Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άτομο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα άτομο. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Πέμπτη 23 Ιουλίου 2026

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτός με τη σειρά του εξαρτάται άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο.

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει
στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτός με τη σειρά του εξαρτάται
άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό
ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο. 105

--- Berlin, Isaiah. (1963) Karl Marx: His Life and Environment, Νέα Υόρκη: Time.
 

Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Στη χρηματική σχέση, στο ανεπτυγμένο σύστημα ανταλλαγής … οι δεσμοί της προσωπικής εξάρτησης, των διακρίσεων του αίματος, η εκπαίδευση κ.λπ. στην πραγματικότητα εκρήγνυνται, καταστρέφονται…

Όταν βλέπουμε τις κοινωνικές σχέσεις που δημιουργούν ένα μη ανεπτυγμένο σύστημα
της ανταλλαγής … τότε είναι ξεκάθαρο από την αρχή ότι τα άτομα
σε μια τέτοια κοινωνία, αν και οι σχέσεις τους φαίνεται να είναι περισσότερο
προσωπικές, συνάπτονται μεταξύ τους μόνο ως άτομα
φυλακισμένα σύμφωνα με έναν ορισμό ως φεουδάρχης και υποτελής,
ιδιοκτήτης και δουλοπάροικος κ.λπ., ή ως μέλη κάστας κλπ. ή ως μέλη
ενός κτήματος [estate] κλπ. Στη χρηματική σχέση, στο ανεπτυγμένο σύστημα
ανταλλαγής … οι δεσμοί της προσωπικής εξάρτησης, των διακρίσεων
του αίματος, η εκπαίδευση κ.λπ. στην πραγματικότητα εκρήγνυνται, καταστρέφονται… και
τα άτομα *φαίνονται* ανεξάρτητα (αυτή είναι μια ανεξαρτησία που είναι
στην ουσία απλώς μια ψευδαίσθηση, και πιο σωστά ονομάζεται
αδιαφορία), ελεύθερα να συγκρούονται μεταξύ τους και να εμπλέκονται
σε ανταλλαγή εντός αυτής της ελευθερίας· αλλά εμφανίζονται έτσι μόνο για κάποιον
που αφαιρεί από τις *συνθήκες*, τις *προϋποθέσεις ύπαρξης*
εντός των οποίων αυτά τα άτομα έρχονται σε επαφή (και αυτές
οι συνθήκες, με τη σειρά τους, είναι ανεξάρτητες από τα άτομα και
αν και δημιουργήθηκαν από την κοινωνία, εμφανίζονται σαν να ήταν *φυσικές*
*συνθήκες*, μη ελεγχόμενες από άτομα). (164)

When we look at social relations which create an undeveloped system
    of exchange … then it is clear from the outset that the individuals
    in such a society, although their relations appear to be more
    personal, enter into connection with one another only as individuals
    imprisoned within a certain definition as feudal lord and vassal,
    landlord and serf etc., or as members of a caste etc. or as members
    of an estate etc. In the money relation, in the developed system of
    exchange … the ties of personal dependence, of distinctions of
    blood, education, etc. are in fact exploded, ripped up … and
    individuals /seem/ independent (this is an independence which is at
    bottom merely an illusion, and it is more correctly called
    indifference), free to collide with one another and to engage in
    exchange within this freedom; but they appear thus only for someone
    who abstracts from the /conditions/, the /conditions of existence/
    within which these individuals enter into contact (and these
    conditions, in turn, are independent of the individuals and,
    although created by society, appear as if they were /natural
    conditions/, not controllable by individuals). (164)

[αναφέρεται στο David Harvey, A Companion to Marx’s Grundrisse, Verso 2023]

 

Τρίτη 14 Ιουλίου 2026

Σε ένα δημοκρατικό κράτος κανείς δε μεταβιβάζει το φυσικό του δικαίωμα σε άλλον τόσο ολοκληρωτικά ώστε στη συνέχεια να μη ζητείται η γνώμη του' το μεταφέρει στην πλειοψηφία ολόκληρης της κοινότητας της οποίας ανήκει. Με αυτόν τον τρόπο όλοι οι άνθρωποι παραμένουν ίσοι, όπως ήταν πριν στη φυσική κατάσταση.

«Σε ένα δημοκρατικό κράτος κανείς δε μεταβιβάζει το φυσικό του δικαίωμα σε άλλον τόσο ολοκληρωτικά ώστε στη συνέχεια να μη ζητείται η γνώμη του' το μεταφέρει στην πλειοψηφία ολόκληρης της κοινότητας της οποίας ανήκει. Με αυτόν τον τρόπο όλοι οι άνθρωποι παραμένουν ίσοι, όπως ήταν πριν στη φυσική κατάσταση».

