Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026

Το κύτταρο είναι η μικρότερη μονάδα ενός ζωντανού οργανισμού και αποτελεί το βασικό δομικό στοιχείο όλων των οργανισμών

Το κύτταρο είναι η μικρότερη μονάδα ενός ζωντανού οργανισμού και αποτελεί το βασικό δομικό στοιχείο όλων των οργανισμών.

* Ένας ζωντανός οργανισμός μπορεί να αποτελείται είτε από ένα κύτταρο είτε από πολλά κύτταρα.
* Υπάρχουν δύο ευρείες κατηγορίες κυττάρων: τα προκαρυωτικά και τα ευκαρυωτικά κύτταρα.
* Τα κύτταρα μπορούν να είναι πολύ εξειδικευμένα με συγκεκριμένες λειτουργίες και χαρακτηριστικά.

* *προκαρυωτικό*: Μικρά κύτταρα στους τομείς Βακτήρια και Αρχαία που δεν περιέχουν πυρήνα ή άλλα οργανίδια περικλειόμενα από μεμβράνη.
* *ευκαρυωτικό*: Κύτταρα με σύνθετη δομή, όπου το γενετικό υλικό περιέχεται μέσα σε πυρήνες περικλειόμενους από μεμβράνη.
* *κύτταρο*: Η βασική μονάδα ενός ζωντανού οργανισμού, που αποτελείται από ποσότητα πρωτοπλάσματος περιβαλλόμενη από κυτταρική μεμβράνη, ικανή να συνθέτει πρωτεΐνες και να αναπαράγει τον εαυτό της.

 === Τα Κύτταρα ως Δομικά Στοιχεία ===

Το κύτταρο είναι η μικρότερη μονάδα ενός ζωντανού οργανισμού. Ένας ζωντανός οργανισμός, είτε αποτελείται από ένα κύτταρο (όπως τα βακτήρια) είτε από πολλά κύτταρα (όπως ο άνθρωπος), ονομάζεται οργανισμός. Έτσι, τα κύτταρα είναι τα βασικά δομικά στοιχεία όλων των οργανισμών. Πολλά κύτταρα ενός είδους που συνδέονται μεταξύ τους και εκτελούν μια κοινή λειτουργία σχηματίζουν τους ιστούς· πολλοί ιστοί συνδυάζονται για να σχηματίσουν ένα όργανο (όπως το στομάχι, η καρδιά ή ο εγκέφαλός σας)· και πολλά όργανα αποτελούν ένα οργανικό σύστημα (όπως το πεπτικό, το κυκλοφορικό ή το νευρικό σύστημα). Πολλά συστήματα που λειτουργούν από κοινού σχηματίζουν έναν οργανισμό (όπως ο άνθρωπος). Υπάρχουν πολλοί τύποι κυττάρων, οι οποίοι κατατάσσονται σε δύο βασικές κατηγορίες: προκαρυωτικά και ευκαρυωτικά. Για παράδειγμα, τόσο τα ζωικά όσο και τα φυτικά κύτταρα κατατάσσονται στα ευκαρυωτικά, ενώ τα βακτηριακά κύτταρα είναι προκαρυωτικά.

[Introduction to the Study of Cells | Boundless Anatomy and Physiology](https://courses.lumenlearning.com/boundless-ap/chapter/introduction-to-the-study-of-cells/)

 

 

Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας

 # Η επιστημονική μέθοδος ως εργαλείο ανάπτυξης της Βιολογίας

Πηγή: users.kor.sch.gr/dgspanos/RNA-DNA/02.ppt

* Παρατήρηση
* Υπόθεση
* Σχεδιασμός πειράματος
* Συλλογή δεδομένων
* Ανάλυση & ερμηνεία δεδομένων
* Συμπεράσματα
* Θεωρία

Παρατήρηση
* Παρατηρούμε τις δομές ή τα φαινόμενα που επαναλαμβάνονται και αναγνωρίζουμε ότι κάτι συμβαίνει
* Διαμορφώνουμε ερωτήματα και επιλέγουμε αυτά που κατά την κρίση μας θα μπορούσαν να απαντηθούν
* Συλλέγουμε πληροφορίες
* Ανταλλάζουμε απόψεις

Υπόθεση
* Διατυπώνουμε μια υποθετική εξήγηση, την ποιο πιθανή, με βάση τα δεδομένα μας
* Προσπαθούμε να ελέγξουμε την ορθότητά της επιστημονικά
* Έχουμε πάντα υπόψη μας ότι η υπόθεση μπορεί να αποδειχθεί ότι είναι λανθασμένη

Σχεδιασμός πειράματος
* Σχεδιάζουμε ένα πείραμα ή μια σειρά πειραμάτων που θα μας επιτρέψουν να ελέγξουμε την ορθότητα ή μη της υπόθεσής μας
* Χρησιμοποιούμε πάντα μάρτυρες (ομάδα ελέγχου) στα πειράματά μας

Συλλογή δεδομένων
* Κάνουμε τα πειράματα, συλλέγουμε και καταγράφουμε προσεκτικά τα δεδομένα από αυτά

Ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων
* Αναλύουμε και ερμηνεύουμε τα δεδομένα που συγκεντρώσαμε από τα πειράματα, συνεκτιμώντας και την προηγούμενη γνώση, αν υπάρχει, για το θέμα που μελετάμε

Συμπεράσματα
* Καταλήγουμε σε συμπεράσματα που μπορεί να δίνουν απάντηση στο αρχικό ερώτημα ή μπορεί να επιβάλλουν επανεξέταση του θέματος

Θεωρία
* Όταν οι παρατηρήσεις και τα πειράματα γίνονται από διαφορετικούς επιστήμονες και οδηγούν στα ίδια συμπεράσματα τότε είναι δυνατόν να προκύψει μια θεωρία


Οι γενικευμένες λειτουργίες των κυττάρων περιλαμβάνουν...

Οι γενικευμένες λειτουργίες των κυττάρων περιλαμβάνουν την κίνηση ουσιών διαμέσου της κυτταρικής μεμβράνης, τη διαίρεση του κυττάρου για τη δημιουργία νέων κυττάρων και τη σύνθεση πρωτεϊνών.

Δομή του κυττάρου

 ==== Δομή του κυττάρου ====

Τόσο τα προκαρυωτικά όσο και τα ευκαρυωτικά κύτταρα διαθέτουν βασικά χαρακτηριστικά όπως η πλασματική μεμβράνη και το κυτταρόπλασμα. Η πλασματική μεμβράνη είναι η εξωτερική επιφάνεια του κυττάρου, που το διαχωρίζει από το περιβάλλον. Το κυτταρόπλασμα είναι το υδατικό περιεχόμενο μέσα στην πλασματική μεμβράνη.

*Πλασματική μεμβράνη:* Είναι όπως οποιαδήποτε άλλη μεμβράνη στο κύτταρο, αλλά παίζει πολύ σημαντικό ρόλο. Δημιουργεί τα όρια του κυττάρου, γι’ αυτό και ονομάζεται και κυτταρική μεμβράνη. Αποτελείται κυρίως από πρωτεΐνες και φωσφολιπίδια. Τα φωσφολιπίδια βρίσκονται σε δύο στρώματα, που ονομάζονται *διπλοστιβάδα*. Οι πρωτεΐνες είναι ενσωματωμένες στο λιπιδικό στρώμα ή προσκολλημένες στην επιφάνειά του. Η πλασματική μεμβράνη είναι ελαστική και πολύ ρευστή λόγω των πρωτεϊνών και των λιπιδίων. Η κύρια λειτουργία της είναι ως «φύλακας»: επιτρέπει σε ορισμένες ουσίες να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το κύτταρο.

*Κυτταρόπλασμα και οργανίδια:* Το κυτταρόπλασμα είναι η ημι-στερεή ουσία που υπάρχει στο κύτταρο και δίνει δομή, μέγεθος, σχήμα και θεμέλιο στο κύτταρο. Περιβάλλεται από την πλασματική μεμβράνη. Μέσα στο κυτταρόπλασμα βρίσκονται μικροσκοπικά σώματα, τα οργανίδια, που εκτελούν διάφορες λειτουργίες απαραίτητες για την επιβίωση του κυττάρου.

*Ενδοπλασματικό δίκτυο (ER):* Είναι ένα από τα σημαντικά οργανίδια του κυτταροπλάσματος. Αποτελείται από μια σειρά μεμβρανών που εκτείνονται σε όλο το κυτταρόπλασμα στα ευκαρυωτικά κύτταρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στο ER υπάρχουν *υπομικροσκοπικά* σώματα, τα ριβοσώματα, που συμμετέχουν στην παραγωγή πρωτεϊνών.

*Αδρό ER:* Σ’ αυτό το ER τα ριβοσώματα βρίσκονται στην επιφάνεια. Το ενδοπλασματικό δίκτυο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση πρωτεϊνών στο κύτταρο. Τα ριβοσώματα είναι υπο-οργανίδια όπου τα αμινοξέα συνδέονται για να σχηματίσουν πρωτεΐνες. Οι χώροι ανάμεσα στις πτυχώσεις της μεμβράνης του ER ονομάζονται δεξαμενές/κιστέρνες (*cisternae*).

*Λείο ER:* Αυτός ο τύπος ER δεν έχει ριβοσώματα.

Άλλο οργανίδιο είναι το *σώμα Golgi ή σύμπλεγμα Golgi (G.A.)*. Το σώμα Golgi αποτελείται από μια σειρά επίπεδων σάκων, συνήθως κυρτωμένων στις άκρες. Οι πρωτεΐνες που έχουν σχηματιστεί στο ER επεξεργάζονται στο G.A. Μετά την επεξεργασία, το τελικό προϊόν απελευθερώνεται από το G.A. Τότε, το G.A. διογκώνεται και αποσπάται για να σχηματίσει μια σταγόνα-κυστίδιο γνωστή ως εκκριτικό κυστίδιο. Τα κυστίδια κινούνται προς την κυτταρική μεμβράνη και είτε ενσωματώνουν το περιεχόμενο πρωτεϊνών στη μεμβράνη, είτε το απελευθερώνουν εκτός κυττάρου.

Άλλο οργανίδιο σχετικό με το Golgi είναι το *λυσόσωμα*, που προέρχεται από το σώμα Golgi. Το λυσόσωμα είναι ένας σάκος ενζύμων στο κυτταρόπλασμα, που χρησιμοποιείται για την πέψη μέσα στο κύτταρο. Τα ένζυμα αυτά διασπούν τα σωματίδια τροφής που εισέρχονται στο κύτταρο και καθιστούν το προϊόν διαθέσιμο για χρήση. Υπάρχουν επίσης οργανίδια στο κυτταρόπλασμα, τα υπεροξειδιοσώματα, που παράγουν ένζυμα για την αποικοδόμηση λιπαρών μορίων.

