Δευτέρα 25 Μαΐου 2026
Books on Palestine
Books on Palestine
blaming-the-victims.epub
palestine_books.txt
palestine-speaks.epub
ten-myths-about-israel.epub
the-case-for-sanctions-against-israel.epub
the-palestine-laboratory.epub
the-punishment-of-gaza.epub
The Question of Palestine -- Edward W_ Said & Saree Makdisi -- 2025 -- The Text Publishing Company.epub
https://mega.nz/folder/ZMgwQRQb#pbVMbKDdj2DAm7SzylEvPg
Υπάρχει μόνο το πάσχειν· κανένας πάσχων δε βρίσκεται. Οι πράξεις υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχει κανένας πράττων των πράξεων.
Στο Visuddhi Magga λέγεται λοιπόν: Υπάρχει μόνο το πάσχειν· κανένας πάσχων δε βρίσκεται. Οι πράξεις υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχει κανένας πράττων των πράξεων. Η Νιρβάνα υπάρχει, αλλά όχι ο άνθρωπος που εισέρχεται σε αυτήν. Το μονοπάτι υπάρχει, αλλά κανένας οδοιπόρος πάνω του δε φαίνεται.
[The Three Basic Facts of Existence: III. Egolessness (Anatta)](https://www.accesstoinsight.org/lib/authors/various/wheel202.html)
οι όροι παραγωγής αντιπαρατίθενται στην εργασία σε μια αλλοτριωμένη μορφή· της αντιπαρατίθενται ως ιδιοκτησία κάποιου άλλου και έτσι την κυριαρχούν
Το χρήμα και τα εμπορεύματα, θεωρούμενα ως τέτοια, συνιστούν εξουσία πάνω στην εργασία άλλων ανθρώπων και, συνεπώς, αυτοδιευρυνόμενη αξία και μια αξίωση για την ιδιοποίηση της εργασίας άλλων ανθρώπων.
[...]
Σε αυτή τη βάση, το χρήμα, για παράδειγμα, είναι, ως τέτοιο, κεφάλαιο επειδή οι όροι παραγωγής αντιπαρατίθενται στην εργασία σε μια αλλοτριωμένη μορφή· της αντιπαρατίθενται ως ιδιοκτησία κάποιου άλλου και έτσι την κυριαρχούν.
Money and commodities considered as such
constitute command over other people’s labour, and therefore
self-expanding value and a claim to the appropriation of other people’s
labour.
[...]
On this basis, money, for example, is, as such, capital because the
conditions of production in themselves confront labour in an alienated
form, they confront it as someone else’s property and thus dominate it.
[Karl Marx, Theories of Surplus-Value]
Ο κομμουνισμός, σύμφωνα με τον Μαρξ, είναι μια κοινωνία που θα κυριαρχείται από «την ελεύθερη ατομικότητα, με βάση την καθολική ανάπτυξη των ατόμων και την υποταγή της κοινοτικής, κοινωνικής παραγωγικότητας, που είναι η κοινωνική τους κατοχή»
Επειδή η καπιταλιστική εκμετάλλευση, όπως
καταδεικνύεται από τον Μαρξ, πηγάζει από την ίδια την ουσία των καπιταλιστικών
σχέσεων παραγωγής, από αυτό προκύπτει ότι η χειραφέτηση της
εργατικής τάξης από την εκμετάλλευση δεν μπορεί να επιτευχθεί εντός του
πλαισίου της καπιταλιστικής τάξης.
