Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ύλη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ύλη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026

Το «απλό» συνεπαγόταν πάντοτε το άφθαρτο στην αρχαία και μεσαιωνική μεταφυσική. Σήμερα, μόνο η μάζα-ενέργεια (E = mc²), σε οποιαδήποτε μορφή της, μπορεί να θεωρηθεί άφθαρτη.

Το ζήτημα εδώ είναι αν η ύλη είναι απείρως διαιρετή. Το «απλό» θα ήταν ένα άτομο, το οποίο δεν μπορεί να διαιρεθεί περαιτέρω. Τα σύγχρονα άτομα, βέβαια, μπορούν να διαιρεθούν, αλλά τότε αποτελούνται από υποατομικά σωματίδια, τα οποία φαίνονται να είναι «απλά». Αν το επιχείρημα του Καντ εναντίον των απλών μερών βασίζεται στη διαιρετότητα του χώρου, τότε αποτυγχάνει στην περίπτωση των σύγχρονων στοιχειωδών υποατομικών σωματιδίων (κουάρκ και λεπτονίων), τα οποία, ως σημειακά σωματίδια του Ντιράκ (Dirac point particles), δεν έχουν καμία χωρική έκταση και επομένως δεν είναι χωρικά διαιρετά.

Από την άλλη πλευρά, τα υποατομικά σωματίδια διαθέτουν άλλου είδους «μέρη» ή χαρακτηριστικά — ηλεκτρικό φορτίο, μάζα, λεπτονικό αριθμό, βαρυονικό αριθμό, παραδοξότητα (strangeness) κ.λπ. — και η αλληλεπίδραση αυτών των χαρακτηριστικών σημαίνει ότι τα σωματίδια μπορούν να μετασχηματίζονται σε άλλα είδη σωματιδίων. Το «απλό» συνεπαγόταν πάντοτε το *άφθαρτο* στην αρχαία και μεσαιωνική μεταφυσική. Σήμερα, μόνο η μάζα-ενέργεια (E = mc²), σε οποιαδήποτε μορφή της, μπορεί να θεωρηθεί άφθαρτη.

The issue here is whether matter is infinitely divisible. The "simple"
would be an /atom/, which cannot be divided further. Modern atoms, of
course, can be divided, but then they consist of sub-atomic particles,
which do appear to be "simple." /If/ Kant's argument against simple
parts is based on the divisibility of space, it fails for modern
elementary sub-atomic particles (quarks and leptons), which, as Dirac
Point Particles, do not have any spatial extension and so are not
spatially divisible. On the other hand, sub-atomic particles have other
kinds of "parts"--charge, mass, lepton number, baryon number,
strangeness, etc.--and the interaction of these means that particles can
change into other kinds of particles. "Simple" had always implied
*indestructible* in ancient and mediaeval metaphysics. Only mass-energy
(E=mc^2 ), in whatever form, may now be regarded as indestructible.

[Religious Value and the Antinomies of Transcendence](https://friesian.com/antinom.htm)

 

Είμαστε, πραγματικά και αληθινά, απλώς μια άλλη μορφή του βαρυτικού πεδίου του σύμπαντος, που συστράφηκε από τη Μεγάλη Έκρηξη σε μια μικρή οικογένεια μοναδικών σωματιδιακών καταστάσεων.

[If space exists, what is it?

This is the single most important question in modern physics. Einstein himself said that so far as his general relativity is concerned, space ( actually space-time) and the gravitational field are the SAME THINGS. We see it as something that is empty because, in modern language, we cannot see the quantum particles called gravitons out of which it is 'manufactured'. We exist much like the raisins in a bread, surrounded by the invisible but almost palpable 'dough' of the gravitational field. In many respects there is no difference between the field that we are embedded in and the apparently solid matter out of which we are made. Even at the level of quarks, over 95 percent of the 'matter' that makes up a 100 kg person is simply locked up in the energy of the gluonic fields out of which protons are fashioned. The rest is a gift from the way quarks and electrons interact with a field called the Higgs field which permeates space. We are, really and truly, simply another form of the gravitational field of the universe, twisted by the Big Bang into a small family of unique particle states.

Return to the Special & General Relativity Questions and Answers page.

All answers are provided by Dr. Sten Odenwald (Raytheon STX) for the NASA Astronomy Cafe, part of the NASA Education and Public Outreach program.