*Μιτοχόνδρια:* Είναι άλλο ένα οργανίδιο του κυττάρου. Ονομάζεται «ενεργειακό κέντρο του κυττάρου», γιατί αποθηκεύει και απελευθερώνει την ενέργεια του κυττάρου. Η ενέργεια χρησιμοποιείται για τη σύνθεση του ATP (τριφωσφορική αδενοσίνη).

*Πυρήνας:* Τα προκαρυωτικά κύτταρα δεν έχουν πυρήνα, ενώ τα ευκαρυωτικά έχουν πυρήνα στο κυτταρόπλασμα. Ο πυρήνας περιέχει κυρίως DNA (δεσοξυριβονουκλεϊκό οξύ). Το DNA οργανώνεται σε γραμμικές μονάδες που ονομάζονται χρωματίνη. Τα γονίδια είναι οι λειτουργικές περιοχές μέσα στο χρωμόσωμα. Κάθε χρωμόσωμα περιέχει περίπου 1.000.000 γονίδια. Η χρωματίνη είναι περιτυλιγμένη γύρω από πυρηνικές πρωτεΐνες που ονομάζονται ιστόνες. Όταν η χρωματίνη είναι περιτυλιγμένη, σχηματίζονται *χρωμοσώματα*. Τα γονίδια περιέχουν τον κώδικα για όλες τις πρωτεΐνες σε κύτταρο ζώου ή φυτού. Ο πυρήνας περιβάλλεται από εξωτερική μεμβράνη που ονομάζεται *πυρηνική μεμβράνη*, η οποία μοιάζει με την πλασματική σε λειτουργία. Είναι επίσης διπλή, με δύο λιπιδικά στρώματα παρόμοια με αυτά της πλασματικής μεμβράνης. **Οι πόροι στη μεμβράνη επιτρέπουν την επικοινωνία του πυρήνα με το κυτταρόπλασμα.**

Τα προκαρυωτικά κύτταρα δεν έχουν πυρήνα αλλά διαθέτουν DNA που υπάρχει ελεύθερο στο κυτταρόπλασμα. Στα βακτήρια, ένα μονοβρογχικό χρωμόσωμα αποτελείται από 4.000 γονίδια.

Στα φυτικά κύτταρα υπάρχουν οργανίδια που ονομάζονται *χλωροπλάστες*, οι οποίοι δίνουν στα φυτά το πράσινο χρώμα. Οι χλωροπλάστες συμμετέχουν στη διαδικασία της *φωτοσύνθεσης*.

Κατά τη φωτοσύνθεση, οι χλωροπλάστες μετατρέπουν την ενέργεια του ηλιακού φωτός σε ενέργεια μορίων υδατανθράκων. Η ηλιακή ενέργεια έρχεται υπό μορφή *φωτονίων*, δηλαδή πακέτων ενέργειας που μετατρέπονται σε ενέργεια υδατανθράκων. Οι χλωροπλάστες περιέχουν το πράσινο χρωστικό *χλωροφύλλη*. Επειδή τα μόρια χλωροφύλλης απορροφούν τις περισσότερες ακτινοβολίες εκτός από το πράσινο, αντανακλούν πράσινο φως και φαίνονται πράσινα στα μάτια μας. Η χλωροφύλλη βρίσκεται συνήθως στα μέρη του φυτού που δέχονται φως, π.χ. τα φύλλα και ο βλαστός. Αντίθετα, οι ρίζες δεν έχουν χλωροπλάστες, γι’ αυτό δεν είναι πράσινες.

*Κυτταροσκελετός:* Είναι ένα διασυνδεδεμένο σύστημα ινών και νήματος που δίνουν δομή στο κύτταρο. Τα κύρια στοιχεία του είναι τα μικροσωληνάρια, τα μικρονημάτια και τα ενδιάμεσα νήματα. Όλα αποτελούνται από *πρωτεΐνες*.

*Κεντριόλιο:* Άλλο οργανίδιο κυλινδρικού σχήματος που εμφανίζεται σε ζεύγη. Συμμετέχει στη διαίρεση του κυττάρου.

*Κενοτόπιο (Vacuole):* Στα φυτικά κύτταρα, το κενοτόπιο καταλαμβάνει περίπου 75% του όγκου. Αποθηκεύει θρεπτικά στοιχεία και τοξικά απόβλητα. Αν η πίεση αυξηθεί, μπορεί να αυξήσει το μέγεθος του κυττάρου, προκαλώντας πρήξιμο ή και καταστροφή αν υπερβεί τα όρια.

Πολλά κύτταρα έχουν προσαρτημένες δομές, τα *μαστίγια (flagella)* ή τους *κροσσούς (cilia)*. Τα μαστίγια υπάρχουν στα μονοκύτταρα φυτά και πρωτόζωα, ενώ οι κροσσοί στα ζωικά κύτταρα. Τα μαστίγια είναι μακριές τρίχες που βοηθούν στην κίνηση, π.χ. στα σπερματοζωάρια. Οι κροσσοί είναι μικρότεροι και πιο πολυάριθμοι. Κινούνται κυματικά για να μετακινούν το κύτταρο (προκαρυώτες όπως. παραμέσια) ή υγρά γύρω από αυτό (π.χ. επιθηλιακά κύτταρα αναπνευστικού). Αυτά τα κύτταρα βοηθούν στην απομάκρυνση σωματιδίων από τον σωλήνα.

*Κυτταρικό τοίχωμα:* Τα φυτικά κύτταρα έχουν κυτταρικό τοίχωμα έξω από την πλασματική μεμβράνη. Στα βακτήρια είναι παχύ και άκαμπτο, δίνοντας σχήμα. Στους ευκαρυωτικούς οργανισμούς διαφέρει ανά είδος. Στους μύκητες είναι φτιαγμένο από *χιτίνη*, ενώ στα φυτικά κύτταρα από *κυτταρίνη*. Το κυτταρικό τοίχωμα στηρίζει και προστατεύει το κύτταρο από μηχανική πίεση. Δεν είναι ημιπερατή μεμβράνη όπως η πλασματική. **Στον άνθρωπο, το ανοσοποιητικό αναγνωρίζει το κυτταρικό τοίχωμα των βακτηρίων ως ξένο και το καταστρέφει.**

URL: https://web.archive.org/web/20251114022831/https://lisacruz2.tripod.com/id28.html

Δομές κοινές σε όλα τα κύτταρα

 ===== Δομές κοινές σε όλα τα κύτταρα =====

[5.10: Case Study Tired Conclusion and Chapter Summary - Biology LibreTexts](https://bio.libretexts.org/Courses/Butte_College/BC%3A_BIOL_2_-_Introduction_to_Human_Biology_(Grewal)/Text/05%3A_Cells/5.10%3A_Case_Study_Tired_Conclusion_and_Chapter_Summary)

Αν και τα κύτταρα παρουσιάζουν ποικιλομορφία, **όλα τα κύτταρα έχουν ορισμένα κοινά μέρη**. Αυτά περιλαμβάνουν την **πλασματική μεμβράνη**, το **κυτταρόπλασμα**, τα **ριβοσώματα** και το **DNA**.

* Η **πλασματική μεμβράνη** (ονομάζεται επίσης κυτταρική μεμβράνη) είναι ένα λεπτό περίβλημα από φωσφολιπίδια που περιβάλλει ένα κύτταρο. Αποτελεί το **φυσικό όριο μεταξύ του κυττάρου και του περιβάλλοντός του**, οπότε μπορεί να θεωρηθεί ως το «δέρμα» του κυττάρου.
* Το **κυτταρόπλασμα** αναφέρεται σε όλο το κυτταρικό υλικό στο εσωτερικό της πλασματικής μεμβράνης. Το κυτταρόπλασμα αποτελείται από μια υδαρή ουσία που ονομάζεται **κυτταρόλυμα/κυτταροδιάλυμα/κυτοσόλιο (cytosol)** και περιέχει άλλες κυτταρικές δομές, όπως τα **ριβοσώματα**.
* Τα **ριβοσώματα** είναι δομές στο κυτταρόπλασμα όπου συντίθενται οι **πρωτεΐνες**.
* Το **DNA** είναι ένα νουκλεϊκό οξύ που βρίσκεται στα κύτταρα. Περιέχει τις **γενετικές οδηγίες που χρειάζονται τα κύτταρα για να συνθέτουν πρωτεΐνες**.

Αυτά τα μέρη είναι κοινά σε όλα τα κύτταρα, από οργανισμούς τόσο διαφορετικούς όσο τα βακτήρια και οι άνθρωποι. Πώς κατέληξαν όλοι οι γνωστοί οργανισμοί να έχουν τόσο παρόμοια κύτταρα; Οι ομοιότητες δείχνουν ότι όλη η ζωή στη Γη έχει κοινή εξελικτική ιστορία.

==== Σύνοψη ====

* Τα κύτταρα είναι οι βασικές μονάδες δομής και λειτουργίας των ζωντανών οργανισμών. Είναι οι μικρότερες μονάδες που μπορούν να επιτελέσουν τις διαδικασίες της ζωής.
* Τα πρώτα κύτταρα από έναν οργανισμό (φελλός) παρατηρήθηκαν από τον Hooke τον 17ο αιώνα. Λίγο αργότερα, ο μικροσκοπιστής van Leeuwenhoek παρατήρησε πολλά άλλα ζωντανά κύτταρα.
* Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι Schwann και Schleiden διατύπωσαν τη θεωρία ότι τα κύτταρα είναι τα βασικά δομικά στοιχεία όλων των ζωντανών οργανισμών. Περίπου το 1850, ο Virchow παρατήρησε τη διαίρεση των κυττάρων και πρόσθεσε ότι τα ζωντανά κύτταρα προέρχονται μόνο από άλλα ζωντανά κύτταρα. Αυτές οι ιδέες οδήγησαν στη **κυτταρική θεωρία**, η οποία δηλώνει ότι **όλοι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα, όλες οι λειτουργίες της ζωής λαμβάνουν χώρα στα κύτταρα και όλα τα κύτταρα προέρχονται από άλλα κύτταρα**.
* Μόλις τη δεκαετία του 1950 οι επιστήμονες μπόρεσαν να δουν τι υπάρχει στο εσωτερικό του κυττάρου. Η εφεύρεση του **ηλεκτρονικού μικροσκοπίου** τους επέτρεψε να παρατηρήσουν οργανίδια και άλλες δομές μικρότερες από τα κύτταρα.
* Υπάρχει ποικιλία στα κύτταρα, αλλά όλα τα κύτταρα διαθέτουν πλασματική μεμβράνη, κυτταρόπλασμα, ριβοσώματα και DNA. Αυτές οι ομοιότητες δείχνουν ότι όλη η ζωή στη Γη έχει έναν κοινό πρόγονο στο απώτερο παρελθόν.

