Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Robert Sokolowski. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Robert Sokolowski. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 29 Ιουνίου 2026

Είναι αδιανόητο να προκύψει ένας αναστοχασμός χωρίς ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο να αναστοχάζεται· αλλά δεν είναι αδιανόητο να λάβει χώρα μια αντίληψη ενός υλικού πράγματος, η οποία στη συνέχεια να ακολουθηθεί από περαιτέρω αντιλήψεις που δείχνουν ότι, τελικά, δεν υπήρξε καθόλου αντίληψη στην πρώτη περίπτωση, επειδή δεν υπήρχε υλικό πράγμα.

Είναι αδιανόητο να προκύψει ένας αναστοχασμός χωρίς ένα αντικείμενο πάνω στο οποίο να αναστοχάζεται· αλλά δεν είναι αδιανόητο να λάβει χώρα μια αντίληψη ενός υλικού πράγματος, η οποία στη συνέχεια να ακολουθηθεί από περαιτέρω αντιλήψεις που δείχνουν ότι, τελικά, δεν υπήρξε καθόλου αντίληψη στην πρώτη περίπτωση, επειδή δεν υπήρχε υλικό πράγμα. Ο Χούσσερλ βλέπει αυτή τη ριζική διαφορά ανάμεσα στην «εμμενή» (immanent) αντίληψη και την «υπερβατική» (transcendent) αντίληψη.

It is inconceivable that a reflection should come about without an object for it to reflect on; but it is not inconceivable that a perception of a material thing might take place, only to be followed by further perceptions which show that there was no perception in the first place after all, because there was no material thing. Husserl sees this radical difference between "immanent" perception and "transcendent" perception.
[Sokolowski, HM, p.188] (https://archive.org/details/husserlianmedita0000soko)

<item>§46. Indubitability of the Perception of Something Immanent, Dubitability of the Perception of Something Transcendent. [Ideas I, p.100]</item>

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

«Κάθε εμμενής αντίληψη εγγυάται αναγκαία την ύπαρξη του αντικειμένου της. … Η σύλληψη ότι [το εμμενές αντικείμενο] δεν υπάρχει είναι, κατ’ αρχήν, αδύνατη» (§ 46, σ. 143).

Σε ένα εμμενώς κατευθυνόμενο ενέργημα, λέει ο Χούσσερλ, «έχουμε έναν σύνδεσμο δύο αποβλεπτικών εμπειριών, από τις οποίες τουλάχιστον η υπερτιθέμενη είναι εξαρτημένη και, επιπλέον, όχι απλώς θεμελιωμένη στην βαθύτερη, αλλά ταυτόχρονα και αποβλεπτικά στραμμένη προς αυτή» (§ 38, σ. 124). [Sokolowski, HM, σ. 188]

Αυτό έχει μια σημαντική συνέπεια: «Κάθε εμμενής αντίληψη εγγυάται αναγκαία την ύπαρξη του αντικειμένου της. … Η σύλληψη ότι [το εμμενές αντικείμενο] δεν υπάρχει είναι, κατ’ αρχήν, αδύνατη» (§ 46, σ. 143). Δεδομένου ότι το αντικείμενο της εμμενούς αντίληψης θεμελιώνει την αντίληψη, η αντίληψη δεν θα μπορούσε να έχει προκύψει χωρίς το αντικείμενό της. Επομένως, η ύπαρξη της εμμενούς αντίληψης εγγυάται την ύπαρξη του αντικειμένου της. Ένα σπίτι δεν θα μπορούσε να προκύψει χωρίς το θεμέλιό του, άρα η ύπαρξη του σπιτιού εγγυάται την ύπαρξη του θεμελίου του. Κατά τον ίδιο τρόπο, η ύπαρξη ενός αναστοχασμού εγγυάται την ύπαρξη του αντικειμένου του. [σ. 188]

In an immanently directed act, Husserl says, "we have a nexus of two intentional experiences, of which at least the superimposed one is dependent, and, moreover, not merely grounded in the deeper-lying, but at the same time intentionally directed towards it" (§ 38, p. 124). [Sokolowski, HM, p.188]

This has an important implication: "Every immanent perception necessaraly guarantees the existence of its object. . . . The insight that it [the immanent object] does not exist is, in principle, impossible" (§ 46, p. 143). Since the object of the immanent perception founds the perception, the perception could not have come to be without its object. Hence the existence of the immanent perception guarantees the existence of its object. A house could not come to be without its foundation, so the existence of the house guarantees the existence of its foundation. In the same way, the existence of a reflection guarantees the existence of its object. [p.188]