Η ανάλυση που πρόσφερε ο Μαρξ για τη νέα κοινωνική τάξη που προοριζόταν
να αντικαταστήσει τον καπιταλισμό περιείχε οξυδερκείς ιδέες ως προς τα κύρια χαρακτηριστικά και τους νόμους
της ανάπτυξης που είναι ιδιάζουσα στις κοινωνικές σχέσεις υπό τον κομμουνισμό. Ο Μαρξ
τόνισε την ιστορική αναγκαιότητα της μετάβασης στον κομμουνισμό,
η εμφάνιση του οποίου προϋποθέτει ένα συγκεκριμένο στάδιο ανάπτυξης των
υλικών και πολιτιστικών συνθηκών. Ο κομμουνισμός, σύμφωνα με τον Μαρξ, είναι μια
κοινωνία που θα κυριαρχείται από «την ελεύθερη ατομικότητα, με βάση την
καθολική ανάπτυξη των ατόμων και την υποταγή της
κοινοτικής, κοινωνικής παραγωγικότητας, που είναι η κοινωνική τους κατοχή» (βλ
αυτός ο τόμος, σελ. 95).
Since capitalist exploitation, as
demonstrated by Marx, stems from the very essence of capitalist
production relations, it follows on from this that the emancipation of
the working class from exploitation cannot be achieved within the
framework of the capitalist order.
The analysis Marx went on to provide of the new social order destined to
replace capitalism contained astute ideas as to the main traits and laws
of development peculiar to social relations under communism. Marx
stressed the historical necessity of the transition to communism, the
emergence of which presupposes a specific stage of development of
material and cultural conditions. Communism, according to Marx, is a
society that will be dominated by "free individuality, based on the
universal development of the individuals and the subordination of their
communal, social productivity, which is their social possession" (see
this volume, p. 95).
[Tatyana Vasilyeva, MECW, Preface to vol. 28, p. xxv ]
Το χειρόγραφο του 1857-58 περιέχει επίσης σημαντικές ιδέες σχετικά με την αλλαγή του χαρακτήρα της εργασίας στην κομμουνιστική κοινωνία του μέλλοντος.
Το χειρόγραφο του 1857-58 περιέχει επίσης σημαντικές ιδέες σχετικά με την
αλλαγή του χαρακτήρα της εργασίας στην κομμουνιστική κοινωνία του
μέλλοντος. Ο Μαρξ επεσήμανε ότι σε συνθήκες συλλογικής παραγωγής
η εργασία του ατόμου, από την αρχή, θα εμφανίζεται ως κοινωνικοποιημένη εργασία·
η αντίφαση μεταξύ του κοινωνικού χαρακτήρα της εργασίας και της ιδιωτικής
μορφής της ιδιοποίησης των προϊόντων της που είναι εγγενής
στον καπιταλισμό θα εξαφανιστεί. Υπογραμμίζοντας το γεγονός ότι κάθε εργάτης θα
ενδιαφέρεται να εξασφαλίσει την πιο πρόσφορη, ορθολογική και συστηματική
οργάνωση της παραγωγής, ο Μαρξ διατύπωσε τον νόμο της οικονομίας του χρόνου
στην κομμουνιστική κοινωνία: «Όπως συμβαίνει με ένα μόνο άτομο, η ευρύτητα
της ανάπτυξης της [κοινωνίας] του, οι απολαύσεις και οι δραστηριότητές της
εξαρτάται από την εξοικονόμηση του χρόνου. Τελικά, όλη η οικονομία είναι θέμα οικονομίας
χρόνου. Η κοινωνία πρέπει επίσης να διαθέτει κατάλληλα τον χρόνο της για να επιτύχει μια
παραγωγή που να αντιστοιχεί στις συνολικές ανάγκες της, όπως ακριβώς πρέπει το άτομο
να κατανέμει σωστά τον χρόνο του για να αποκτήσει γνώσεις σε κατάλληλες αναλογίες
είτε για να ικανοποιήσει τις διάφορες απαιτήσεις της δραστηριότητάς του. Οικονομία χρόνου, όπως
καθώς και η προγραμματισμένη κατανομή του χρόνου εργασίας στους διάφορους
κλάδους παραγωγής επομένως παραμένει ο πρώτος οικονομικός νόμος αν
λαμβάνεται ως βάση η κοινοτική παραγωγή. Γίνεται νόμος ακόμη και σε ένα
πολύ ανώτερο βαθμό» (ό.π., σελ. 109).