==== Σύνοψη Κεφαλαίου ====

Σε αυτό το κεφάλαιο, έμαθες πολλά στοιχεία για τα κύτταρα. Συγκεκριμένα, έμαθες ότι:

* Τα κύτταρα είναι οι βασικές μονάδες δομής και λειτουργίας των ζωντανών οργανισμών.
* Τα πρώτα κύτταρα, από φελλό, παρατηρήθηκαν από τον Hooke τον 17ο αιώνα. Λίγο αργότερα, ο van Leeuwenhoek παρατήρησε άλλα ζωντανά κύτταρα.
* Στις αρχές του 19ου αιώνα, οι Schwann και Schleiden διατύπωσαν τη θεωρία ότι τα κύτταρα είναι τα βασικά δομικά στοιχεία όλων των ζωντανών οργανισμών. Περίπου το 1850, ο Virchow παρατήρησε τη διαίρεση των κυττάρων και πρόσθεσε ότι τα ζωντανά κύτταρα προέρχονται μόνο από άλλα ζωντανά κύτταρα. Αυτές οι ιδέες οδήγησαν στην κυτταρική θεωρία, η οποία δηλώνει ότι όλοι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα, όλες οι λειτουργίες της ζωής λαμβάνουν χώρα στα κύτταρα και όλα τα κύτταρα προέρχονται από άλλα κύτταρα.
* Η εφεύρεση του ηλεκτρονικού μικροσκοπίου τη δεκαετία του 1950 επέτρεψε στους επιστήμονες να δουν για πρώτη φορά οργανίδια και άλλες δομές στο εσωτερικό των κυττάρων.
* Υπάρχει ποικιλία στα κύτταρα, αλλά όλα τα κύτταρα διαθέτουν πλασματική μεμβράνη, κυτταρόπλασμα, ριβοσώματα και DNA.
    * Η πλασματική μεμβράνη αποτελείται κυρίως από μια διπλοστιβάδα μορίων φωσφολιπιδίων και σχηματίζει ένα φράγμα μεταξύ του κυτταροπλάσματος στο εσωτερικό του κυττάρου και του εξωτερικού περιβάλλοντος. Επιτρέπει μόνο σε ορισμένες ουσίες να εισέρχονται ή να εξέρχονται από το κύτταρο. Ορισμένα κύτταρα έχουν προεκτάσεις της πλασματικής μεμβράνης με άλλες λειτουργίες, όπως μαστίγια (flagella) ή κροσσούς (cilia).
    * Το κυτταρόπλασμα είναι ένα παχύρρευστο διάλυμα που γεμίζει το κύτταρο και περικλείεται από την κυτταρική μεμβράνη. Βοηθά να δίνεται σχήμα στο κύτταρο, συγκρατεί τα οργανίδια και παρέχει χώρο για πολλές από τις βιοχημικές αντιδράσεις μέσα στο κύτταρο. Το υγρό μέρος του κυτταροπλάσματος ονομάζεται κυτταρόλυμα.
    * Τα ριβοσώματα είναι μικρές δομές όπου συντίθενται οι πρωτεΐνες.
* Τα κύτταρα είναι συνήθως πολύ μικρά ώστε να έχουν επαρκή λόγο επιφάνειας προς όγκο για τη διατήρηση φυσιολογικών κυτταρικών διεργασιών. Κύτταρα με διαφορετικές λειτουργίες συχνά έχουν διαφορετικά σχήματα.
* Τα προκαρυωτικά κύτταρα δεν διαθέτουν πυρήνα. Τα ευκαρυωτικά κύτταρα διαθέτουν πυρήνα καθώς και άλλα οργανίδια. Ένα οργανίδιο είναι μια δομή μέσα στο κυτταρόπλασμα ενός κυττάρου που περιβάλλεται από μεμβράνη και επιτελεί μια συγκεκριμένη λειτουργία.
* Ο κυτταροσκελετός είναι ένα ιδιαίτερα οργανωμένο πλέγμα πρωτεϊνικών ινιδίων (filaments) και σωληνίσκων (tubules) που διασχίζουν το κυτταρόπλασμα του κυττάρου. Προσδίδει δομή στο κύτταρο και βοηθά στη συγκράτηση κυτταρικών δομών, όπως τα οργανίδια, στη θέση τους.
* Ο πυρήνας είναι το μεγαλύτερο οργανίδιο σε ένα ευκαρυωτικό κύτταρο και θεωρείται το κέντρο ελέγχου του κυττάρου. Περιέχει DNA και ελέγχει την έκφραση των γονιδίων, συμπεριλαμβανομένου του ποιες πρωτεΐνες παράγει το κύτταρο.
* Το μιτοχόνδριο είναι ένα οργανίδιο που καθιστά διαθέσιμη την ενέργεια στα κύτταρα. Σύμφωνα με την ευρέως αποδεκτή ενδοσυμβιωτική θεωρία, τα μιτοχόνδρια εξελίχθηκαν από προκαρυωτικά κύτταρα που κάποτε ήταν ελεύθεροι οργανισμοί και μόλυναν ή ενσωματώθηκαν σε μεγαλύτερα προκαρυωτικά κύτταρα.
* Το ενδοπλασματικό δίκτυο (ER) είναι ένα οργανίδιο που βοηθά στη σύνθεση και μεταφορά πρωτεϊνών και λιπιδίων. Το αδρό ενδοπλασματικό δίκτυο (RER) φέρει ριβοσώματα στην επιφάνειά του. Το λείο ενδοπλασματικό δίκτυο (SER) δεν έχει ριβοσώματα.
* Το σύμπλεγμα Golgi είναι ένα μεγάλο οργανίδιο που επεξεργάζεται τις πρωτεΐνες και τις προετοιμάζει για χρήση τόσο μέσα όσο και έξω από το κύτταρο. Συμμετέχει επίσης στη μεταφορά λιπιδίων μέσα στο κύτταρο.
* Τα κυστίδια (vesicles) και τα κενοτόπια (vacuoles) είναι σακοειδή οργανίδια που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποθήκευση και μεταφορά υλικών μέσα στο κύτταρο ή ως χώροι για βιοχημικές αντιδράσεις. Τα λυσοσώματα και τα υπεροξειδιοσώματα/υπεροξεισώματα (peroxisomes) είναι κυστίδια που διασπούν ξένες ουσίες, νεκρά κύτταρα ή τοξίνες.
* Τα κεντριόλια είναι οργανίδια που βρίσκονται κοντά στον πυρήνα και βοηθούν στην οργάνωση των χρωμοσωμάτων πριν από τη διαίρεση του κυττάρου, ώστε κάθε θυγατρικό κύτταρο να λαμβάνει τον σωστό αριθμό χρωμοσωμάτων.
* Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι με τους οποίους οι ουσίες μπορούν να διασχίσουν την πλασματική μεμβράνη του κυττάρου: η παθητική μεταφορά, η οποία δεν απαιτεί ενέργεια, και η ενεργητική μεταφορά, η οποία απαιτεί ενέργεια.
* Δεν απαιτείται ενέργεια για την παθητική μεταφορά, επειδή αυτή συμβαίνει όταν οι ουσίες μετακινούνται φυσικά από μια περιοχή υψηλότερης συγκέντρωσης σε μια περιοχή χαμηλότερης συγκέντρωσης. Τύποι παθητικής μεταφοράς στα κύτταρα περιλαμβάνουν:
    * Απλή διάχυση, που είναι η κίνηση μιας ουσίας λόγω **διαφορών στη συγκέντρωση** χωρίς καμία βοήθεια από άλλα μόρια. Έτσι εισέρχονται και εξέρχονται από το κύτταρο πολύ μικρά, υδρόφοβα μόρια, όπως το οξυγόνο και το διοξείδιο του άνθρακα.
    * Όσμωση, που είναι η διάχυση μορίων νερού μέσω της μεμβράνης.
    * Διευκολυνόμενη διάχυση (facilitated diffusion), που είναι η μετακίνηση μιας ουσίας διαμέσου της μεμβράνης λόγω διαφορών συγκέντρωσης αλλά μόνο με τη βοήθεια πρωτεϊνών μεταφοράς στη μεμβράνη, όπως οι πρωτεΐνες-δίαυλοι ή οι πρωτεΐνες-φορείς. Έτσι εισέρχονται και εξέρχονται από το κύτταρο μεγάλα ή υδρόφιλα μόρια και φορτισμένα ιόντα.
* Η ενεργητική μεταφορά απαιτεί ενέργεια για τη μετακίνηση ουσιών διαμέσου της πλασματικής μεμβράνης, συχνά επειδή οι ουσίες μετακινούνται από περιοχή χαμηλότερης συγκέντρωσης σε περιοχή υψηλότερης συγκέντρωσης ή λόγω του μεγάλου μεγέθους τους. Δύο παραδείγματα ενεργητικής μεταφοράς είναι η αντλία νατρίου-καλίου και η μεταφορά με κυστίδια.
    * Η **αντλία νατρίου-καλίου** μετακινεί ιόντα νατρίου έξω από το κύτταρο και ιόντα καλίου μέσα στο κύτταρο, και τα δύο ενάντια σε βαθμίδα συγκέντρωσης, ώστε να διατηρούνται οι κατάλληλες συγκεντρώσεις και των δύο ιόντων μέσα και έξω από το κύτταρο και έτσι να ελέγχεται το δυναμικό της μεμβράνης.
    * Η μεταφορά με κυστίδια χρησιμοποιεί κυστίδια για να μετακινεί μεγάλα μόρια προς το εσωτερικό ή το εξωτερικό των κυττάρων.
* Η ενέργεια είναι η ικανότητα παραγωγής έργου και απαιτείται από κάθε ζωντανό κύτταρο για την εκτέλεση των διεργασιών της ζωής.
* **Η μορφή ενέργειας που χρειάζονται τα έμβια όντα είναι η χημική ενέργεια και προέρχεται από την τροφή.** Η τροφή αποτελείται από οργανικά μόρια που αποθηκεύουν ενέργεια στους χημικούς τους δεσμούς.
* Οι οργανισμοί χρησιμοποιούν κυρίως γλυκόζη και ATP για ενέργεια. Η γλυκόζη είναι η συμπαγής και σταθερή μορφή ενέργειας που μεταφέρεται στο αίμα και προσλαμβάνεται από τα κύτταρα. Το ATP περιέχει λιγότερη ενέργεια και χρησιμοποιείται για την τροφοδότηση των κυτταρικών διεργασιών.
* Η κυτταρική αναπνοή είναι η αερόβια διεργασία με την οποία τα ζωντανά κύτταρα διασπούν μόρια γλυκόζης, απελευθερώνουν ενέργεια και σχηματίζουν μόρια ATP. Συνολικά, αυτή η τριφασική διαδικασία περιλαμβάνει τη γλυκόζη και το οξυγόνο που αντιδρούν για να σχηματίσουν διοξείδιο του άνθρακα και νερό.
    * Το πρώτο στάδιο της κυτταρικής αναπνοής, που ονομάζεται γλυκόλυση, λαμβάνει χώρα στο κυτταρόπλασμα. Σε αυτό το στάδιο, **ένζυμα διασπούν ένα μόριο γλυκόζης σε δύο μόρια πυροσταφυλικού οξέος (pyruvate), απελευθερώνοντας ενέργεια που μεταφέρεται στο ATP**.
    * Το δεύτερο στάδιο της κυτταρικής αναπνοής, που ονομάζεται κύκλος του Krebs, λαμβάνει χώρα στη μήτρα ενός μιτοχονδρίου. Κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου, δύο κύκλοι οδηγούν στο να σχηματιστούν όλα τα άτομα άνθρακα από τα δύο μόρια πυροσταφυλικού οξέος σε διοξείδιο του άνθρακα και η ενέργεια από τους χημικούς τους δεσμούς να αποθηκευτεί συνολικά σε 16 μόρια φορείς ενέργειας (συμπεριλαμβανομένων 4 από τη γλυκόλυση).
    * Το τρίτο στάδιο της κυτταρικής αναπνοής, η οξειδωτική φωσφορυλίωση, λαμβάνει χώρα στην εσωτερική μεμβράνη του μιτοχονδρίου. **Τα ηλεκτρόνια μεταφέρονται από μόριο σε μόριο κατά μήκος μιας αλυσίδας μεταφοράς ηλεκτρονίων.** Μέρος της ενέργειας των ηλεκτρονίων χρησιμοποιείται για την άντληση ιόντων υδρογόνου διαμέσου της μεμβράνης, δημιουργώντας ένα **ηλεκτροχημικό δυναμικό** που οδηγεί στη σύνθεση πολύ περισσότερων μορίων ATP.
    * Και στα τρία στάδια της αερόβιας κυτταρικής αναπνοής μαζί, μπορούν να παραχθούν έως και 36 μόρια ATP από ένα μόνο μόριο γλυκόζης.
* Ορισμένοι οργανισμοί μπορούν να παράγουν ATP από γλυκόζη μέσω αναερόβιας αναπνοής, η οποία δεν απαιτεί οξυγόνο. Πολλά ανθρώπινα κύτταρα πραγματοποιούν επίσης ζύμωση, η οποία επίσης δεν απαιτεί οξυγόνο. Πραγματοποιείται για την ανακύκλωση του NADH πίσω σε NAD⁺. Υπάρχουν δύο τύποι: η αλκοολική ζύμωση και η ζύμωση γαλακτικού οξέος. Και οι δύο ξεκινούν με τη γλυκόλυση.
    * Η αλκοολική ζύμωση πραγματοποιείται από μονοκύτταρους οργανισμούς, συμπεριλαμβανομένων των ζυμών και ορισμένων βακτηρίων. Χρησιμοποιούμε την αλκοολική ζύμωση σε αυτούς τους οργανισμούς για την παραγωγή βιοκαυσίμων, ψωμιού και κρασιού.
    * Η ζύμωση γαλακτικού οξέος πραγματοποιείται από ορισμένα βακτήρια, συμπεριλαμβανομένων των βακτηρίων του γιαουρτιού, καθώς και από τα μυϊκά μας κύτταρα όταν καταπονούνται έντονα και γρήγορα.
    * Η αναερόβια αναπνοή παράγει πολύ λιγότερο ATP από ό,τι η αερόβια κυτταρική αναπνοή, αλλά έχει το πλεονέκτημα ότι είναι πολύ ταχύτερη.