Αν υπάρχει χώρος, τι είναι αυτός; Αυτή είναι η πιο σημαντική ερώτηση στη σύγχρονη φυσική. Ο ίδιος ο Αϊνστάιν είπε ότι όσον αφορά τη γενική του σχετικότητα, ο χώρος (στην πραγματικότητα ο χωροχρόνος) και το βαρυτικό πεδίο είναι τα ΙΔΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ. Τον βλέπουμε ως κάτι που είναι κενό γιατί, στη σύγχρονη γλώσσα, δεν μπορούμε να δούμε τα κβαντικά σωματίδια που ονομάζονται γκραβιτόνια από τα οποία «κατασκευάζεται». Υπάρχουμε σαν τις σταφίδες σε ένα ψωμί, που περιβάλλεται από την αόρατη αλλά σχεδόν χειροπιαστή «ζύμη» του βαρυτικού πεδίου. Από πολλές απόψεις δεν υπάρχει καμία διαφορά μεταξύ του πεδίου στο οποίο είμαστε ενσωματωμένοι και της φαινομενικά στερεής ύλης από την οποία είμαστε φτιαγμένοι. Ακόμη και στο επίπεδο των κουάρκ, πάνω από το 95 τοις εκατό της «ύλης» που αποτελεί ένα άτομο 100 κιλών είναι απλώς εγκλωβισμένο στην ενέργεια των γλουονικών πεδίων από τα οποία δημιουργούνται τα πρωτόνια. Το υπόλοιπο είναι ένα δώρο από τον τρόπο με τον οποίο τα κουάρκ και τα ηλεκτρόνια αλληλεπιδρούν με ένα πεδίο που ονομάζεται πεδίο Higgs που διαπερνά το διάστημα. Είμαστε, πραγματικά και αληθινά, απλώς μια άλλη μορφή του βαρυτικού πεδίου του σύμπαντος, που συστράφηκε από τη Μεγάλη Έκρηξη σε μια μικρή οικογένεια μοναδικών σωματιδιακών καταστάσεων.
](https://einstein.stanford.edu/content/relativity/a11134.html)

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Δεν υφίσταται καμιά μη αναγωγισιμότητα της ζωής στην άψυχη ύλη, όπως δεν υφίσταται καμιά μη αναγωγισιμότητα μεταξύ των διαφόρων μορφών ζωής, αλλά, αντιθέτως, ένα οντολογικό συνεχές.

Δεν υφίσταται καμιά
μη αναγωγισιμότητα της ζωής στην άψυχη ύλη, όπως δεν υφίσταται καμιά μη
αναγωγισιμότητα μεταξύ των διαφόρων μορφών ζωής, αλλά, αντιθέτως, ένα
οντολογικό συνεχές. Το σημείο αυτό διατυπώθηκε περίφημα από τον F.
Jacob στο τέλος του /La logique du vivant/, όταν έγραφε: «Αυτό
που απέδειξε η Βιολογία είναι ότι δεν υπάρχει καμιά μεταφυσική οντότητα
κρυμμένη πίσω από τη λέξη ζωή» (1970: 327).

[Ορίζοντας: Υλισμός και επιστήμη](https://orizondas.blogspot.com/2019/03/blog-post_18.html) 

Πέμπτη 7 Μαΐου 2026

Δεν είμαι παρά μια ακόμη σταγόνα στη μεγάλη θάλασσα της ύλης, καθορισμένη, με την ικανότητα να συνειδητοποιώ την ύπαρξή μου

«Δεν είμαι παρά μια ακόμη σταγόνα στη μεγάλη θάλασσα της ύλης, καθορισμένη, με την ικανότητα να συνειδητοποιώ την ύπαρξή μου». —Σίλβια Πλαθ

“I am but one more drop in the great sea of matter, defined, with the ability to realize my existence.” —Sylvia Plath

