έμμεσος ρεαλισμός (John Locke)

Ο **έμμεσος ρεαλισμός** ήταν δημοφιλής σε αρκετούς φιλοσόφους της πρώιμης νεότερης φιλοσοφίας, όπως ο René Descartes, ο John Locke, ο G. W. Leibniz και ο David Hume.

Ο Λοκ κατηγοριοποίησε τις **ποιότητες** ως εξής:

* **Πρωτεύουσες ποιότητες** είναι οι ποιότητες που είναι «βασικές ως προς την εξήγηση» — δηλαδή μπορούν να χρησιμεύσουν ως εξήγηση για άλλες ποιότητες ή φαινόμενα χωρίς οι ίδιες να χρειάζονται περαιτέρω εξήγηση — και διακρίνονται επειδή η αισθητηριακή μας εμπειρία από αυτές μοιάζει με αυτές όπως υπάρχουν στην πραγματικότητα. (Για παράδειγμα, αντιλαμβανόμαστε ένα αντικείμενο ως σφαιρικό ακριβώς εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο είναι διατεταγμένα τα άτομα της σφαίρας.) Οι πρωτεύουσες ποιότητες δεν μπορούν να αφαιρεθούν ούτε μέσω της σκέψης ούτε μέσω φυσικής δράσης και περιλαμβάνουν τη **μάζα**, την **κίνηση** και, αμφιλεγόμενα, τη **στερεότητα** (αν και οι μεταγενέστεροι υποστηρικτές της διάκρισης μεταξύ πρωτευουσών και δευτερευουσών ποιοτήτων συνήθως απορρίπτουν τη στερεότητα ως πρωτεύουσα ποιότητα).

* **Δευτερεύουσες ποιότητες** είναι οι ποιότητες των οποίων η εμπειρία δεν μοιάζει άμεσα με τις ίδιες. Για παράδειγμα, όταν βλέπει κανείς ένα αντικείμενο ως κόκκινο, η αίσθηση της θέασης του κόκκινου δεν παράγεται από κάποια ιδιότητα «ερυθρότητας» που υπάρχει στο ίδιο το αντικείμενο, αλλά από τη διάταξη των ατόμων στην επιφάνεια του αντικειμένου, η οποία αντανακλά και απορροφά το φως με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Οι δευτερεύουσες ποιότητες περιλαμβάνουν το **χρώμα**, την **οσμή**, τον **ήχο** και τη **γεύση**.

<<Η λοκιανή διάκριση πρωτευουσών/δευτερευουσών ποιοτήτων αποτελεί κλασική μορφή έμμεσου ρεαλισμού, διότι υποστηρίζει ότι ο νους δεν συλλαμβάνει άμεσα όλα τα χαρακτηριστικά του εξωτερικού κόσμου, αλλά μέσω αισθητηριακών αναπαραστάσεων.>>

[Direct and indirect realism - Wikipedia (20260715)](https://en.wikipedia.org/wiki/Direct_and_indirect_realism)

Στη φιλοσοφία της αντίληψης και στη φιλοσοφία του νου, ο άμεσος (ή αφελής) ρεαλισμός, σε αντίθεση με τον έμμεσο (ή αναπαραστατικό) ρεαλισμό, αποτελούν διαφορετικά μοντέλα που περιγράφουν τη φύση των συνειδητών εμπειριών (qualia).

Στη φιλοσοφία της αντίληψης και στη φιλοσοφία του νου, ο **άμεσος** (ή **αφελής**) **ρεαλισμός**, σε αντίθεση με τον **έμμεσο** (ή **αναπαραστατικό**) **ρεαλισμό**, αποτελούν διαφορετικά μοντέλα που περιγράφουν τη φύση των συνειδητών εμπειριών (qualia).

Η διαμάχη αυτή προκύπτει από το μεταφυσικό ερώτημα σχετικά με το αν ο κόσμος που βλέπουμε γύρω μας είναι ο ίδιος ο πραγματικός κόσμος ή αν αποτελεί απλώς ένα **εσωτερικό αντιληπτικό αντίγραφο** αυτού του κόσμου, το οποίο παράγεται από τη συνειδητή μας εμπειρία.

In philosophy of perception <https://en.wikipedia.org/wiki/Philosophy_of_perception> and philosophy of mind <https://en.wikipedia.org/wiki/Philosophy_of_mind>, *direct* (or *naïve* <https://en.wikipedia.org/wiki/Na%C3%AFve_realism>) *realism*, as opposed to
*indirect* (or *representational*) *realism*, are differing models that
describe the nature of conscious <https://en.wikipedia.org/wiki/Consciousness> experiences <https://en.wikipedia.org/wiki/Qualia>.^[1]
<#cite_note-lehar-1> ^[2] <#cite_note-ce-2> <nb/>The debate arises out of the
metaphysical <https://en.wikipedia.org/wiki/Metaphysical> question of
whether the world we see around us is the real world itself or merely an
internal perceptual copy of that world generated by our conscious
<https://en.wikipedia.org/wiki/Consciousness> experience.

[Direct and indirect realism - Wikipedia (20260715)](https://en.wikipedia.org/wiki/Direct_and_indirect_realism)