 

Σάββατο 28 Μαρτίου 2026

Σύγχρονη θεωρία του κυττάρου

 ==== Σύγχρονη θεωρία του κυττάρου ====

Οι σύγχρονοι βιολόγοι έχουν προσθέσει ορισμένα στοιχεία στην αρχική θεωρία του κυττάρου, η οποία τώρα δηλώνει ότι:

1. Όλοι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα.
2. Νέα κύτταρα παράγονται πάντα από προϋπάρχοντα κύτταρα.
3. Το κύτταρο είναι δομική και λειτουργική μονάδα όλων των ζωντανών οργανισμών.
4. Το κύτταρο περιέχει κληρονομικές πληροφορίες που μεταβιβάζονται από κύτταρο σε κύτταρο κατά τη διαίρεση.
5. Όλα τα κύτταρα είναι βασικά ίδια σε χημική σύνθεση και μεταβολικές δραστηριότητες.

 URL: https://web.archive.org/web/20251114022831/https://lisacruz2.tripod.com/id28.html

Παραγωγή Τροφής

== Παραγωγή Τροφής ==



![Διαδικασία κατά την οποία ο χλωροπλάστης παράγει τροφή με την ενέργεια του Ήλιου.](https://web.archive.org/web/20240531022845im_/http://www.biology4kids.com/files/art/plant_photosynth1.gif)

Διαδικασία κατά την οποία ο χλωροπλάστης παράγει τροφή με την ενέργεια του Ήλιου.


Ο σκοπός του χλωροπλάστη είναι να παράγει σάκχαρα που τροφοδοτούν τη «μηχανή» του κυττάρου. Η φωτοσύνθεση είναι η διαδικασία κατά την οποία ένα φυτό λαμβάνει ενέργεια από τον Ήλιο και δημιουργεί σάκχαρα. Όταν η ενέργεια του Ήλιου φτάνει σε έναν χλωροπλάστη και στα μόρια χλωροφύλλης, η φωτεινή ενέργεια μετατρέπεται σε χημική ενέργεια που βρίσκεται σε ενώσεις όπως το ATP και το NADPH.

Αυτές οι πλούσιες σε ενέργεια ενώσεις μετακινούνται στο στρώμα, όπου ένζυμα δεσμεύουν τα άτομα άνθρακα από το διοξείδιο του άνθρακα (CO₂). Οι μοριακές αντιδράσεις τελικά δημιουργούν σάκχαρο και οξυγόνο (O₂). Τα φυτά και τα ζώα χρησιμοποιούν στη συνέχεια τα σάκχαρα (γλυκόζη) για τροφή και ενέργεια. Τα ζώα αναπνέουν επίσης το αέριο οξυγόνο που απελευθερώνεται.

URL: https://web.archive.org/web/20240531022845/http://www.biology4kids.com/files/cell_chloroplast.html 

Κυριακή 15 Μαρτίου 2026

I don’t sing because I am happy; I’m happy because I sing

♥∞♪☮☯☭Ⓐ☆ 🏴‍☠️🇵🇸🏴🏳️‍🌈🏳️‍⚧️🌻❤️☀️💚🌿😍💚😍🍃🍉

I don’t sing because I am happy; I’m happy because I sing.

— William James

«Δεν είμαι παρά μια ακόμη σταγόνα στη μεγάλη θάλασσα της ύλης, καθορισμένη, με την ικανότητα να συνειδητοποιώ την ύπαρξή μου». —Σίλβια Πλαθ

“I am but one more drop in the great sea of matter, defined, with the ability to realize my existence.”

— Sylvia Plath

Death, like birth, is a secret of Nature.

— Marcus Aurelius, Meditations, IV, 5

«Σημείωσε πόσο φευγαλέα και ασήμαντη είναι η περιουσία του ανθρώπου — χθες ένα έμβρυο, αύριο μια μούμια ή στάχτη. Έτσι, για το εύρος του χρόνου που σου έχει ανατεθεί, ζήσε λογικά και αποχωρίσου τη ζωή χαρούμενα, όπως πέφτει η ώριμη ελιά, εξυμνώντας την εποχή που τη γέννησε και το δέντρο που την ωρίμασε».

"Mark how fleeting and paltry is the estate of man — yesterday in embryo, tomorrow a mummy or ashes. So for the hairsbreadth of time assigned to thee, live rationally, and part with life cheerfully, as drops the ripe olive, extolling the season that bore it and the tree that matured it."

— Marcus Aurelius, Meditations, IV, 48

"All the interests of my reason, speculative as well as practical, combine in the three following questions: 1. What can I know? 2. What ought I to do? 3. What may I hope?"

— Immanuel Kant

[67] Κάθε τμήμα της ύλης μπορεί να συλληφθεί σαν ένας κήπος γεμάτος φυτά ή σαν μια λίμνη γεμάτη ψάρια. Αλλά κάθε κλάδος ενός φυτού, κάθε όργανο ενός ζώου, κάθε σταγόνα των σωματικών του υγρών είναι επίσης ένας παρόμοιος κήπος ή μια παρόμοια λίμνη.

— Gottfried Leibniz - Μοναδολογία

[67] Each portion of matter can be conceived as like a garden full of plants, or like a pond full of fish. But each branch of a plant, each organ of an animal, each drop of its bodily fluids is also a similar garden or a similar pond.

— Gottfried Leibniz - Monadology

He that begins to live, begins to die.

— Francis Quarles, Hieroglyphics

🇬🇷 Ζήσε και άσε τους άλλους να ζήσουν.
🇬🇧 Live and let live.
🇩🇪 Leben und Leben lassen.

“People ‘have an effect upon’ one another: Not by virtue of their nature, but rather by virtue of motivations brought forth through mutual understanding.”

— [Edmund Husserl, Basic Problems of Phenomenology, p. 172]

Law is concerned with freedom, the worthiest and holiest thing in man, the thing man must know if it is to have obligatory force for him.

— [Hegel’s Philosophy of Right, § 215 – Ethical Life / Civil Society / Administration of Justice / Determinate Law] [at: http://www.marxists.org/reference/archive/hegel/works/pr/prcivils.htm]

“No morality can be founded on authority, even if the authority were divine.”