Η μέθοδος της φαντασιακής παραλλαγής του Husserl, ως τρόπος προσέγγισης των καθαρών ουσιών, περιλαμβάνει μια αρνητική ενόραση των ορίων ή των συνόρων στα οποία το δεδομένο είδος καθίσταται αδύνατο

Μια θετική διατύπωση ενός τέτοιου νόμου («Ο τόνος είναι μία στιγμή του ήχου») εκφράζει μια ουσιώδη αναγκαιότητα, ενώ μια αρνητική διατύπωση («Ο τόνος δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς ήχο») εκφράζει μια ουσιώδη αδυνατότητα. Η διατύπωση του νόμου προϋποθέτει ενόραση της αναγκαιότητας ή της αδυνατότητας των καταστάσεων πραγμάτων. Στην πράξη, η αρνητική διατύπωση είναι συχνά καταλληλότερη. Είναι ευκολότερο να αναγνωρίσει ή να εποπτεύσει κανείς μια ουσιώδη συνάφεια συνειδητοποιώντας την αδυνατότητα να είναι διαφορετικά, παρά εκτιμώντας την αναγκαιότητα να είναι όπως είναι. Η μέθοδος της φαντασιακής παραλλαγής του Husserl, ως τρόπος προσέγγισης των καθαρών ουσιών, περιλαμβάνει μια αρνητική ενόραση των ορίων ή των συνόρων στα οποία το δεδομένο είδος καθίσταται αδύνατο (βλ. παρακάτω, § 29).

A positive expression of such a law ("Pitch is a moment of sound") states an essential necessity, while a negative formulation ("Pitch cannot exist without sound") states an essential impossibility. Expression of the law presumes insight into the necessity or impossibility of the states of affairs. In practice the negative formulation is often more appropriate. It is easier to recognize or intuit an essential connection by realizing the impossibility of its being otherwise than by appreciating the necessity of its being the way it is. Husserl's method of imaginative variation as a way of reaching pure essences involves negative insight into the limits or boundaries at which the given eidos becomes impossible (see below, § 29).

[Sokolowski, HM, p. 14]

Μια σημείωση για τα ιδεογράμματα

§ 32. Μια σημείωση για τα ιδεογράμματα

Η χουσσερλιανή θεωρία της ελεύθερης παραλλαγής και του είδους (*eidos*) έχει ενδιαφέρουσες συνέπειες όσον αφορά τη διαφορά μεταξύ ιδεογραφικών και αλφαβητικών γλωσσών.

Στις ιδεογραφικές γλώσσες, το ιδεόγραμμα παρουσιάζει μια εικονιστική περίπτωση αυτού που ονομάζεται. Παρουσιάζει, τρόπον τινά, μια παραλλαγή του είδους· ίσως παρουσιάζει την παραδειγματική περίπτωση, της οποίας όλες οι αντιληπτές ή φαντασμένες περιπτώσεις πρέπει να θεωρούνται παραλλαγές. Εκτός από το ιδεόγραμμα, τέτοιες γλώσσες διαθέτουν επίσης μια προφορική λέξη, η οποία είναι το όνομα του τύπου πράγματος που ενσαρκώνεται στην εικόνα· συνδυάζουν μια σημειωτική απόβλεψη (*signitive intention*) με μια εικονιστική παράσταση στη γραφή τους.

Στις αλφαβητικές γλώσσες, οι γραπτές λέξεις αντιπροσωπεύουν τις προφορικές λέξεις· επομένως, πρέπει να στραφούμε από τη γλώσσα στη φαντασία προκειμένου να βρούμε εικόνες, περιπτώσεις ή παραλλαγές. Τόσο η προφορική όσο και η γραπτή μορφή της γλώσσας είναι καθαρά σημειωτικές· στις ιδεογραφικές γλώσσες, η προφορική μορφή είναι σημειωτική, ενώ η γραπτή μορφή είναι εικονιστικά εποπτική. [Sokolowski, *HM*, σ. 85]

§ 32.    A Note on Ideograms
Husserl's doctrine of free variation and eidos has interesting implications concerning the difference between ideographic and alphabetical languages.
In ideographic languages the ideogram presents a pictorial instance of what is being named. It presents, as it were, a variant of the eidos; perhaps it presents the paradigm case, of which all perceived or imagined cases are to be considered variants. In addition to the ideogram, such languages also have a spoken word which is the name of the type of thing instantiated in the picture; they combine a signitive intention with a pictorial representation in their writing. In alphabetical languages the written words stand for the spoken words, so we must turn from the language to imagination to find pictures or instances or variants. Both the spoken and written forms of the language are purely signitive; in ideographic languages, the spoken form is signitive but the written form is pictorially intuitive. [Sokolowski, HM, p.85]