Το hard problem of consciousness αναρωτιέται:
> γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;
Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026
γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;
Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026
Σε ένα σύμπαν στο οποίο ο χώρος διαστέλλεται, τα πάντα απομακρύνονται από τα πάντα.
Σε ένα σύμπαν στο οποίο ο χώρος διαστέλλεται, τα πάντα απομακρύνονται από τα πάντα.
[Why might the Big Bang theory be in crisis very soon? | Aeon Essays](https://aeon.co/essays/why-might-the-big-bang-theory-be-in-crisis-very-soon)
Το Σύμπαν είχε αρχή; Θα φτάσει τελικά σε ένα τέλος;
Το Σύμπαν είχε αρχή; Θα φτάσει τελικά σε ένα τέλος;
Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα
Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα.
[Did the Big Bang begin from a singularity? Not anymore. - Big Think](https://bigthink.com/starts-with-a-bang/big-bang-beginning-universe/)
Κυριακή 8 Μαρτίου 2026
ταυτότητα που συγκροτείται μέσα στην πολλαπλότητα των εμφανίσεων
Με φαινομενολογικούς όρους θα λέγαμε:
το είναι ενός πράγματος είναι
* η ταυτότητα που συγκροτείται μέσα στην πολλαπλότητα των εμφανίσεων.
Δηλαδή:
το αντικείμενο είναι
* η ενότητα όλων των δυνατών εμφανίσεών του.
Η εμπειρία δεν είναι στατική.
Είναι:
* ροή
* χρονική σύνθεση
* συνεχής μεταβολή εμφανίσεων.
Ένα αντικείμενο είναι
* κόμβος χωρικών σχέσεων
* κόμβος χρονικών σχέσεων
* κόμβος πρακτικών σχέσεων
* κόμβος διυποκειμενικών σχέσεων.
Η ταυτότητά του προκύπτει από αυτό το πλέγμα.
Σάββατο 7 Μαρτίου 2026
βασικές αρχές βιολογίας
1. όλα τα έμβια όντα αποτελούνται από κύτταρα
2. το κύτταρο είναι βασική μονάδα ζωής
3. κάθε κύτταρο προέρχεται από άλλο κύτταρο
Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026
Οι Κυνικοί τόνισαν τη σημασία της αυτάρκειας και της απομάκρυνσης από τις κοινωνικές προσδοκίες για την επίτευξη μιας κατάστασης ψυχικής ηρεμίας και ελευθερίας (ευδαιμονία).
Η σχολή των Κυνικών, με κύριους εκπροσώπους τους Αντισθένη και Διογένη,
προσέγγισε τη φιλοσοφία των συναισθημάτων από μια ριζικά διαφορετική
οπτική γωνία σε σύγκριση με άλλες ελληνιστικές σχολές. Οι κυνικοί
φιλόσοφοι πίστευαν ότι οι συμβατικές αξίες και οι κοινωνικοί κανόνες
ήταν συχνά η αιτία συναισθηματικής αγωνίας. Υποστήριξαν μια απλή, λιτή
ζωή σύμφωνα με τη φύση, απορρίπτοντας τον υλικό πλούτο, την κοινωνική
θέση και τη συμβατική ηθική ως πηγές συναισθηματικής αναταραχής. Οι
Κυνικοί τόνισαν τη σημασία της αυτάρκειας και της απομάκρυνσης από τις
κοινωνικές προσδοκίες για την επίτευξη μιας κατάστασης ψυχικής ηρεμίας
και ελευθερίας (ευδαιμονία). Υποστήριξαν ότι ζώντας μια ζωή απογυμνωμένη
από τεχνητές επιθυμίες και κοινωνικούς περιορισμούς, τα άτομα μπορούσαν
να επιτύχουν γνήσια ευτυχία και συναισθηματική ευεξία, πέρα από τα άγχη
και τις ανησυχίες που μαστίζουν τη συμβατική ύπαρξη (Ιεροδιακόνου,
2011). Η εστίαση της Κυνικής σχολής στον ριζοσπαστικό ατομικισμό και την
επιδίωξη της ευτυχίας έξω από τα όρια των κοινωνικών κανόνων μπορεί να
θεωρηθεί ως πρόδρομος μεταγενέστερων φιλοσοφικών κινημάτων, όπως ο
υπαρξισμός και ορισμένα είδη του σύγχρονου αναρχισμού.
