Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα επιστήμη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα επιστήμη. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 21 Ιουνίου 2026

οντολογικός νατουραλισμός (Quine)

Ο Quine συνδυάζει τη χρήση του κριτηρίου [της οντολογικής δέσμευσης] με μια γενικότερη προσήλωση στη θέση του οντολογικού νατουραλισμού, σύμφωνα με την οποία οι καλύτερες και πιο ώριμες επιστημονικές μας θεωρίες αποτελούν τους κατάλληλους κριτές του ποιες προτάσεις οφείλουμε να αποδεχόμαστε. Με τη σειρά τους, οι θεωρίες αυτές αποτελούν τους καλύτερους οδηγούς μας ως προς το τι υπάρχει.

Quine pairs his
deployment of the criterion [of ontological commitment] with a more general commitment to the thesis
of ontological naturalism, according to which our best, mature
scientific theories are the proper arbiters of what sentences we ought
to accept. In turn, these theories are our best guides to what exists.

[Nominalism in Metaphysics (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/nominalism-metaphysics/)

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

η επιστημονική γνώση δέχεται εκ προοιμίου την αρχή ότι αυτό που παράγεται στη φύση έχει την πηγή του στην ίδια αυτή τη φύση και ότι εκεί βρίσκεται το σύνολο των αναγκαίων και ικανών συνθηκών της παραγωγής ή του προσδιορισμού του

Η επιστημονική γνώση, σε κάθε της διάβημα, από το απλούστερο μέχρι το
πλέον πολύπλοκο, στηρίζεται επομένως μεθοδολογικά σ’ ένα διπλό αξίωμα:
το αξίωμα της υλιστικής σταθερότητας, που αναφέρεται στην πραγματικότητα
και τη φύση των φαινομένων, και το ντετερμινιστικό αξίωμα για την
εξήγησή τους. Με δυο λόγια: η επιστημονική γνώση δέχεται εκ προοιμίου
την αρχή ότι αυτό που /παράγεται/ στη φύση έχει την /πηγή/ του στην
ίδια αυτή τη φύση και ότι εκεί βρίσκεται το σύνολο των αναγκαίων και
ικανών συνθηκών της παραγωγής ή του προσδιορισμού του. Υπενθυμίζω το
σημείο αυτό, που θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε ως στοιχειώδες, γιατί
χρειάστηκε πολύς χρόνος μέχρις ότου επιβληθεί η εγκυρότητά του και δεν
είναι καθολικά αποδεκτό. Αν σκοπεύουμε να δώσουμε μια πολιτιστική μάχη
υπέρ της επιστημονικής λογικής, θα πρέπει, κατά συνέπεια, να θυμούμαστε
πάντα ότι χρειάστηκαν αιώνες μέχρις ότου επιτευχθεί η εκκοσμίκευση της
αντίληψης της φύσης, ότι η εκκοσμίκευση αυτή είχε τους ήρωές της, οι
οποίοι, όπως ο Γαλιλαίος, πλήρωσαν το τίμημά της στην καθημερινή τους
ζωή, απέναντι στις διάφορες θεολογικές εξουσίες, και ότι δεν έχει ακόμα
κερδίσει τη συλλογική συνείδηση: στον 21ο αιώνα, υπάρχουν ακόμα
εκατομμύρια ανθρώπων που, καθώς χειραγωγούνται από την Καθολική
Εκκλησία, πιστεύουν, για παράδειγμα, ακόμα στα θαύματα.

[Ορίζοντας: Υλισμός και επιστήμη](https://orizondas.blogspot.com/2019/03/blog-post_18.html)

Μόνο μια υπερβατολογική λογική μπορεί να αποτελέσει την έσχατη θεωρία της επιστήμης, διότι πραγματεύεται τα αντικείμενα της σκέψης ακριβώς ως επιτεύγματα της δραστηριότητας του σκέπτεσθαι.

«Μόνο μια υπερβατολογική λογική μπορεί να αποτελέσει την έσχατη θεωρία της επιστήμης, διότι πραγματεύεται τα αντικείμενα της σκέψης ακριβώς ως επιτεύγματα της δραστηριότητας του σκέπτεσθαι.» (Analyses Concerning Passive and Active Synthesis, XXI)

Only a transcendental logic can be an ultimate theory of science, for it
treats the objects of thought precisely as accomplishments of the
activity of thinking. (ACAPS, XXI)

Κυριακή 3 Μαΐου 2026

Η τέχνη, όπως το θέατρο, πρέπει να είναι πάντα ένα μέσο και ποτέ ο αυτοσκοπός.

«Η τέχνη, όπως το θέατρο, πρέπει να είναι πάντα ένα μέσο και ποτέ ο αυτοσκοπός. Ένα εκπληκτικό εφαλτήριο για να φτάσεις σε κάτι άλλο: στην επιστήμη, στη γνώση, στην αλήθεια. Σε όλη μου τη ζωή δεν έγραψα τίποτα με μόνο σκοπό τη διασκέδαση. Πάντα επιδίωκα να συμπεριλάβω στα κείμενά μου τις ρωγμές εκείνες που θα ήταν σε θέση να ταρακουνήσουν τις βεβαιότητες, να αμφισβητήσουν παγιωμένες απόψεις, να προκαλέσουν θυμό, να ανοίξουν λιγάκι το μυαλό του κόσμου. Όλα τα υπόλοιπα, η ομορφιά για την ομορφιά, η τέχνη για την τέχνη, δεν μ’ ενδιαφέρουν»...
– Ντάριο Φο (24 Μαρτίου 1926 — 13 Οκτωβρίου 2016)