Σάββατο 2 Μαΐου 2026

Το ζήτημα εδώ είναι αν η ύλη είναι απείρως διαιρετή

Το ζήτημα εδώ είναι αν η ύλη είναι απείρως διαιρετή. Το «απλό» θα ήταν ένα άτομο, το οποίο δεν μπορεί να διαιρεθεί περαιτέρω. Τα σύγχρονα άτομα, βεβαίως, μπορούν να διαιρεθούν, αλλά τότε αποτελούνται από υποατομικά σωματίδια, τα οποία πράγματι φαίνεται να είναι «απλά». Εάν το επιχείρημα του Immanuel Kant κατά των απλών μερών βασίζεται στη διαιρετότητα του χώρου, αποτυγχάνει για τα σύγχρονα στοιχειώδη υποατομικά σωματίδια (κουάρκ και λεπτόνια), τα οποία, ως σημειακά σωματίδια κατά Paul Dirac, δεν έχουν καμία χωρική έκταση και επομένως δεν είναι χωρικώς διαιρετά. Από την άλλη πλευρά, τα υποατομικά σωματίδια έχουν άλλα είδη «μερών»—φορτίο, μάζα, λεπτονικό αριθμό, βαρυονικό αριθμό, παραδοξότητα κ.λπ.—και η αλληλεπίδραση αυτών σημαίνει ότι τα σωματίδια μπορούν να μετασχηματίζονται σε άλλα είδη σωματιδίων. Το «απλό» πάντοτε συνεπαγόταν το άφθαρτο στην αρχαία και μεσαιωνική μεταφυσική. Μόνον η μάζα-ενέργεια (E=mc²), σε οποιαδήποτε μορφή, μπορεί πλέον να θεωρηθεί ως άφθαρτη.

The issue here is whether matter is infinitely divisible. The "simple"
would be an /atom/, which cannot be divided further. Modern atoms, of
course, can be divided, but then they consist of sub-atomic particles,
which do appear to be "simple." /If/ Kant's argument against simple
parts is based on the divisibility of space, it fails for modern
elementary sub-atomic particles (quarks and leptons), which, as Dirac
Point Particles, do not have any spatial extension and so are not
spatially divisible. On the other hand, sub-atomic particles have other
kinds of "parts"--charge, mass, lepton number, baryon number,
strangeness, etc.--and the interaction of these means that particles can
change into other kinds of particles. "Simple" had always implied
*indestructible* in ancient and mediaeval metaphysics. Only mass-energy
(E=mc^2 ), in whatever form, may now be regarded as indestructible. 

[https://friesian.com/antinom.htm] 

Παρασκευή 1 Μαΐου 2026

Επίπεδα οργάνωσης της ύλης

Επίπεδα οργάνωσης της ύλης






Images credit

* Eschatology as a manifestation of human uniqueness: Human vision, biblical revelation and divine agency — https://scielo.org.za/scielo.php?pid=S0259-94222017000300101&script=sci_arttext
* https://mblexguide.com/ldtopic/anatomy-physiology-general-ap-concepts/
* Draw the levels of organization and integration in living organisms. — https://allen.in/dn/qna/427252384
* The Architecture of Complexity:. Why Biological Systems Embrace… | by Major Jackson | Medium — https://medium.com/%40shaheim/the-architecture-of-complexity-e77ec7817000

 

Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη μορφή και την ύλη

 **Η θεωρία του Αριστοτέλη για τη μορφή και την ύλη:**

Ο Αριστοτέλης, λοιπόν, θεώρησε ότι, για να εξηγηθεί η συνοχή και η αντικειμενική γνώση σε αυτόν τον κόσμο, η μορφή πρέπει να εντοπίζεται σε συγκεκριμένα ατομικά αντικείμενα. Ωστόσο, έπρεπε ακόμη να εξηγήσει πώς τα πράγματα μπορούν να μεταβάλλονται, πώς μπορούν να έχουν μονιμότητα και πώς μπορούμε να έχουμε γνώση. Έπρεπε επίσης να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της συμφιλίωσης της αντικειμενικής και της υποκειμενικής θεώρησης του κόσμου. Αντί να διαιρέσει τον κόσμο σε δύο χωριστά πεδία, ο Αριστοτέλης διαιρεί τα αντικείμενα σε δύο μέρη ή όψεις: μορφή και ύλη. Όλα τα αντικείμενα αποτελούνται από μια ορισμένη ύλη διατεταγμένη με έναν ορισμένο τρόπο. Το υλικό από το οποίο αποτελούνται είναι η ύλη τους. Ο τρόπος με τον οποίο είναι διατεταγμένο είναι η μορφή τους. Ας πάρουμε ως παράδειγμα ένα παιδί που παίζει με τουβλάκια. Το παιδί θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τα ίδια τουβλάκια για να χτίσει πρώτα έναν τοίχο και έπειτα να τον γκρεμίσει και να χτίσει ένα σπίτι. Το υλικό ή η ύλη σε κάθε περίπτωση θα ήταν το ίδιο, τα τουβλάκια. Ωστόσο, το σπίτι και ο τοίχος έχουν την ύλη διατεταγμένη με διαφορετικούς τρόπους. Έχουν διαφορετικές μορφές. Το σπίτι εξακολουθεί να είναι ένα και το αυτό υλικό αντικείμενο· ωστόσο, έχει δύο διαφορετικές όψεις, τη μορφή και την ύλη του.