“In a democratic state nobody transfers his natural right to another so completely that thereafter he is not to be consulted; he transfers it to the majority of the entire community of which he is part. In this way all men remain equal, as they were before in a state of nature.” —Baruch Spinoza

Πέμπτη 2 Ιουλίου 2026

Το «απλό» συνεπαγόταν πάντοτε το άφθαρτο στην αρχαία και μεσαιωνική μεταφυσική. Σήμερα, μόνο η μάζα-ενέργεια (E = mc²), σε οποιαδήποτε μορφή της, μπορεί να θεωρηθεί άφθαρτη.

Το ζήτημα εδώ είναι αν η ύλη είναι απείρως διαιρετή. Το «απλό» θα ήταν ένα άτομο, το οποίο δεν μπορεί να διαιρεθεί περαιτέρω. Τα σύγχρονα άτομα, βέβαια, μπορούν να διαιρεθούν, αλλά τότε αποτελούνται από υποατομικά σωματίδια, τα οποία φαίνονται να είναι «απλά». Αν το επιχείρημα του Καντ εναντίον των απλών μερών βασίζεται στη διαιρετότητα του χώρου, τότε αποτυγχάνει στην περίπτωση των σύγχρονων στοιχειωδών υποατομικών σωματιδίων (κουάρκ και λεπτονίων), τα οποία, ως σημειακά σωματίδια του Ντιράκ (Dirac point particles), δεν έχουν καμία χωρική έκταση και επομένως δεν είναι χωρικά διαιρετά.

Από την άλλη πλευρά, τα υποατομικά σωματίδια διαθέτουν άλλου είδους «μέρη» ή χαρακτηριστικά — ηλεκτρικό φορτίο, μάζα, λεπτονικό αριθμό, βαρυονικό αριθμό, παραδοξότητα (strangeness) κ.λπ. — και η αλληλεπίδραση αυτών των χαρακτηριστικών σημαίνει ότι τα σωματίδια μπορούν να μετασχηματίζονται σε άλλα είδη σωματιδίων. Το «απλό» συνεπαγόταν πάντοτε το *άφθαρτο* στην αρχαία και μεσαιωνική μεταφυσική. Σήμερα, μόνο η μάζα-ενέργεια (E = mc²), σε οποιαδήποτε μορφή της, μπορεί να θεωρηθεί άφθαρτη.

The issue here is whether matter is infinitely divisible. The "simple"
would be an /atom/, which cannot be divided further. Modern atoms, of
course, can be divided, but then they consist of sub-atomic particles,
which do appear to be "simple." /If/ Kant's argument against simple
parts is based on the divisibility of space, it fails for modern
elementary sub-atomic particles (quarks and leptons), which, as Dirac
Point Particles, do not have any spatial extension and so are not
spatially divisible. On the other hand, sub-atomic particles have other
kinds of "parts"--charge, mass, lepton number, baryon number,
strangeness, etc.--and the interaction of these means that particles can
change into other kinds of particles. "Simple" had always implied
*indestructible* in ancient and mediaeval metaphysics. Only mass-energy
(E=mc^2 ), in whatever form, may now be regarded as indestructible.

[Religious Value and the Antinomies of Transcendence](https://friesian.com/antinom.htm)

 

Κυριακή 14 Ιουνίου 2026

Οποιαδήποτε ιδιότητα ενός υλικού είναι αποτέλεσμα της διάταξης των σωματιδίων του και όχι αποτέλεσμα του ότι τα επιμέρους σωματίδια διαθέτουν τα ίδια αυτή την ιδιότητα.

Οποιαδήποτε ιδιότητα ενός υλικού είναι αποτέλεσμα της διάταξης των σωματιδίων του και όχι αποτέλεσμα του ότι τα επιμέρους σωματίδια διαθέτουν τα ίδια αυτή την ιδιότητα.