— A. J. Ayer, Essay on Humanism

All punishment is mischief. All punishment of itself is evil.

— Jeremy Bentham, Principles of Morals and Legislation

«Καλύτερος σύμβουλος για την αρετή αποδεικνύεται εκείνος που χρησιμοποιεί τη συμβουλή και την πειθώ παρά εκείνος που χρησιμοποιεί το νόμο και τον εξαναγκασμό».

— Δημόκριτος (απόσπ. 181).

Έτσι γίνεται φανερό, ότι τα προβλήματα της πολιτικής επιστήμης είναι και προβλήματα της
πολιτικής αγωγής και των πολιτικών και πολιτισμικών αξιών του κάθε πολίτη.

— Κοσμάς Ψυχοπαίδης – Εισαγωγή στην Πολιτική Επιστήμη (παραδόσεις)

“A map of the world that does not include Utopia is not worth even glancing at, for it leaves out the one country at which Humanity is always landing. And when Humanity lands there, it looks out, and, seeing a better country, sets sail. Progress is the realisation of Utopias.”

― Oscar Wilde, The Soul of Man Under Socialism

Κομμουνισμός - «μια ένωση στην οποία η ελεύθερη ανάπτυξη του καθενός [ατόμου] είναι η προϋπόθεση για την ελεύθερη ανάπτυξη όλων».

— Marx & Engels, Manifesto (1848)

Communism - “an association in which the free development of each [individual] is the condition for the free development of all.”

— Marx & Engels, Manifesto (1848)

“Στην αναρχία δε θα φτάσουμε ούτε σήμερα, ούτε αύριο, ούτε ποτέ. Στην αναρχία θα πορευόμαστε σήμερα, αύριο και για πάντα.”

— Errico Malatesta

“Communism is for us not a state of affairs which is to be established , an ideal to which reality [will] have to adjust itself. We call communism the real movement which abolishes the present state of things. The conditions of this movement result from the premises now in existence.”

— Friedrich Engels & Karl Marx - The German Ideology, 1845

Σήμερα η αναρχία είναι θυμός, θανάσιμο μίσος και αιώνιος πόλεμος ενάντια σε όλους τους καταπιεστές και τους εκμεταλλευτές που υπάρχουν πάνω στη γη· είναι η απαράγραπτη διεκδίκηση των καταπιεσμένων, είναι το σύμφωνο συμμαχίας τους, η πολεμική κραυγή τους-- ανελέητος πόλεμος όσο στη γη θα υπάρχει ακόμα έστω και ένα αφεντικό, έστω και ένας εκμεταλλευτής. Αναρχία σημαίνει ακατάπαυστη, αδιάκοπη εξέγερση, ενάντια σε κάθε κατεστημένη τάξη· πόλεμος ενάντια σε κάθε κρατική αρχή, που διεξάγεται με όλους τους δυνατούς τρόπους και με όλες τις δυνατές μορφές: με το γραπτό λόγο και κάθε άλλο μέσο έκφρασης, με τις πράξεις περιφρόνησης και εχθρότητας και προπάντων με τα όπλα.

— Είναι από το κείμενο του Ιταλού αναρχοκομμουνιστή Κάρλο Καφιέρο “Επανάσταση”, Αναρχία και Κομμουνισμός.

«Το κεφάλαιο είναι νεκρή εργασία, που σαν βρικόλακας, ζει μόνο ρουφώντας το αίμα της ζωντανής εργασίας. Και όσο πιο πολύ ζει, τόσο πιο πολύ αίμα ρουφάει.»

— Karl Marx

Αρθρον 1. - Ο σκοπός οπού απ’ αρχής κόσμου οι άνθρωποι εσυμμαζώχθησαν από τα δάση την πρώτην φοράν, δια να κατοικήσουν όλοι μαζί, κτίζοντες χώρας και πόλεις, είναι δια να συμβοηθώνται και να ζώσιν ευτυχισμένοι, και όχι να συναντιτρώγονται ή να ρουφά το αίμα τους ένας.

— Ρήγας Βελεστινλής, “Τα Δίκαια του Ανθρώπου”

«ΑΝΑΡΧΙΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΜΗ ΒΙΑ, μη κυριαρχία ανθρώπου σε άνθρωπο, μη επιβολή βιαίως της βούλησης ενός ή περισσοτέρων στους υπολοίπους. Είναι μόνο μέσω της εναρμόνισης των συμφερόντων, μέσω της εθελούσιας συνεργασίας, της αγάπης, του σεβασμού, της αμοιβαίας ανοχής, είναι μόνο με την πειθώ, το παράδειγμα, τη μεταδοτικότητα και το αμοιβαίο όφελος από την επιείκεια που μπορεί και πρέπει να θριαμβεύσει η αναρχία, δηλαδή μια κοινωνία αδελφών ελευθέρως αλληλέγγυων, η οποία θα εξασφαλίζει στους πάντες την μέγιστη ελευθερία, τη μέγιστη ανάπτυξη, τη μέγιστη δυνατή ευημερία»

— Ε. Μαλατέστα

"To feed the hungry, clothe the naked and shelter the harborless without also trying to change the social order so that people can feed, clothe and shelter themselves, is just to apply palliatives. It is to show a lack of faith in ones fellows."

— Dorothy Day

"The consistent anarchist, then, should be a socialist, but a socialist of a particular sort. He will not only oppose alienated and specialized labor and look forward to the appropriation of capital by the whole body of workers, but he will also insist that this appropriation be direct, not exercised by some elite force acting in the name of the proletariat."

— Noam Chomsky - In Daniel Guérin, Anarchism: From Theory to Practice, 1970

"[…] Την δήμευσιν δεν την φοβείται αυτός που δεν έχει τίποτε, εκτός εάν έχης ανάγκην από αυτά τα σχισμένα κουρέλια μου και τα ολίγα βιβλία μου, που αποτελούν όλην την περιουσίαν μου. Την εξορίαν δεν την εννοώ, εγώ που δεν περιορίζομαι εις ένα τόπον, και δεν έχω ιδικόν μου ούτε το μέρος που τώρα κατοικώ, και κάθε μέρος είναι ιδικόν μου όπου και αν ευρεθώ ή μάλλον, κάθε μέρος είναι του Θεού, όπου εγώ είμαι ξένος και περαστικός. […]"

— Μέγας Βασίλειος

ΙΣΟΤΗΣ

«Και οι επήλυδες πρέπει να ναι ισότιμοι πολίτες» .Φωκυλίδης ο Μιλήσιος.

«Φίλων ουδέν ίδιον, αλλά κοινά τα χρήματα».Ευριπίδης . Μεταξύ φίλων δεν είναι τίποτε ιδιόκτητο, αλλά ότι έχουν είναι κοινό.

«Πάσα δουλεία παρά φύσιν εστί» .Αντιφάνης.

«Οι πολίτες επαναστατούν όχι μόνο για την ανισότητα του πλούτου τους αλλά και για την ανισότητα στις τιμητικές διακρίσεις». Αριστοτέλης.

«Αδιανέμητα πάντα πάντες κατέχετε»..Πυθαγόρας.

"He who joyfully marches to music in rank and file has already earned my contempt. He has been given a large brain by mistake, since for him the spinal cord would fully suffice. This disgrace to civilization should be done away with at once. Heroism at command, senseless brutality, and all the loathsome nonsense that goes by the name of patriotism, how violently I hate all this, how despicable and ignoble war is; I would rather be torn to shreds than be part of so base an action! It is my conviction that killing under the cloak of war is nothing but an act of murder."

— Albert Einstein

«Η ανακάλυψη, η δημιουργία και η ικανοποίηση νέων αναγκών που προκύπτουν από την ίδια την κοινωνία· η καλλιέργεια όλων των ιδιοτήτων του κοινωνικού ανθρώπου, η παραγωγή αυτών σε μια μορφή όσο το δυνατόν πιο πλούσια σε ανάγκες, επειδή είναι πλούσια σε ιδιότητες και σχέσεις—παραγωγή που είναι το πιο ολικό και καθολικό δυνατό κοινωνικό προϊόν, γιατί, για να λάβει την ικανοποίηση με πολύπλευρο τρόπο, πρέπει να είναι ικανός για πολλές απολαύσεις, επομένως να καλλιεργηθεί σε υψηλό βαθμό - είναι επίσης μια συνθήκη παραγωγής που βασίζεται στο κεφάλαιο . . . Η ανάπτυξη ενός συνεχώς διευρυνόμενου και πιο ολοκληρωμένου συστήματος διαφορετικών ειδών εργασίας, διαφορετικών ειδών παραγωγής, στο οποίο αντιστοιχεί ένα συνεχώς διευρυνόμενο και συνεχώς εμπλουτιζόμενο σύστημα αναγκών». Grundrisse, σελ. 409.

"The discovery, creation and satisfaction of new needs arising from society itself; the cultivation of all the qualities of the social human being, production of the same in a form as rich as possible in needs, because rich in qualities and relations—production of this being as the most total and universal possible social product, for, in order to take gratification in a many-sided way, he must be capable of many pleasures, hence cultivated to a high degree—is likewise a condition of production founded on capital . . . The development of a constantly expanding and more comprehensive system of different kinds of labour, different kinds of production, to which a constantly expanding and constantly enriched system of needs corresponds." Grundrisse, p. 409.

“Freedom
[in the sphere of necessity] can consist only in this, that socialized
man, the associated producers, govern the human metabolism with nature
in a rational way, bringing it under collective control instead of being
dominated by it as a blind power” (Marx, [1894] 1981:959).

The capitalist gives back to the worker a part of his own surplus
labour in the form of an /avance, /for which he must reimburse the
capitalist not merely with an equivalent, but with surplus labour.
[MECW 29: 37]

“The power that each individual exercises over
the activity of others or over social wealth exists in him as the owner
of /exchange values/, of /money/. He carries his social power, as also
his connection with society in his pocket” (Marx 1986:94).

“It is a characteristic feature of labour which posits
exchange-value [value] that it causes the social relations of
individuals to appear in the perverted form of a social relationship
between things” (Marx 1970:34).

...υπάρχουν δομές βίας που λένε στους ανθρώπους να σωπάσουν...

...there are structures of violence telling people to shut up...