The Manuscript of 1857-58 also contains significant ideas concerning the
change in the character of labour in the communist society of the
future. Marx pointed out that in conditions of collective production the
individual's labour will, from the outset, appear as socialised labour;
the contradiction between the social character of labour and the private
form of the appropriation of its products which is intrinsic to
capitalism will disappear. Underlining the fact that each worker will be
interested in ensuring the most expedient, rational and systematic
organisation of production, Marx formulated the law of time economy in
communist society: "As with a single individual, the comprehensiveness
of its [society's] development, its pleasures and its activities depends
upon the saving of time. Ultimately, all economy is a matter of economy
of time. Society must also allocate its time appropriately to achieve a
production corresponding to its total needs, just as the individual must
allocate his time correctly to acquire knowledge in suitable proportions
or to satisfy the various demands on his activity. Economy of time, as
well as the planned distribution of labour time over the various
branches of production, therefore, remains the first economic law if
communal production is taken as the basis. It becomes a law even to a
much higher degree" (ibid., p. 109).
[Tatyana Vasilyeva, MECW, Preface to vol. 28, p. xxv ]
Κυριακή 24 Μαΐου 2026
Ο Χούσερλ τείνει να εγκαταλείψει την ονομασία «αποβλεπτικότητα» για τη συγκρότηση του εσωτερικού χρόνου
Συνομιλία με τον Χούσερλ και τον Φινκ, 15/7/32
Ο Χούσερλ τείνει να εγκαταλείψει την ονομασία «αποβλεπτικότητα» για τη συγκρότηση του εσωτερικού χρόνου. Η αποβλεπτικότητα είναι δραστηριότητα του εγώ, είτε πρωτογενής είτε τροποποιημένη. Οι κιναισθητικές διεργασίες είναι δραστηριότητες του εγώ, και κάθε υπερβατική αντικειμενικότητα, ξεκινώντας από τέτοιου είδους πράγματα όπως κηλίδες συγκροτημένες οφθαλμοκινητικά, είναι επιτεύγματα της ενέργειας του εγώ. Γενετικά, αυτές οι μη πλέον συλλαμβανόμενες αντικειμενικότητες έχουν αναπτυχθεί από ένα στάδιο στην ανάπτυξη της συνείδησης κατά το οποίο συλλαμβάνονταν πράγματι. Αυτό που ο Χούσερλ αποκαλεί δευτερογενή παθητικότητα είναι πράγματι μια τροποποίηση της ενεργού αποβλεπτικότητας. Η κιναισθητική διαδικασία είναι δραστηριότητα του εγώ ακόμη και όταν δεν είναι άμεση βούληση αλλά συνήθεια.
Η δραστηριότητα του εγώ παράγει κάθε αντικειμενοποίηση. Στη δραστηριότητα του αναστοχασμού, η εμμενής σφαίρα και οι προ-κοσμικές αντικειμενικότητες αντικειμενοποιούνται, και τους αποδίδονται ταυτότητα και είναι. Στη δραστηριότητα της υπερβατολογικής αναστοχαστικότητας, στο εμμενές αποδίδεται υπερβατολογικό είναι· το ήδη αντικειμενοποιημένο κοσμικό και προ-κοσμικό λαμβάνει μια τροποποίηση του είναι του, ως φαινομενικό. Αλλά ο ίδιος ο αναστοχασμός λαμβάνει είναι μόνο όταν γίνεται αντικείμενο ενός άλλου αναστοχασμού.
Η ροή του εμμενούς χρόνου — το πρωταρχικό «τώρα» και το συγκρατημένο {93} παρελθόν — είναι η μορφή κάθε δραστηριότητας του εγώ και αντικειμενοποιείται όταν οι ίδιες οι δραστηριότητες του εγώ νοηματοδοτούνται σε ανώτερα αναστοχαστικά ενεργήματα. Αλλά ως μορφή δεν είναι δραστηριότητα, και αν εννοούμε με τον όρο αποβλεπτικότητα την δραστηριότητα, τότε δεν είναι αποβλεπτικότητα.
Και ο Φινκ και εγώ αντιταχθήκαμε σε αυτόν τον περιορισμό της σημασίας της αποβλεπτικότητας.