Όλα τα αντικείμενα, λοιπόν, έχουν ύλη, δηλαδή το υλικό από το οποίο αποτελούνται, και μορφή, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο είναι διατεταγμένη η ύλη. Είναι όμως η μορφή ενός πράγματος που το καθιστά αυτό που είναι. Όταν το παιδί γκρέμισε τον τοίχο από τουβλάκια, τα τουβλάκια ή η ύλη παρέμειναν. Ο τοίχος, ωστόσο, δεν υπήρχε πλέον, επειδή τα τουβλάκια δεν είχαν πλέον τη διάταξη ή μορφή που είναι χαρακτηριστική ενός τοίχου. Είναι η μορφή ενός αντικειμένου που το καθιστά το συγκεκριμένο αντικείμενο που είναι.

Είναι επίσης η μορφή ενός πράγματος εκείνη που γνωρίζουμε όταν έχουμε γνώση γι’ αυτό. Το να γνωρίζουμε έναν τοίχο ή ένα πρόσωπο σημαίνει να γνωρίζουμε την ιδιάζουσα διάταξη της ύλης ή τη μορφή τους. Αυτό είναι που τα καθιστά αυτό που είναι.

Ο Αριστοτέλης χρησιμοποιεί επίσης αυτή τη διάκριση για να εξηγήσει πώς μπορεί να υπάρχει τόσο μονιμότητα όσο και μεταβολή στον κόσμο:

**Εξήγηση της μεταβολής:** Η μεταβολή μπορεί να συμβεί επειδή η ίδια ύλη μπορεί να διαταχθεί με διαφορετικούς τρόπους. Όταν ο τοίχος από τουβλάκια καταστράφηκε, η ύλη, τα τουβλάκια, παρέμεινε. Στη μεταβολή, λοιπόν, είναι η μορφή που αλλάζει, ενώ η ύλη παραμένει η ίδια. Η μεταβολή συμβαίνει όταν αλλάζει η διάταξη της ύλης, όταν αυτή μεταβαίνει από μια μορφή σε μια άλλη.

**Εξήγηση της μονιμότητας:** Ωστόσο, παρόλο που η μορφή ενός αντικειμένου μπορεί να αλλάζει, είναι η μορφή, και όχι η ύλη, που παρέχει την τάξη και τη μονιμότητα στον κόσμο. Η ύλη όλων των πραγμάτων είναι τελικά η ίδια· δεν θα μπορούσε να εξηγήσει την τάξη και τη νοητότητα (intelligibility) που έχουν οι μεταβολές των πραγμάτων. Πρέπει να υπάρχει κάποιο μέρος της μορφής ενός πράγματος, η ουσιώδης μορφή του, που παραμένει το ίδιο καθώς το πράγμα μεταβάλλεται. Η ουσιώδης μορφή ενός πράγματος καθορίζει τι είναι ένα αντικείμενο και κατευθύνει τις μεταβολές και την ανάπτυξή του. Γι’ αυτό βρίσκουμε τις μεταβολές νοητές ή τακτικές. Ενώ ορισμένες όψεις της μορφής ενός πράγματος μεταβάλλονται συνεχώς, όσο ένα πράγμα εξακολουθεί να υπάρχει, η ουσιώδης μορφή του πρέπει να παραμένει η ίδια. Για παράδειγμα, καθώς ένα δέντρο αναπτύσσεται από σπόρο σε μια τεράστια βελανιδιά, η μορφή του μεταβάλλεται διαρκώς. Ωστόσο, οι μεταβολές του δεν είναι τυχαίες· δεν μεταβάλλεται σε πέτρα ή σε χοίρο. Μεταβάλλεται μόνο με τους τρόπους που είναι αναγκαίοι για να γίνει βελανιδιά. Αυτό συμβαίνει επειδή κάποιο μέρος του δέντρου παραμένει το ίδιο από τη στιγμή που είναι σπόρος μέχρι να γίνει ώριμη βελανιδιά. Η ουσιώδης μορφή ενός πράγματος το καθιστά αυτό που είναι και το καθοδηγεί μέσω των μεταβολών του προς τον τελικό του σκοπό. Έτσι εξηγείται πώς μπορούν να υπάρχουν μόνιμα αντικείμενα σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται διαρκώς.