Κιοστεράκης Γεώργιος, Ψυχοπαθολογία και Φιλοσοφία των Συναισθημάτων. Μια επιστημικά προσανατολισμένη προσέγγιση της σχέσης τους
Κυριακή 1 Μαρτίου 2026
Μια σύγχρονη, λειτουργική προσέγγιση στη μελέτη της χρήσης της γλώσσας...
«Μια σύγχρονη, λειτουργική προσέγγιση στη μελέτη της χρήσης της γλώσσας... μετατοπίζεται από τη μελέτη μεμονωμένων προτάσεων στη μελέτη του κειμένου (μεγαλύτερων σημασιολογικών μονάδων), και από εκεί στη μελέτη του διαπροσωπικού και κοινωνικού πλαισίου» (Dawson et al. 1980).
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026
Παρατήρηση του νου (Galton)
«Όταν προσπαθούμε να εντοπίσουμε τα πρώτα βήματα σε κάθε πράξη του νου μας, συνήθως διστάζουμε από τη δυσκολία της παρακολούθησης, χωρίς να εμποδίζουμε την ελευθερία της δράσης του. Η δυσκολία είναι [...] ιδιαίτερα λόγω του γεγονότος ότι οι στοιχειώδεις πράξεις του νου είναι εξαιρετικά αμυδρές και εφήμερες, και ότι απαιτείται η μεγαλύτερη προσοχή για να τις παρακολουθήσουμε σωστά. Φαίνεται αδύνατο να δώσουμε την απαιτούμενη προσοχή στις διαδικασίες της σκέψης, και όμως να σκεφτούμε τόσο ελεύθερα όσο αν ο νους δεν είχε ασχοληθεί καθόλου. Η ιδιαιτερότητα του πειράματος που πρόκειται να περιγράψω είναι ότι κατάφερα να αποφύγω αυτή τη δυσκολία. Η μέθοδός μου συνίσταται στο να αφήνω το νου να λειτουργεί ελεύθερα για μια πολύ σύντομη περίοδο, μέχρι να περάσουν από αυτό μια ή δύο ιδέες, και στη συνέχεια, ενώ τα ίχνη ή η ηχώ αυτών των ιδεών εξακολουθούν να επιμένουν στον εγκέφαλο, να στρέψω την προσοχή πάνω τους με μια ξαφνική και πλήρη αφύπνιση· να τα σταματήσω, να τα εξετάσω και να καταγράψω την ακριβή εμφάνισή τους" (Galton F: Inquiries into Human Faculty and Its Development. London, MacMillan 1883, σ. 185).
Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026
The human body is organized at several levels of scale that can each be examined
* The human body has many levels of structural organization: atoms,
cells, tissues, organs, and organ system.
* The simplest level is the chemical level, which includes tiny
building blocks such as atoms.
* Cells are the smallest functional units of life.
* Tissues are groups of similar cells that have a common function.
* An organ is a structure that is composed of at least two or more
tissue types and performs a specific set of functions for the body.
* Many organs working together to accomplish a common purpose is
called an organ system.
[Introduction to Tissues | Boundless Anatomy and Physiology | Study Guides](https://www.nursinghero.com/study-guides/boundless-ap/introduction-to-tissues)
Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026
The Liar Paradox
Usually a paradox comes up when the system deductively lets certain cases derive contradictory propositions. One famous paradox (although not a set theory paradox) is called "The Liar Paradox": when a liar says "I’m always lying", is he lying or not? If he is lying then that means that he tells the truth (not always lying), but if he is telling the truth, then he is lying. It is a paradox so common since antiquity, that this appears in the Bible (Titus 1:12).