[Conversations with Husserl and Fink: 92-3]
Το έσχατο πρόβλημα της φαινομενολογίας είναι η αποσαφήνιση της δομής του ζώντος παρόντος.
LXIII
Συνομιλία με τον Χούσερλ, 29/6/32
Είπα στον Χούσερλ ότι εργαζόμουν πάνω στα χωρία του χειρογράφου των Logische Studien όπου πραγματεύεται η ενότητα της Anschauung <εποπτείας>. Εξέφρασε έκπληξη που το θέμα πραγματεύεται εκεί καθόλου και είπε ότι η επεξεργασία του εκεί πρέπει να είναι πολύ πρωτόγονη.
Το έσχατο πρόβλημα της φαινομενολογίας είναι η αποσαφήνιση της δομής του ζώντος παρόντος. Εδώ βρίσκουμε μια παθητικά συγκροτημένη δομή, υλητική από τη μια πλευρά και εγωλογική ‒ αλλά παθητική ‒ από την άλλη, η οποία προηγείται κάθε δραστηριότητας του εγώ. Μέσα σε αυτή βρίσκουμε τη συγκρότηση της ενότητας, αλλά όχι της ταυτότητας. Η τελευταία απαιτεί ενεργή επανενθύμηση. Η παθητική συγκεκριμένη ροή του ζώντος παρόντος περιλαμβάνει όχι μόνο ένα ρέον εντυπωσιακό τώρα, με τις {92} συνεπαγόμενες συγκρατήσεις και προκρατήσεις άλλων περιεχομένων-τώρα ‒ που σχηματίζουν τη βάση για τη συγκρότηση του εμμενούς χρόνου ‒ αλλά επίσης και μια ταυτόχρονη ροή Vergegenwärtigungen <αναπαρουσιάσεων> παρελθοντικών περιεχομένων, «μνημών» παθητικά συγκροτημένων χωριστά από την ενεργό προσοχή του εγώ, ακριβώς όπως και οι εντυπώσεις και οι συγκρατήσεις. Δυνάμει της συνάφειάς τους, μέσα στον έναν χρόνο του ζώντος παρόντος, με πρωτογενή εντυπωσιακά περιεχόμενα, αυτές οι αναπαρουσιάσεις (εξίσου υλητικές αλλά μη πρωτογενείς) έχουν μια Deckungsrelation <σχέση επικάλυψης> με αυτά και ‒ παθητικά ‒ συγκροτούν μια αντιπαλότητα η οποία, εντελώς ανεξάρτητα από κάθε προσοχή του εγώ, απωθεί είτε το ένα είτε το άλλο για κάποιο χρονικό διάστημα. Συγκρούονται πράγματι μέσα στα αισθητηριακά πεδία, δυνάμει της ταυτόσημης θέσης τους μέσα σε εκείνο το δισδιάστατο πολλαπλό.
Αυτή η εξαιρετική περιγραφή προκάλεσε ζωηρές αντιρρήσεις τόσο από τον Φινκ όσο και από εμένα.
[Conversations with Husserl and Fink: 89-90]
Ο Χούσερλ μίλησε για την αναγωγή της υπερβατολογικής συνείδησης στο ζων παρόν, τη «stehender Strömung» <στάσιμη, ή ακίνητη ροή> του Τώρα.
LXI
Συνομιλία με τον Χούσερλ και τον Φινκ, 23/6/32
Ο Χούσερλ μίλησε για την αναγωγή της υπερβατολογικής συνείδησης στο ζων παρόν, τη «stehender Strömung» <στάσιμη, ή ακίνητη ροή> του Τώρα. Πρόκειται για ένα είδος δεύτερης αναγωγής, μετά τη φαινομενολογική αναγωγή στην υπερβατολογική συνείδηση, και κινητοποιείται από τη διορατικότητα ότι η υπερβατολογική συνείδηση, στην πλήρη της έκταση πέρα από το παρόν, είναι ένα Geltungsphänomen <φαινόμενο ισχύος, εγκυρότητας> για το παρόν.