— David Graeber

Έτσι: Η αστυνομία είναι γραφειοκράτες με όπλα. Αν το καλοσκεφτείτε, αυτό είναι ένα πραγματικά έξυπνο κόλπο. Γιατί όταν οι περισσότεροι σκέφτονται την αστυνομία, δεν τη θεωρούμε ως επιβολή των κανόνων. Τους θεωρούμε σαν να καταπολεμούν το έγκλημα και όταν σκεφτόμαστε το «έγκλημα», το είδος του εγκλήματος που έχουμε στο μυαλό μας είναι το βίαιο έγκλημα. Παρόλο που, στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει κυρίως η αστυνομία είναι ακριβώς το αντίθετο: ασκεί την απειλή της βίας σε καταστάσεις που διαφορετικά δεν θα είχαν καμία σχέση με αυτήν.

“So: Police are bureaucrats with weapons. If you think about it, this is a really ingenious trick. Because when most of think about police, we do not think of them as enforcing regulation. We think of them as fighting crime, and when we think of "crime," the kind of crime we have in our minds in violent crime. Even though, in fact, what police mostly do is exactly the opposite: they bring the threat of force to bear on situations that would otherwise have nothing to do with it.”

― David Graeber

But what can function as an archetype in a fragmented society?

― [Raoul Vaneigem - Basic Banalities: http://library.nothingness.org/articles/all/all/display/10]

It should not be forgotten that hierarchical power is inconceivable without transcendence, without ideologies, without myths.

― [Raoul Vaneigem - Basic Banalities: http://library.nothingness.org/articles/all/all/display/10]

"All becoming is a criminal revolt from eternal being and its price is death."

― Nietzsche

[...] Privative appropriation and domination are thus originally imposed and felt as a positive right, but in the form of a negative universality. Valid for everyone, justified in everyone's eyes by divine or natural law, the right of privative appropriation is objectified in a general illusion, in a universal transcendence, in an essential law under which everyone individually manages to tolerate the more or less narrow limits assigned to his right to live and to the conditions of life in general. [...]

― [Raoul Vaneigem - Basic Banalities: http://library.nothingness.org/articles/all/all/display/10]

η μόνη εγγύηση για να μην σας κλέβουν τους καρπούς της εργασίας σας είναι να κατέχετε τα εργαλεία της εργασίας (Kropotkin)

«η μόνη εγγύηση για να μην σας κλέβουν τους καρπούς της εργασίας σας είναι να κατέχετε τα εργαλεία της εργασίας»

Kropotkin echoed Proudhon's analysis when he noted that "the only guarantee not to be robbed of the fruits of your labour is to possess the instruments of labour." [The Conquest of Bread, p. 145]

Σάββατο 14 Μαρτίου 2026

συλλογικός τρόπος ικανοποίησης αναγκών

Από τη σκοπιά του Μαρξ, η ιδεαλιστική φιλοσοφία του δικαίου παραποιεί το
στόχο των καπιταλιστικών ιδιοκτησιακών σχέσεων. Λαμβάνοντας την ιδιωτική ιδιοκτησία ως
μοντέλο, συλλαμβάνει τις σχέσεις ιδιοκτησίας ως ατομική «εξουσία επί των πραγμάτων»
παρά ως συλλογικό τρόπο ικανοποίησης αναγκών.

From Marx's standpoint, idealist philosophy of law misrepresents the
goal of capitalist property relations. Taking private property as a
model, it conceives property relations as individual "power over things"
rather than as a collective way of satisfying needs.

[Martha Campbell - Marx's Concept of Economic Relations and the Method of Capital in Marx's Method in /Capital/ - A /Reexamination/, Edited by Fred Moseley, p. 146]

Louisa John-Krol – Which Of These Worlds

 Louisa John-Krol – Which Of These Worlds


 

And here’s a world in which I can fly,[και εδω ειναι ενας κοσμος στον οποιο μπορω να πεταξω]and here’s a lake I skim like a mermaid,[και εδω ειναι μια λιμνη που διατρεχω σαν μια γοργονα ]here’s a world where I’m imprisoned,[εδω ενας κοσμος οπου ειμαι φυλακισμενη]
 here’s a pentagram of spells[εδω ειναι ενα πενταγραμμο από ξορκια]
 that take a shape and burn like fire,[που περνουν σχημα και καιγονται σαν τη φωτια]
 and here’s a world where I beg for my life,[και εδω ειναι ενας κοσμος οπου ικετευω για τη ζωη μου]
 and here’s a pleasure screamed with delight,[και εδω ειναι μια απολαυση που κραυγάζει με τερψη]
 and here’s a street I stalk as a vampire,[και εδω ειναι ενας δρομος οπου ενεδρευω σαν ενα βαμπιρ]
 here’s a world where I am a queen,[εδω ειναι ενας κοσμος οπου ειμαι μια βασιλισσα]
 and here’s a world where love reigns supreme,[και εδω ειναι ενας κοσμος οπου η αγαπη ηγεμονευει]
 and here’s a world where I cannot walk.[και εδω ειναι ενας κοσμος οπου δεν μπορω να περπατησω]———————-And which of these worlds will I cry for?[Και για ποιον απο αυτους τους κοσμους θα κλαψω;]And which of these worlds will I yearn for?[Και ποιον απο αυτους τους κοσμους θα λαχταρησω;]And which world did I choose?[Και ποιον κοσμο διάλεξα;]And which of these was I thrown into?[Και σε ποιον απο αυτους ριχτηκα;]——————-and here’s a lever lowering a bridge[και εδω ειναι ενας μοχλος που κατεβαζει μια γεφυρα]that’s leads to castles far in the wood,[που οδηγει σε καστρα μακρια στο δασος]and here’s a carriage in which I ride[και εδω ειναι ενα οχημα με το οποιο ταξιδευω]to my demise, my execution,[προς τον αφανισμο μου, την εκτελεση μου]here I dance with daggers of steel[εδω xορευω με ατσαλινα στιλετα]and here I run with wolves to the sea,[και εδω τρεχω με λυκους στη θαλασσα]and here’s a plate where poison is placed,[και εδω ειναι ενα πιατο οπου ειναι τοποθετημενο δηλητηριο]a gun to end the life of a rebel[ενα οπλο να τερματισει τη ζωη ενος εξεγερμενου]here is snow where a life did expire,[εδω ειναι χιονι οπου η ζωη εξεπνευσε]and here’s a banquet filled with mirth,[και εδω ειναι ενα συμποσιο πληρες ευθυμιας ]and here’s an edict that would make[και εδω ειναι ενα διαταγμα που θα εκανε]a billion people into slaves,[ενα δισεκατομμύριο ανθρωπους δουλους]and here’s a hole that leads to my freedom,[και εδω ειναι μια τρυπα που οδηγει στην ελευθερια μου]here’s a shroud concealing a grail,[εδω ειναι ενα σαβανο που κρυβει ενα Άγιο Δισκοπότηρο]and here’s a flag, and here’s a sail[και εδω ειναι μια σημαια, και εδω ενα σκαφος]to take me to the next galaxy.[να με παρει στον επομενο γαλαξια]

Μνήμη (λατ. memoria) [runes]

Μνήμη (λατ. *memoria*): Μη-επαγωγική γνώση παλαιών αντιληπτικών αντικειμένων (*αντιληπτική μνήμη*) ή παλαιών συναισθημάτων, αισθημάτων και καταστάσεων συνείδησης του υποκειμένου που θυμάται (*ενδοσκοπική μνήμη*).

Βλ. Ενδοσκόπηση.

Η μνήμη είναι ψυχολογικά αναλύσιμη σε τρεις λειτουργίες:

* ανάκληση ή αναπαραγωγή της μνημονικής εικόνας,
* αναγνώριση της εικόνας ως ανήκουσας στο παρελθόν του υποκειμένου που θυμάται, και
* χρονικός εντοπισμός του αναμνησθέντος αντικειμένου με αναφορά σε ένα ψυχολογικό ή φυσικό χρονικό σχήμα.

— *L.W.* (http://www.ditext.com/runes/m.html)

Τι είναι ο ρατσισμός;

=== Τι είναι ο ρατσισμός; ===

Ο ρατσισμός είναι η πεποίθηση ότι οι άνθρωποι μπορούν να χωριστούν σε **ξεχωριστές** και **αποκλειστικές** βιολογικές οντότητες που αποκαλούνται «φυλές»· ότι υπάρχει αιτιακή σύνδεση ανάμεσα στα κληρονομημένα φυσικά γνωρίσματα και στα γνωρίσματα της προσωπικότητας, της διανοητικής ικανότητας, της ηθικής, καθώς και σε άλλα πολιτισμικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά· και ότι κάποιες φυλές είναι εκ φύσεως ανώτερες από άλλες. Ο ρατσισμός βρισκόταν στον πυρήνα της δουλείας στη Βόρεια Αμερική και των αποικιοκρατικών και αυτοκρατορικών δραστηριοτήτων των δυτικοευρωπαίων, ιδιαίτερα τον 18ο αιώνα. Από τα τέλη του 20ού αιώνα η έννοια της βιολογικής φυλής έχει αναγνωριστεί ως πολιτισμική επινόηση, απολύτως χωρίς επιστημονική βάση. Οι περισσότερες ανθρώπινες κοινωνίες έχουν καταλήξει ότι ο ρατσισμός είναι λανθασμένος, και οι κοινωνικές τάσεις έχουν κινηθεί μακριά από αυτόν.

=== Ποιες είναι μερικές από τις κοινωνικές όψεις του ρατσισμού; ===

Ιστορικά, η πρακτική του ρατσισμού υποστήριζε ότι τα μέλη φυλών με χαμηλό κοινωνικό στάτους έπρεπε να περιορίζονται σε χαμηλού στάτους επαγγέλματα ή στη δουλεία και να αποκλείονται από την πρόσβαση στην πολιτική εξουσία, στους οικονομικούς πόρους και στα απεριόριστα πολιτικά δικαιώματα. Η βιωμένη εμπειρία του ρατσισμού για τα μέλη φυλών χαμηλού στάτους περιλαμβάνει πράξεις σωματικής βίας, καθημερινές προσβολές και συχνές πράξεις και λεκτικές εκφράσεις περιφρόνησης και έλλειψης σεβασμού.

=== Ποια είναι ορισμένα από τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την καταπολέμηση του ρατσισμού; ===

Ο ρατσισμός προκαλεί μίσος και δυσπιστία και αποκλείει κάθε προσπάθεια κατανόησης των θυμάτων του. Πολλές κοινωνίες επιχειρούν να καταπολεμήσουν τον ρατσισμό μέσω της ενίσχυσης της επίγνωσης σχετικά με ρατσιστικές πεποιθήσεις και πρακτικές και μέσω της προώθησης της ανθρώπινης κατανόησης στις δημόσιες πολιτικές. Η Παγκόσμια Διακήρυξη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που υιοθετήθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη το 1948, αποτελεί παράδειγμα ενός μέτρου που ελήφθη για την καταπολέμηση του ρατσισμού. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο αγώνας του American civil rights movement ενάντια στον ρατσισμό απέκτησε εθνική προβολή κατά τη δεκαετία του 1950 και είχε διαρκείς θετικές επιπτώσεις. [britannica]

 

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

Δεν σκοτώνουν όλοι οι ψυχοπαθείς, κύριε...