<a href="http://pmrb.net/blog/2011/04/20/a-journey-to-platonism-with-edmund-husserl-8/">A Journey to Platonism with Edmund Husserl — 8</a>
Husserl’s doctrine of sense (meaning) and referent (objectuality)
So, if we were to summarize Husserl’s doctrine of sense (meaning) and referent (objectuality), we would do it this way.
[https://web.archive.org/web/20160923002434/http://pmrb.net/blog/wp-content/uploads/2011/04/husserl_sense_ref.png]
Table of Husserl's Sense and Referent Doctrine
Finally, notice that Husserl doesn’t bow down to phenomenalism (the doctrine that we are actually given are sense-data: gradations of colors, sounds, tastes, etc.) For him, we are given objects in a specific formal arrangement (states-of-affairs), and all knowledge stems from them. For him, sense-data (he calls them hyletic data) are the result of processes of sensible abstraction. They are never primordially or evidently given first hand.
<a href="http://pmrb.net/blog/2011/04/19/a-journey-to-platonism-with-edmund-husserl-7/">A Journey to Platonism with Edmund Husserl — 7</a>
Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026
Τα Βασικά Ζητήματα και Πεδία της Φιλοσοφίας
9. The Basic Issues and Areas of Philosophy
* Metaphysics (the study of the nature of reality): What is the difference between appearance and reality? What is a person? Are human beings really free? Is there a God? Does life have a meaning or purpose?
* Epistemology (the study of knowledge): What does it mean to know something? How is knowledge different from belief or opinion?
* Axiology (the study of values):
* Ethics: Is There a Real Difference between Moral Right and Wrong?
* Social & Political Philosophy: Why Do We Have Social and Political Obligations?
* Aesthetics: What Is Art? What is Beauty?
* Logic (the study of reasoning): How Can One Tell Whether An Argument Is Justified, Believable, or Convincing?
9. Τα Βασικά Ζητήματα και Πεδία της Φιλοσοφίας
* Μεταφυσική (η μελέτη της φύσης της πραγματικότητας): Ποια είναι η διαφορά μεταξύ φαινομένου και πραγματικότητας; Τι είναι το πρόσωπο; Είναι πράγματι οι άνθρωποι ελεύθεροι; Υπάρχει Θεός; Έχει η ζωή νόημα ή σκοπό;
* Γνωσιολογία (η μελέτη της γνώσης): Τι σημαίνει να γνωρίζει κανείς κάτι; Πώς διαφέρει η γνώση από την πίστη ή τη γνώμη;
* Αξιολογία (η μελέτη των αξιών):
* Ηθική: Υπάρχει πραγματική διαφορά μεταξύ του ηθικώς ορθού και του ηθικώς εσφαλμένου;
* Κοινωνική & Πολιτική Φιλοσοφία: Γιατί έχουμε κοινωνικές και πολιτικές υποχρεώσεις;
* Αισθητική: Τι είναι η τέχνη; Τι είναι το ωραίο;
* Λογική (η μελέτη του ορθού συλλογισμού): Πώς μπορεί κανείς να διακρίνει αν ένα επιχείρημα είναι δικαιολογημένο, αξιόπιστο ή πειστικό;
Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026
συλλαμβάνει τις σχέσεις ιδιοκτησίας ως ατομική «εξουσία επί των πραγμάτων» παρά ως συλλογικό τρόπο ικανοποίησης αναγκών
Από τη σκοπιά του Μαρξ, η ιδεαλιστική φιλοσοφία του δικαίου παραποιεί το
στόχο των καπιταλιστικών ιδιοκτησιακών σχέσεων. Λαμβάνοντας την ιδιωτική ιδιοκτησία ως
μοντέλο, συλλαμβάνει τις σχέσεις ιδιοκτησίας ως ατομική «εξουσία επί των πραγμάτων»
παρά ως συλλογικό τρόπο ικανοποίησης αναγκών.