Μια άλλη δυσκολία σχετικά με την παρούσα υπερβατολογική συνείδηση είναι ότι, μόλις επιχειρούμε να τη συλλάβουμε εννοιολογικά, την υπερβαίνουμε.
{90} Μπορεί να προσδιοριστεί μόνο στη σχέση της προς τις ίδιες τις αποβλεπτικές της τροποποιήσεις, ένα συνεχώς τροποποιούμενο συγκρατησιακό παρελθόν [continuously modalized retentional past]. Τώρα, δηλαδή σε σχέση προς αυτό που παράγει, ένα νέο σταθερό σημείο στον υπερβατολογικό χρόνο ‒ ή σε σχέση προς τα άλλα παρελθοντικά και μελλοντικά τώρα, τα οποία είναι επίσης αποβλεπτικά οιονεί-αντικείμενα του παρόντος τώρα. Και πάλι, το Τώρα είναι πάντοτε παρόν, αλλά πάντοτε διαφοροποιεί τον εαυτό του μέσω της τροποποίησης του περιεχομένου του, έτσι ώστε αποκτούμε παρελθοντικά και μελλοντικά περιεχόμενα-τώρα, μέσα στη χρονική δομή του εμμενούς χρόνου. Ακριβώς όπως η υπερβατολογική συνείδηση, στην εμμενή χρονική της έκταση, είναι η πηγή της Zeitigung <χρονικοποίησης> των υπερβατικών αντικειμένων, έτσι και η stehend fliessende Gegenwart <σταθερή ρέουσα παρουσία> είναι η πηγή της Zeitigung των εμμενών αντικειμένων.
Για να φτάσει στη λύση αυτών των προβλημάτων, ο Χούσερλ είπε ότι πρέπει να μελετήσει τα δικά του παλαιά χειρόγραφα. Δεν τα θυμάται πρόχειρα. Είναι υπερβολικά δύσκολα.
[...] [Conversations with Husserl and Fink: 89-90]φαινομενολογία της παθητικής συγκρότησης
LIX
Συνομιλία με τον Χούσερλ, 13/6/32
Το θέμα βρισκόταν στο πεδίο της φαινομενολογίας της παθητικής συγκρότησης (συνειρμός, Schmelzung <σύντηξη, συγχώνευση>, Abhebung <εξέχον χαρακτήρας, ανάδυση>, Weckung <αφύπνιση>, επηρεαστικότητα [affectivity] και ενδιαφέρον). Εισήχθη μια νέα έννοια, εκείνη της επηρεαστικής «δύναμης» του παθητικά συγκροτημένου. Η φαινομενολογία του (χωρίς όνειρα) ύπνου και της αφύπνισης εξετάστηκε μέσα σε αυτό το γενικό θέμα.
Μελετούμε την αισθητηριακή αντίληψη. Όταν το πράττουμε αυτό, η Rückfrage <αναδρομική ερώτηση, αναγωγική διερώτηση> από το αφηρημένο, παθητικά συγκροτημένο φυσικό αντικείμενο μάς οδηγεί στο να θεματοποιήσουμε το εμμενές υλητικό ρεύμα, μέσω του οποίου το εγώ αντιλαμβάνεται το προαναφερθέν αντικείμενο. Βρίσκουμε τότε, μέσα στο υλητικό ρεύμα, διεργασίες οι οποίες αποτελούν τις βάσεις για την Abhebung των φυσικών αντικειμένων, για τις αντιληπτές αλληλοσυσχετίσεις τους κτλ. Αυτά τα υλητικά φαινόμενα και άλλα μπορούν να περιγραφούν όπως είναι καθ’ εαυτά, χωριστά από την abschattender <σκιαγραφική> λειτουργία της ύλης. Αυτές οι διεργασίες είναι φαινόμενα παθητικής συγκρότησης, και έχουμε το περαιτέρω πρόβλημα της σχέσης τους προς το εγώ, της επηρεαστικής τους δύναμης επάνω του και των απορρεόντων φαινομένων ενδιαφέροντος.