Οι περισσότερες μακροσκοπικές ιδιότητες μιας υπόστασης αποτελούν συνέπεια του τρόπου με τον οποίο τα συστατικά της σωματίδια είναι διατεταγμένα και συγκρατούνται μεταξύ τους. Για παράδειγμα, τόσο ο γραφίτης όσο και το διαμάντι αποτελούνται αποκλειστικά από άτομα άνθρακα. Στη μία υπόσταση, τα άτομα συγκρατούνται σε φύλλα ή στρώματα, ώστε να ολισθαίνουν εύκολα το ένα πάνω στο άλλο, γεγονός που καθιστά τον γραφίτη χρήσιμο ως ξηρό λιπαντικό. Στην άλλη μορφή, τα άτομα συνδέονται μεταξύ τους με ισχυρούς δεσμούς, δημιουργώντας τη σκληρότερη φυσική υπόσταση που είναι γνωστή. Αυτό δείχνει ότι τα συστατικά σωματίδια μιας υπόστασης δεν έχουν τις ίδιες φυσικές ιδιότητες με την ίδια την υπόσταση.

Παράδειγμα: Κανένα μεμονωμένο άτομο άνθρακα δεν είναι «σκληρό» όπως το διαμάντι ούτε «ολισθηρό» όπως ο γραφίτης. Η σκληρότητα και η ολισθηρότητα είναι αναδυόμενες ιδιότητες που προκύπτουν από τη συλλογική οργάνωση και τις σχέσεις μεταξύ των ατόμων.

Any property of a material is a result of the arrangement of the particles, not a result of the individual particles having that property.

Most macroscopic properties of a substance are a consequence of how the constituent particles are arranged and held together. For example, graphite and diamond both contain only carbon atoms. In one substance they are held together in sheets or layers so they slide easily over one another making it useful as a dry lubricant. In the other form they are held together with strong bonds so they create the hardest natural substance known. This illustrates that the constituent particles of a substance do not have the same physical properties as the substance.

[Macroscopic versus microscopic properties](https://web.archive.org/web/20190720073617/https://www.education.vic.gov.au/school/teachers/teachingresources/discipline/science/continuum/Pages/macromicro.aspx)

Τετάρτη 15 Απριλίου 2026

Πίσω από κάθε μεμονωμένο άτομο ενός ζωικού είδους υπάρχει μια άπειρη σειρά [...] προγόνων, καθένας από τους οποίους είναι αιτιακά υπεύθυνος για τα επόμενα μέλη της σειράς.

Πίσω από κάθε μεμονωμένο άτομο ενός ζωικού είδους υπάρχει μια άπειρη σειρά [...] προγόνων, καθένας από τους οποίους είναι αιτιακά υπεύθυνος για τα επόμενα μέλη της σειράς.

[https://plato.stanford.edu/cgi-bin/encyclopedia/archinfo.cgi?entry=aristotle-natphil] 

Σάββατο 11 Απριλίου 2026

Πρωταρχικές ουσίες: τα βασικά άτομα (καθ’ έκαστα)

Πρωταρχικές ουσίες: τα βασικά άτομα (καθ’ έκαστα)

Πράγματα που ούτε ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ (SAID OF) ούτε ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΕΝΤΟΣ (PRESENT IN) κάποιου υποκειμένου, ο Αριστοτέλης τα αποκαλεί «πρωταρχικές ουσίες» (protai ousiai).

Οι πρωταρχικές ουσίες είναι θεμελιώδεις, στο μέτρο που «αν δεν υπήρχαν, θα ήταν αδύνατο να υπάρξει οτιδήποτε από τα άλλα» (2b5). Δηλαδή, κατά τον Αριστοτέλη, οι πρωταρχικές ουσίες έχουν προτεραιότητα. Ο Αριστοτέλης δίνει το εξής επιχείρημα για την οντολογική προτεραιότητα των πρωταρχικών ουσιών (2a34–2b7):

  1. Κάθε δευτερεύουσα (καθολική) ουσία κατηγορείται για (δηλ. ΛΕΓΕΤΑΙ ΓΙΑ) κάποια πρωταρχική ουσία.

  2. Κάθε μη-ουσία (είτε καθολική είτε καθ’ έκαστη) ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΤΟΣ κάποιας πρωταρχικής ουσίας.

  3. Δηλαδή, καθετί άλλο πέρα από την πρωταρχική ουσία είτε ΚΑΤΗΓΟΡΕΙΤΑΙ ΓΙΑ είτε ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΤΟΣ πρωταρχικών ουσιών.

  4. Επομένως, αν δεν υπήρχαν πρωταρχικές ουσίες, δεν θα υπήρχε τίποτε άλλο.

URL: http://faculty.washington.edu/smcohen/320/cats320.htm 

Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο.

Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει
στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται
άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό
ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο. 105

[Berlin, I. (1963) //Karl Marx: His Life and Environment//, Νέα Υόρκη: Time.]

McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.