[http://www.anselm.edu/homepage/dbanach/arist.htm]

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Η διερεύνηση του Αριστοτέλη σχετικά με τις αρχές της ύλης τον οδηγεί να διατυπώσει τη σημαντική διάκριση μεταξύ μορφής και ύλης

Η διερεύνηση του Αριστοτέλη σχετικά με τις αρχές της ύλης τον οδηγεί να διατυπώσει τη σημαντική διάκριση μεταξύ μορφής και ύλης. Ένα κλασικό παράδειγμα που απεικονίζει αυτή τη διάκριση είναι εκείνο ενός χάλκινου αγάλματος: ο χαλκός είναι η ύλη, ενώ η μορφή του αγάλματος είναι η μορφή. Ούτε η ύλη ούτε η μορφή μπορούν να υπάρξουν ανεξάρτητα. Ακόμη και ένα κομμάτι χαλκού θα είχε κάποια μορφή, αν και η μορφή αυτή θα ήταν λιγότερο διακριτή από εκείνη ενός αγάλματος. Παρομοίως, θα ήταν αδύνατο για μια μορφή να υπάρξει χωρίς κάποια ύλη που να προσλαμβάνει αυτή τη μορφή. Το άγαλμα δε χρειάζεται να είναι φτιαγμένο από χαλκό για να έχει τη μορφή του, αλλά πρέπει να είναι φτιαγμένο από κάτι. Η διάκριση μορφής–ύλης επιτελεί σημαντικό έργο για τον Αριστοτέλη, ιδίως στα έργα Φυσικά και Μετά τα Φυσικά, καθώς του επιτρέπει να εξηγήσει πώς κάτι μπορεί ταυτόχρονα να μεταβάλλεται και να παραμένει το ίδιο. Αν, για παράδειγμα, το χάλκινο άγαλμα λιωνόταν, η μορφή θα είχε αλλάξει αλλά η ύλη θα παρέμενε η ίδια. Αν δεν υπήρχε καμία αμετάβλητη ύλη, δε θα είχαμε κανένα λόγο να πούμε ότι το κομμάτι χαλκού ήταν κατά κάποιον τρόπο ο ίδιος χαλκός με εκείνον που αποτελούσε το άγαλμα.

[https://www.sparknotes.com/philosophy/aristotle/section3/page/2/]

Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

Όταν πεθαίνουμε, παύει πράγματι να υπάρχει κάτι;

Όταν πεθαίνουμε, παύει πράγματι να υπάρχει κάτι; Αν είμαστε απλώς τα υλικά μας συστατικά, τότε η απάντηση είναι όχι, διότι αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν. Έτσι, όποιος θεωρεί ότι είμαστε απλώς τα υλικά μας συστατικά, πρέπει να αποκαλεί τον θάνατο μια μεταβολή και όχι ένα παύειν-του-είναι, και μάλιστα μια συμπτωματική μεταβολή. Εκείνοι, ωστόσο, που θεωρούν ότι είμαστε κάτι επιπλέον από τα υλικά μας συστατικά, μπορεί να πιστεύουν ή να μην πιστεύουν ότι υπάρχει ένα παύειν-του-είναι. Μπορεί να θεωρούν ότι η ψυχή συνεχίζει να υπάρχει όπως και η ύλη. Σε αυτή την περίπτωση, ο θάνατος είναι απλώς μια αλλαγή συνθηκών για την ψυχή και όχι ένα πραγματικό τέλος.

[Aristotle on Change](https://www.uvm.edu/~jbailly/courses/Aristotle/notes/Aristotle%20on%20Change.html) 

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα

Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα.

 [Did the Big Bang begin from a singularity? Not anymore. - Big Think](https://bigthink.com/starts-with-a-bang/big-bang-beginning-universe/)