Ως βασικό τρόπο του ρεύματος της ύλης, και του ταυτόχρονου περιεχομένου του, βρίσκουμε τον τρόπο «πλήρης ομοιογένεια». Το αισθητηριακό πεδίο εμφανίζει παντού ένα υλητικό «χρώμα», αμετάβλητο στον «χώρο» και στον «χρόνο». Ωστόσο, μόνο μέσω της αντίθεσής του προς {85} ένα ετερογενές πεδίο το πεδίο αυτό χαρακτηρίζεται από εμάς ως ομοιογενές.
Η πρώτη τροπικοποίηση αυτού του βασικού τρόπου είναι μια βαθμιαία, συνεχής μεταβολή, από σημείο σε σημείο μέσα στο ταυτόχρονο πεδίο, π.χ. ένα βαθμιαίο «ρόδισμα» από το κέντρο προς την περιφέρεια, από το λευκό σε ένα έντονο κόκκινο.
π.χ. «ροδότητα»
| ⸝ | ⸝ | ⸝ |⸝________
χρόνος ή «χώρος»
ή έτσι:
| / | / | / |/________
ή ακόμη μπορούμε να έχουμε ένα μέγιστο :
| ⸝⸜ | ⸝ ⸜ | ⸝ ⸜ |⸝___________⸜
{86} ή περισσότερα μέγιστα :
| ⸝⸜ ⸝⸜ ⸝⸜ | ⸝ ⸜ ⸝ ⸜ ⸝ ⸜ | ⸝ ⸜ ⸝ ⸜ ⸝ ⸜ |⸝___________⸜⸝__________⸜⸝__________⸜
Στην τελευταία περίπτωση, τα μέγιστα, οι «κορυφές», έρχονται σε Abhebung <ανάδυση, εξέχοντα χαρακτήρα> (ακόμη παθητικά), και κάθε κορυφή ως abgehoben <εξέχουσα, αναδυμένη> συμπαρασύρει τις πλευρές της σε Abhebung. Έχουμε ένα πρώτο στάδιο εξατομίκευσης. (Όχι πλήρη εξατομίκευση, αφού δεν έχουμε ακόμη ταυτοποίηση.)
Σε όλες τις περιπτώσεις που περιγράφηκαν, ο συνειρμός είναι παρών ως Verschmelzung <σύντηξη, συγχώνευση> μέσα στην «ενότητα» ενός ομοιογενούς ρεύματος. Στην τελευταία περίπτωση έχουμε όχι μόνο Verschmelzung αλλά και Weckung <αφύπνιση> — ακόμη παθητική. Κάθε κορυφή «αφυπνίζει» την άλλη και «ζευγοποιείται» με τις άλλες.
Μια άλλη δυνατή περίπτωση είναι εκείνη της αιφνίδιας μεταβολής :
| ____ ____ | | | | | | ____| |____| |___ |____________________
Και εδώ επίσης έχουμε μια Abgehobenheit <εξέχουσα ιδιότητα, αναδυμένη αντίθεση>.
Τώρα, κάθε Abgehobenheit ως τέτοια ασκεί μια επηρεαστική δύναμη πάνω στο εγώ, στην εγρήγορση. Επιβάλλει ενδιαφέρον. Και κάθε Abgehobenheit που είναι συζευγμένη με αυτήν (όλες οι άλλες κορυφές) αποκτά επίσης μια επηρεαστική δύναμη. Μόλις αποκτήσει αυτό το ενδιαφέρον, λαμβάνει έτσι μια προσθήκη δύναμης. Στον χωρίς όνειρα ύπνο πρέπει να ειπωθεί ότι η παθητική συγκρότηση των Abgehobenheiten συνεχίζεται, αλλά η επηρεαστική δύναμη του Abgehoben <εκείνου που έχει καταστεί εξέχον ή αναδυμένο> μειώνεται ή μηδενίζεται, έτσι ώστε μόνο μια {87} ξαφνική μεγάλη μεταβολή, ένας πόνος ή ένας απροσδόκητος θόρυβος (ή σιωπή) να έχει επηρεαστική δύναμη. Όταν το εγώ αφυπνίζεται, αφυπνίζεται πρώτα προς την κορυφή, η οποία κατόπιν παρασύρει μαζί της τις πλευρές της και το υπόβαθρό της. Το εγώ αφυπνίζεται από ένα δεδομένο «σημείο» του παθητικά συγκροτημένου, προς άλλα.