From Marx's standpoint, idealist philosophy of law misrepresents the
goal of capitalist property relations. Taking private property as a
model, it conceives property relations as individual "power over things"
rather than as a collective way of satisfying needs.
[Martha Campbell - Marx's Concept of Economic Relations and the Method of Capital in Marx's Method in /Capital/ - A /Reexamination/, Edited by Fred Moseley, p. 146]
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026
κομμουνισμός: πέραν της ανταλλακτικής αξίας
#κομμουνισμός: πέραν της ανταλλακτικής αξίας:
«Η ανταλλαγή που θα γινόταν αρχικά μέσα στην παραγωγή - που δε θάταν ανταλλαγή ανταλλακτικών αξιών, αλλά δραστηριοτήτων που θα καθορίζονταν από συλλογικές ανάγκες, από συλλογικούς σκοπούς - θα περιείχε εξαρχής τη συμμετοχή του ατόμου στο συλλογικό κόσμο των προϊόντων.» [Karl Marx (Διονύσης Διβάρης), Grundrisse, 120]
Τρίτη 6 Ιανουαρίου 2026
Η απόρριψη κάθε εξουσίας που κάποιοι στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο προβλέπουν είναι κάτι που έχουν κοινό με τους αναρχικούς
Ανεξαρτήτως του ηθικού προβλήματος των διαρκών ανισομερών κατανομών, οι σοσιαλιστές έχουν μια αισιόδοξη εικόνα για το τι μπορούμε να γίνουμε —ίσως όχι για το τι είναι τώρα (εκμεταλλευτής ή καταπιεσμένος), αλλά για το τι είναι ικανός να γίνει μόλις η κοινωνία μεταρρυθμιστεί σε σοσιαλιστικές γραμμές. Οι μαρξιστές, για παράδειγμα, υποθέτουν ότι οι ασυνεπείς ή υποκριτικές αστικές αξίες θα εξαφανιστούν· στη θέση τους, οποιαδήποτε ηθική βάσει τάξεων θα εκλείψει (διότι οι ταξικές διακρίσεις θα εκλείψουν), αλλά οι ιδιαιτερότητες όσων θα καθοδηγούν τη δεοντολογική συμπεριφορά δεν εξετάζονται εύκολα —ο Μαρξ απέφυγε το θέμα, εκτός από το να δηλώσει ότι οι άνθρωποι θα θεωρούν ο ένας τον άλλο ως άνθρωπο και όχι ως εργατική τάξη ή αστό. Οι περισσότεροι υποθέτουν ότι ο σοσιαλισμός θα καταργήσει την ανάγκη για οικογένεια, θρησκεία, ιδιωτική περιουσία και εγωισμό —όλα οπιοειδή των ανύπνωτων μαζών που τις κρατούν σε κατάσταση ψευδούς συνείδησης· αναλόγως, η ελεύθερη αγάπη, οι πόροι και η τροφή για όλους, το ανεμπόδιστο ταλέντο και η προσωπική ανάπτυξη, καθώς και ο διαφωτισμένος συλλογισμός θα κυριαρχούν. Η απόρριψη κάθε εξουσίας που κάποιοι στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο προβλέπουν είναι κάτι που έχουν κοινό με τους αναρχικούς.
Regardless of the moral problem of perpetual unequal distributions, socialists have an optimistic vision of what we can be – perhaps not what he now is (exploitative or oppressed), but of what he is capable of once society is reformed along socialist lines. Marxists, for example, assume that inconsistent or hypocritical bourgeois values will disappear; in their stead, any class-based morality will disappear (for class distinctions will disappear) but the particularities of what will guide ethical behavior is not readily explored – Marx avoided the topic, except to say that men will consider each other as men and not as working class or bourgeois. Most assume that socialism will end the need for family, religion, private property and selfishness – all opiates of the unawakened masses that keep them in a state of false consciousness: accordingly, free love, resources, food for all, unhindered talent and personal development, and enlightened collectivism will rule. The rejection of all authority that some in the socialist camp foresee is something they have in common with anarchists.