Δεν σκοτώνουν όλοι οι ψυχοπαθείς, κύριε. Οι περισσότεροι ψυχοπαθείς στερούνται ενσυναίσθησης για τους άλλους και δεν έχουν καμία τύψη. Αλλά, κατά κανόνα, δεν βλάπτουν στην πραγματικότητα σωματικά κανέναν — εκτός, βεβαίως, από τους ανάπηρους, τους ηλικιωμένους και τους μακροχρόνια ανέργους. Πολλοί στρέφονται στον τραπεζικό τομέα, γίνονται διευθύνοντες σύμβουλοι, επιχειρηματίες, δικηγόροι ή πολιτικοί — αδίστακτοι άνδρες και γυναίκες που έλκονται από θέσεις εξουσίας.
— Σύμφωνα με τον Kryten στο *Red Dwarf*, Σεζόν 12, Επεισόδιο 1.

Not all psychopaths kill, sir. Most psychopaths lack empathy for others and have no remorse. But, as a rule, they don't actually physically harm anyone, except, of course, the disabled, elderly, and long-term unemployed. Many go into banking, become CEOs, businessmen, lawyers, or politicians - ruthless men and women drawn to positions of power.
-- According to Kryten in Red Dwarf Season 12, Episode 1

Let in the migrants, kick out the racists

 

"Let in the migrants, kick out the racists" written on a roller door with black spray paint. Seen in NYC.

κατανομή του εισοδήματος στον καπιταλισμό

The distribution of income in capitalism is not determined by “marginal
products” (which don’t exist), but instead is determined by class
conflict, i.e. by the balance of power between capitalists and workers,
which depends mainly on the rate of unemployment, government policies,
and the degree of organization of workers. [Moseley]

Η κατανομή του εισοδήματος στον καπιταλισμό δεν καθορίζεται από «οριακά
προϊόντα» (που δεν υπάρχουν), αλλά αντ' αυτού καθορίζεται από την ταξική
σύγκρουση, δηλαδή από την ισορροπία δυνάμεων μεταξύ καπιταλιστών και εργατών,
που εξαρτάται κυρίως από το ποσοστό ανεργίας, τις κυβερνητικές πολιτικές,
και το βαθμό οργάνωσης των εργατών.

Στην εργατική τάξη τελικά ανήκει όποιος χρειάζεται να εργαστεί για να ζήσει

Στην εργατική τάξη τελικά ανήκει όποιος χρειάζεται να εργαστεί για να ζήσει.

Tony Benn

Aziz Nesin - Σώπα, μη μιλάς

'Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή
κοψ’ τη φωνή σου, σώπασε
κι επιτέλους
αν ο λόγος είναι άργυρος
η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια, οι πρώτες λέξεις
που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα
μου έλεγαν: «Σώπα».
Στο σχολείο μου έκρυψαν την αλήθεια τη μισή
και μου έλεγαν: «Εσένα τι σε νοιάζει; Σώπα!»
Με φιλούσε το πρώτο αγόρι
που ερωτεύτηκα και μου έλεγε:
«Κοίτα, μην πεις τίποτα, και σώπα!».
Κοψ’ τη φωνή σου, μη μιλάς, σώπαινε.
Κι αυτό βάστηξε μέχρι τα είκοσί μου χρόνια.
Ο λόγος του μεγάλου, η σιωπή του μικρού.
Έβλεπα αίματα στα πεζοδρόμια
«Τι σε νοιάζει, μου έλεγαν,
θα βρεις το μπελά σου, τσιμουδιά, σώπα».
Αργότερα φώναζαν οι προϊστάμενοι:
«Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις και σώπα».
Παντρεύτηκα κι έκανα παιδιά και τα έμαθα να σωπαίνουν.
Ο άντρας μου ήταν τίμιος κι εργατικός
κι ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή που του έλεγε «σώπα».
Στα χρόνια τα δίσεχτα οι γείτονες με συμβούλευαν:
«Μην ανακατεύεσαι, πες πως δεν είδες τίποτα και σώπα».
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμία ζηλευτή
μας ένωνε όμως το «σώπα».
Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος, σώπα οι επάνω, σώπα οι κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι κι οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του «σώπα»,
και μαζευτήκαμε πολλοί,
μια πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη
αλλά μουγκή!
Πετύχαμε πολλά και φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε και παράσημα
κι όλα πολύ εύκολα, μόνο με το «σώπα».
Μεγάλη τέχνη αυτό το «σώπα».
Μάθε το στα παιδιά σου, στη γυναίκα σου και στην πεθερά σου
κι αν νιώθεις την ανάγκη να μιλήσεις, ξερίζωσε τη γλώσσα σου
και καν’ την να σωπάσει.
Κοψ’ τη σύρριζα.
Πέταξε την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο απ’ τη στιγμή
που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.
Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δεν θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου
και θα γλιτώσεις απ’ το βραχνά
να μιλάς χωρίς να μιλάς
να λες «έχετε δίκιο, είμαι με ‘σας».
Αχ, πόσο θα ήθελα να μιλήσω ο κερατάς
και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.
Κόψε τη γλώσσα σου, κοψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια. Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμήσεις
κόψε τη γλώσσα σου.
Για να είμαι τουλάχιστον σωστός
στα σχέδια και τα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και παροξυσμούς
κρατώ τη γλώσσα μου
γιατί νομίζω πως θα έρθει η στιγμή
που δε θ’ αντέξω
και θα ξεσπάσω
και δε θα φοβηθώ
και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω
μ’ έναν φθόγγο
μ’ ένα τραύλισμα
με μια κραυγή
που θα μου λέει:
ΜΙΛΑ!'

~ Aziz Nesin

παραισθήσεις vs. ψευδαισθήσεις vs. παραληρητικές ιδέες

Οι **παραισθήσεις** είναι αντιληπτικές εμπειρίες που συμβαίνουν απουσία (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/epileptic-absence) εξωτερικών αισθητηριακών ερεθισμάτων (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sensory-stimulation). Αν και οι παραισθήσεις είναι συχνότερα οπτικής ή ακουστικής φύσης, μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα, συμπεριλαμβανομένων της οσφρητικής, της γευστικής, της απτικής και της σπλαγχνικής.

Οι γνήσιες παραισθήσεις πρέπει να διακρίνονται από τις **«ψευδαισθήσεις» (illusions)**, οι οποίες αναφέρονται σε εσφαλμένες αντιλήψεις πραγματικών εξωτερικών ερεθισμάτων, και από τις **«παραληρητικές ιδέες» (delusions)**, οι οποίες αναφέρονται σε παγιωμένες ψευδείς πεποιθήσεις. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική σε διαταραχές όπως η **σχιζοφρένεια** (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/dementia-praecox), στην οποία παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις και παραληρητικές ιδέες μπορεί να εμφανίζονται όλες στο ίδιο άτομο. Οι παραισθήσεις και οι ψευδαισθήσεις αποτελούν αυστηρά ανωμαλίες της αισθητηριακής αντίληψης, ενώ οι παραληρητικές ιδέες αποτελούν ανωμαλίες του περιεχομένου της σκέψης.

View chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354> Explore book<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780123851581>
Read full chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354>
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354
Reference work
Encyclopedia of the Neurological Sciences (Second Edition)
2014, Encyclopedia of the Neurological Sciences (Second Edition)
<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780123851581>

J.A Fraser

https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/hallucination

 

παραίσθηση

Μια **παραισθήση** είναι μια υποκειμενική αισθητηριακή εμπειρία που συμβαίνει απουσία (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/epileptic-absence) αντίστοιχης εξωτερικής διέγερσης του σχετικού αισθητηριακού οργάνου (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sensory-organ), και διαθέτει επαρκή αίσθηση πραγματικότητας ώστε να μοιάζει με πραγματική αντίληψη. Μπορεί να εμφανιστεί ως συνέπεια νευρολογικής ή ψυχιατρικής νόσου, ή από κατάποση (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/ingestion) ποικίλων ουσιών.

Έχουν προταθεί τέσσερις πιθανοί μηχανισμοί για την παραγωγή παραισθήσεων, συμπεριλαμβανομένης της φλοιϊκής αποστέρησης αισθητικών ερεθισμάτων (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/deafferentation), της άμεσης φλοιϊκής διέγερσης ή αναστολής, της υποφλοιϊκής αποδέσμευσης και της δυσλειτουργίας από πάνω προς τα κάτω (top–down). Το παρόν άρθρο εξετάζει τη νευρολογία (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/neurology) των παραισθήσεων, συζητά τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτές παράγονται και τις πιθανές θεραπείες.


View chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877> Explore book<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780080961804>
Read full chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877>
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877
Reference work
Encyclopedia of Human Behavior (Second Edition)
2012, Encyclopedia of Human Behavior (Second Edition)
<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780080961804>

https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/hallucination



K.A. Bujarski, M.R. Sperling

Ψύχωση (impaired reality testing)

 Ψύχωση

Ένα σύνολο συμπτωμάτων που χαρακτηρίζεται από διαταραγμένο έλεγχο της πραγματικότητας (impaired reality testing), όπως οι παραληρητικές ιδέες και/ή οι παραισθήσεις.

https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/reality-testing

Οι παραισθήσεις μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα

 Hallucinations may be experienced in any sensory modality—visual,
    olfactory, gustatory, tactile, and somatic <https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/somatics>, proprioceptive,
    equilibroceptive, nociceptive, thermoceptive, and chronoceptive
    (Table 29-12).

Οι **παραισθήσεις** μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα—οπτική, οσφρητική, γευστική, απτική και σωματική (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/somatics), ιδιοδεκτική, ισορροποδεκτική, αλγοδεκτική, θερμοδεκτική και χρονοδεκτική (Πίνακας 29-12).

https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/reality-testing

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας ψευδαίσθησης και μιας παραίσθησης;

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας ψευδαίσθησης και μιας παραίσθησης;

Οι παραισθήσεις είναι αισθήσεις (οπτικές, ακουστικές, οσφρητικές, γευστικές ή απτικές) χωρίς ερέθισμα και αντιδιαστέλλονται προς τις ψευδαισθήσεις, οι οποίες είναι εσφαλμένες αντιλήψεις ενεργεία ερεθισμάτων (π.χ. η αντίληψη μιας σκιάς στον τοίχο ως φιδιού).