Μέχρι τώρα έχουμε αφήσει εκτός εξέτασης την «ιζηματοποίηση» των παρελθουσών εντυπώσεων, τα φαινόμενα της υλητικής συγκράτησης. Και εδώ επίσης λαμβάνει χώρα μια Weckung <αφύπνιση> από την παρούσα Abgehobenheit <εξέχουσα αντίθεση, αναδυμένος χαρακτήρας> προς την ιζηματοποιημένη παρελθούσα Abgehobenheit. Έτσι οι ιζηματοποιημένες παρελθούσες Abgehobenheiten αποκτούν μια επηρεαστική δύναμη, γίνονται αντικείμενα ενδιαφέροντος. Αρχικά εμφανίζονται στη συνείδηση (με τη στενή έννοια της εγωτικής συνείδησης) ως Leerbewusstheiten <κενές συνειδητότητες>. Δυνάμει της προσθήκης επηρεαστικής δύναμης που τότε λαμβάνουν, οι ιζηματοποιημένες «λεπτομέρειες» έρχονται κατόπιν στη συνείδηση, έως ότου a limine καταστούν εποπτικές, «παρουσιαστικές» μνήμες.
Τα όνειρα παρουσιάζουν ένα πρόβλημα ανώτερου επιπέδου, το οποίο ο Χούσερλ δεν εξέτασε αυτή τη φορά.
Εισάγοντας την έννοια της επηρεαστικής δύναμης, ο Χούσερλ είπε ότι βρίσκουμε μεταξύ των Abgehobenheiten της παθητικής συγκρότησης έναν αγώνα για ύπαρξη, ή μάλλον για το ενδιαφέρον του εγώ. Αλλά ένας αγώνας σημαίνει δύναμη· κτλ.
LX
Συνομιλία με τον Χούσερλ και τον Φινκ, 15/6/32
Ενώ ο Χούσερλ απουσίαζε, μίλησα με τον Φινκ για τις Logische Studien, το χειρόγραφο των οποίων, όπως επεξεργάστηκε από τον Landgrebe, διαβάζω τώρα. Ο Φινκ είπε ότι ο Landgrebe είχε την τάση να βλέπει την παθητική συγκρότηση ως απολύτως παθητική, ενώ η πρωταρχική συγκρότηση του χρόνου πρέπει να θεωρείται ως δραστηριότητα του εγώ — με μια ευρεία έννοια της δραστηριότητας. Το ανέφερε αυτό και ως άποψη του Καντ. Τα πρόσφατα χειρόγραφα του Χούσερλ για την lebendiger Gegenwart <ζώσα παροντικότητα>, είπε, δικαιολογούν αυτή τη στάση.
Ωστόσο, όταν ο Χούσερλ ενώθηκε μαζί μας, δεν υπήρχε τίποτε σε όσα είπε που να ενισχύει την άποψη του Φινκ· μάλλον το αντίθετο.