[http://www.iep.utm.edu/polphil/]
Και οι νεώτεροι και οι κλασικοί φιλελεύθεροι μπορούν να παραπέμπουν στη θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου...
Και οι νεώτεροι και οι κλασικοί φιλελεύθεροι μπορούν να παραπέμπουν στη θεωρία του κοινωνικού συμβολαίου για να δικαιολογήσουν είτε την έμφαση που δίνουν στο ελεύθερο πεδίο του ατόμου είτε την καλλιέργεια εκείνων των συνθηκών που οι φιλελεύθεροι γενικά θεωρούν αναγκαίες για την ανθρώπινη ευημερία. Οι κλασικοί φιλελεύθεροι αντλούν τη θεωρία τους περί κοινωνικού συμβολαίου αρχικά από το υπόδειγμα του Τόμας Χομπς (στο *Λεβιάθαν*), σύμφωνα με το οποίο τα άτομα, σε μια φυσική κατάσταση, θα συνέρχονταν για να συγκροτήσουν μια κοινωνία. Φιλελεύθεροι και των δύο εκδοχών δεν πίστεψαν ποτέ ότι ένα τέτοιο συμβόλαιο έλαβε πράγματι χώρα, αλλά χρησιμοποιούν το υπόδειγμα για να αξιολογούν την παρούσα κατάσταση της κοινωνίας με βάση κριτήρια που θεωρούν ότι θα έπρεπε να περιλαμβάνει το συμβόλαιο. Ο Χομπς έτεινε προς μια περισσότερο αυταρχική εκδοχή του συμβολαίου, στην οποία τα άτομα εκχωρούν όλα τα πολιτικά τους δικαιώματα (εκτός από εκείνο της αυτοσυντήρησης, το οποίο θεωρεί φυσικό και αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα) στο κυρίαρχο πολιτικό σώμα, του οποίου το πρωταρχικό καθήκον είναι η διασφάλιση της ειρήνης· ο Τζον Λοκ έτεινε προς μια πιο περιορισμένη διακυβέρνηση (η οποία, ωστόσο, θα μπορούσε δικαίως να αφαιρέσει την αλλοτριωτή ζωή ενός επιτιθέμενου)· ο Ρουσσώ επεδίωξε ένα πλήρως δημοκρατικό όραμα του κοινωνικού συμβολαίου· και, πιο πρόσφατα, ο Ρολς εξέτασε ποια δικαιώματα και παροχές θα κατανέμονταν μεταξύ τους από μια επιτροπή κοινωνικού συμβολαίου, εάν τα μέλη της δεν είχαν καμία γνώση —και συνεπώς καμία προκατάληψη— το ένα για το άλλο.
Both modern and classical liberals may refer to the theory of a social contract to justify either their emphasis on the free realm of the individual or the fostering of those conditions liberals in general deem necessary for human flourishing. Classical liberals derive their theory of the social contract initially from Thomas Hobbes’s model (in Leviathan) in which individuals in a state of nature would come together to form a society. Liberals of both variations have never believed such a contract ever took place, but use the model to assess the present status of society according to criteria they believe the contract should include. Hobbes leaned towards a more authoritarian version of the contract in which individuals give up all political rights (except that of self-preservation which he sees as a natural, inalienable right) to the sovereign political body whose primary duty is to ensure the peace; John Locke leaned towards a more limited government (but one that could justly take the alienable life of an aggressor); Rousseau sought a thoroughly democratic vision of the social contract; and more recently Rawls has entertained what rights and entitlements a social contract committee would allot themselves if they had no knowledge and hence prejudices of each other.
[http://www.iep.utm.edu/polphil/]