 

M
T
G
Η λειτουργία ομιλίας περιορίζεται σε 200 χαρακτήρες

Οι ιδέες δεν είναι οι μόνοι τρόποι σκέψης

Οι ιδέες δεν είναι οι μόνοι τρόποι σκέψης. Για παράδειγμα, η αμφιβολία και η κρίση είναι τρόποι σκέψης. Ακόμα κι έτσι, σύμφωνα με τουλάχιστον μια ανάλυση που παρέχει ο Descartes, οι ιδέες νοούνται ως στοιχεία ή συστατικά αυτών των άλλων τρόπων σκέψης. Στις αρχές του Τρίτου Διαλογισμού, για παράδειγμα, ο Ντεκάρτ επεξεργάζεται μια βασική διαίρεση των τρόπων σκέψης. Τις ταξινομεί σε δύο βασικά είδη: τις ιδέες και τους άλλους τρόπους σκέψης, οι οποίοι είναι πιο σύνθετοι αφού περιλαμβάνουν μια ιδέα και κάποιο «πρόσθετο» νοητικό χαρακτηριστικό. Γράφει:

> Πρώτον, ωστόσο, η σκέψη της τάξης φαίνεται να υπαγορεύει τώρα να ταξινομήσω τις σκέψεις μου σε συγκεκριμένα είδη και να ρωτήσω ποια από αυτές μπορεί να ειπωθεί σωστά ότι είναι φορέας της αλήθειας και του ψεύδους. Μερικές από τις σκέψεις μου είναι, τρόπος του λέγειν, εικόνες των πραγμάτων, και μόνο σε αυτές τις περιπτώσεις ο όρος «ιδέα» είναι απολύτως κατάλληλος — για παράδειγμα, όταν σκέφτομαι έναν άνθρωπο, ή μια χίμαιρα, ή τον ουρανό ή ένα άγγελο ή το Θεό. Άλλες σκέψεις έχουν διάφορες πρόσθετες μορφές: έτσι όταν θέλω, ή φοβάμαι, ή βεβαιώνω ή αρνούμαι, υπάρχει πάντα ένα συγκεκριμένο πράγμα που θεωρώ ως αντικείμενο της σκέψης μου, αλλά η σκέψη μου περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από την ομοιότητα αυτού του πράγματος. Ορισμένες σκέψεις αυτής της κατηγορίας ονομάζονται βουλήσεις ή συναισθήματα, ενώ άλλες ονομάζονται κρίσεις. (AT VII 36–7, CSM II 25–6)

Ideas are not the only modes of thought. For example, doubting and judging are modes of thought. Even so, according to at least one analysis Descartes provides, ideas are understood as being elements or constituents of these other modes of thought. Early in the Third Meditation, for instance, Descartes works out a basic division of the modes of thought. He sorts them into two basic kinds: ideas and the other modes of thought, which are more complex since they include an idea and some “additional” mental feature. He writes:

> First, however, considerations of order appear to dictate that I now classify my thoughts into definite kinds, and ask which of them can properly be said to be the bearers of truth and falsity. Some of my thoughts are as it were the images of things, and it is only in these cases that the term 'idea' is strictly appropriate — for example, when I think of a man, or a chimera, or the sky, or an angel, or God. Other thoughts have various additional forms: thus when I will, or am afraid, or affirm, or deny, there is always a particular thing which I take as the object of my thought, but my thought includes something more than the likeness of that thing. Some thoughts in this category are called volitions or emotions, while others are called judgements. (AT VII 36–7; CSM II 25–6)

[Descartes’ Theory of Ideas (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/descartes-ideas/)

...αλλιώς περιφέρονται σαν άγρια ​​ζώα

«Εφόσον μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο //νομαδικός τρόπος ζωής//, είναι η πρώτη μορφή
της ύπαρξης· ότι η φυλή δεν εγκαθίσταται σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία αλλά
ότι βόσκει ό,τι βρίσκει εκεί και προχωρά -- οι άνθρωποι δεν
εγκαθίστανται εκ φύσεως (εκτός αν ίσως σε μια τόσο εξαιρετικά γόνιμη
περιοχή που εγκαθίστανται σε ένα δέντρο όπως οι πίθηκοι· αλλιώς
περιφέρονται σαν άγρια ​​ζώα).» (Marx, 1857-61, CW 28:400) 42

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο.

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει
στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται
άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό
ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο. 105

[Berlin, I. (1963) //Karl Marx: His Life and Environment//, Νέα Υόρκη: Time.]

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.

[Ο Μαρξ] συμπέρανε ότι η ιστορία της κοινωνίας είναι η ιστορία του ανθρώπου που επιδιώκει να επιτύχει την κυριαρχία του εαυτού του και του εξωτερικού κόσμου μέσω της δημιουργικής του εργασίας.

[Ο Μαρξ] συμπέρανε ότι η ιστορία της κοινωνίας είναι η ιστορία του
ανθρώπου που επιδιώκει να επιτύχει την κυριαρχία του εαυτού του και του εξωτερικού
κόσμου μέσω της δημιουργικής του εργασίας. 6

[Berlin, I. (1963) //Karl Marx: His Life and Environment//, Νέα Υόρκη: Time.]

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.

αγωνία μόχθου

> Η συσσώρευση πλούτου σε έναν πόλο είναι, επομένως, ταυτόχρονα
συσσώρευση δυστυχίας, αγωνίας μόχθου (agony of toil), σκλαβιάς, άγνοιας,
βαρβαρότητας, ψυχικής υποβάθμισης, στον αντίθετο πόλο, δηλ. στην
πλευρά της τάξης που //παράγει το δικό της προϊόν με τη μορφή//
//κεφαλαίου.// 289

[Engels, F. (1877) /Anti-Duhring: Selected Works/]

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.

υλιστική αντίληψη της ιστορίας

> [...] από τη συγκεκριμένη μορφή υλικής παραγωγής προκύπτει αφενός
μια συγκεκριμένη δομή της κοινωνίας, αφετέρου μια
συγκεκριμένη σχέση των ανθρώπων με τη φύση. Το Κράτος τους και η πνευματική τους
νοοτροπία καθορίζεται και από τα δύο. Επομένως και το είδος
πνευματικής παραγωγής τους. 165
[Karl Marx, *Θεωρίες της Υπεραξίας*, 1862]

> Η υλιστική αντίληψη της ιστορίας ξεκινά από την αρχή ότι η παραγωγή, και με την παραγωγή η ανταλλαγή των προϊόντων της, είναι η βάση κάθε κοινωνικής τάξης (social order). 279
[Engels, F. (1877) *Anti-Duhring: Selected Works*]

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.

διαλεκτική και άρνηση

Η διαλεκτική «περιλαμβάνει στην κατανόησή της και στην καταφατική
αναγνώριση τής υπάρχουσας κατάστασης των πραγμάτων ταυτόχρονα επίσης
την αναγνώριση της άρνησης αυτής της κατάστασης, της αναπόφευκτης
διάλυσής της· θεωρεί κάθε ιστορικά αναπτυγμένη κοινωνική μορφή ως
σε ρευστή κίνηση, και επομένως λαμβάνει υπόψη την παροδική της
φύση όχι λιγότερο από ό,τι τη στιγμιαία ύπαρξή της· γιατί δεν αφήνει τίποτα να
της επιβάλλεται και είναι στην ουσία της κριτική και επαναστατική.
[McLellan (1995): Έγραψε το 1872, 140]

κάθε μεταρρύθμιση που βασίζεται είτε στην ηθική ρητορική είτε απλά στο νόμο, ή μόνο στη διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων...

 [...] κάθε μεταρρύθμιση που βασίζεται είτε στην ηθική ρητορική είτε απλά στο
νόμο, ή μόνο στη διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων είναι απίθανο να πάει
στη βάση του προβλήματος: την έλλειψη οικονομικής ισχύος
ενός μεγάλου ποσοστού ατόμων στην κοινωνία και την εξατομίκευση και
ανομία που παράγει και αναπαράγει ο καπιταλισμός. [McLellan (1995): 254]

Έτσι ο Μαρξ έβλεπε το κράτος, όπως και τη θρησκεία...

> Έτσι ο Μαρξ έβλεπε το κράτος, όπως και τη θρησκεία, ως μια δήλωση των ιδεατών στόχων του ανθρώπου, και επίσης ως μια αντιστάθμιση για την έλλειψη πραγματοποίησής τους. [McLellan (1995): 208]

Υπάρχουν δομές βίας που λένε στους ανθρώπους να σωπάσουν (David Graeber)

 

Υπάρχουν δομές βίας που λένε στους ανθρώπους να σωπάσουν.
There are structures of violence telling people to shut up.
— David Graeber
 
Έτσι: Η #αστυνομία είναι #γραφειοκράτες με #όπλα. Αν το καλοσκεφτείτε, αυτό είναι ένα πραγματικά έξυπνο κόλπο. Γιατί όταν οι περισσότεροι σκέφτονται την αστυνομία, δεν τη θεωρούμε ως #επιβολή των κανόνων. Τους θεωρούμε σαν να #καταπολεμούν το έγκλημα και όταν σκεφτόμαστε το «έγκλημα», το είδος του εγκλήματος που έχουμε στο μυαλό μας είναι το βίαιο έγκλημα. Παρόλο που, στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει κυρίως η αστυνομία είναι ακριβώς το αντίθετο: ασκεί την απειλή της βίας σε καταστάσεις που διαφορετικά δεν θα είχαν καμία σχέση με αυτήν.
 
“So: #Police are #bureaucrats with #weapons. If you think about it, this is a really ingenious trick. Because when most of think about police, we do not think of them as #enforcing regulation. We think of them as #fighting crime, and when we think of "crime," the kind of crime we have in our minds in violent crime. Even though, in fact, what police mostly do is exactly the opposite: they bring the threat of force to bear on situations that would otherwise have nothing to do with it.”
― David #Graeber

Bumpei Usui - 1925 - The Furniture Factory

 

Artwork: “The Furniture Factory,” from 1925, by Bumpei Usui, a Japanese-American painter and frame maker, is on display at the Met.
Metropolitan Museum of Art

Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026

γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;

 Το hard problem of consciousness αναρωτιέται:

> γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;

M
T
G
Η λειτουργία ομιλίας περιορίζεται σε 200 χαρακτήρες