Συνέχισε με το θέμα των δύο προηγούμενων ημερών. Το παθητικά συγκροτημένο «αντικείμενο» ασκεί έναν "Reiz" <«ερεθισμό»> πάνω στο εγώ, δυνάμει της Abgehobenheit <ανάδυσης, εξέχουσας αντίθεσης> του αντικειμένου κτλ. Το εγώ τότε, στην κατάσταση εγρήγορσης, επηρεάζεται και απαντά με ένα ενδιαφέρον για το αντικείμενο. Όπως πριν από δύο ημέρες μίλησε για τη δύναμη του ερεθίσματος, έτσι σήμερα μίλησε για την ενέργεια του ενδιαφέροντος. Αυτή η ενέργεια μπορεί να ποικίλλει ως προς την ποσότητά της σε διάφορες cogitationes. Μπορεί, μέσα σε ένα δεδομένο χρονικό διάστημα ενός δεδομένου cogito, να αυξάνεται· σε ένα άλλο να μειώνεται. Το ενδιαφέρον μπορεί να τροπικοποιηθεί ως μια «πτώση» του αντικειμένου έξω από την προσοχή, η οποία είναι ένας τρόπος τού να συνεχίζει κανείς ακόμη να του προσέχει.
Στον ύπνο τα παθητικά συγκροτημένα «αντικείμενα» εξακολουθούν να ασκούν τα ερεθίσματά τους, αλλά το εγώ δεν επηρεάζεται και δεν έχει ενδιαφέρον.
Όταν κάποιος προσπαθεί να αποκοιμηθεί, εγκαταλείπει το θεματικό του ενδιαφέρον, μειώνει όσο το δυνατόν περισσότερο την ενέργεια του ενδιαφέροντος. (Το θεματικό ενδιαφέρον λειτουργεί ως αρχή επιλογής ανάμεσα στις παθητικά συνδεδεμένες Abgehobenheiten που ερεθίζουν το εγώ, καλούν την προσοχή του, όταν το εγώ έχει ήδη προσέξει μία από αυτές. Το εγώ δεν «επιτελεί συνειρμό ελεύθερα», αλλά ακολουθεί μια γραμμή καθορισμένη από το κυρίαρχο ενδιαφέρον του, προσέχοντας μόνο εκείνους τους συνειρμούς που σχετίζονται με αυτό. Αυτή είναι μια περαιτέρω αρχή — πέρα από τον παθητικό συνειρμό — της επίδρασης [affection].)
Αλλά το να αφήνει κανείς τον «νου» του να περιπλανιέται, όσο γίνεται χωρίς θέμα, (και να αποκλείει οπτικές, απτικές, ακουστικές Abgehobenheiten ξαπλώνοντας ακίνητος σε έναν ήσυχο τόπο με κλειστά μάτια) δεν αρκεί για να αποκοιμηθεί. Τι περισσότερο χρειάζεται;
Ακόμη δυσκολότερο είναι το πρόβλημα της αφύπνισης. Πώς, όταν το ενδιαφέρον έχει βυθιστεί στο μηδέν και το εγώ δεν επηρεάζεται πλέον, αφυπνίζεται ποτέ ξανά; (Ο Χούσερλ υποθέτει, ίσως άκριτα, ότι υπάρχει ένας απόλυτος ύπνος.)
Ένας τουλάχιστον παράγοντας της κατάστασης έχει παραμείνει ανεξέταστος: τα ένστικτα του εγώ, τα οποία ενδεχομένως αναδύονται αυθόρμητα μέσα στο εγώ (και, {89} τρόπον τινά, το στέλνουν να αναζητήσει αντικείμενα). Η πείνα, ο Χούσερλ τείνει να πιστεύει, δεν είναι απλώς ένα abgehobene <(καμωμένο) εξέχον, αναδυμένο> υλητικό (παθητικό) σύμπλεγμα το οποίο, κανονικά, επανέρχεται περιοδικά και ερεθίζει το εγώ. Είναι ίσως ένα περιοδικό αυθόρμητο ενδιαφέρον για ένα ορισμένο είδος πράγματος (ίσως «γνωστό» λίγο ή πολύ πριν από την εμπειρία) το οποίο αναζητεί ένα αντικείμενο και μέσα σε αυτό το εγώ μπορεί να αφυπνιστεί. — Η πείνα μπορεί να με αφυπνίσει. Αλλά αυτό είναι αβέβαιο και, ακόμη κι αν είναι αληθές, είναι πιθανώς ανεπαρκές για το πρόβλημα της αφύπνισης και του αποκοιμήματος.
[Conversations with Husserl and Fink: 84-9]
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)