Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ψυχή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ψυχή. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 7 Ιουνίου 2026

εντύπωση (impression)

Εντύπωση (*Impression*): Ενέργημα ή διαδικασία επενέργειας· αποτέλεσμα ή επίδραση μιας τέτοιας επενέργειας, ιδίως ψυχολογική· άμεσο ή στιγμιαίο αποτέλεσμα· διέγερση νευρικών διεργασιών ανεξάρτητα από την επίδρασή της· άμεσο αποτέλεσμα της νευρικής διέγερσης στη συνείδηση· άμεσο, ανερμήνευτο δεδομένο της συνείδησης, ιδιαίτερα σε σχέση με αισθητικά αντικείμενα· αισθητηριακή εικόνα· σχετικά ζωηρό αντιληπτικό δεδομένο σε αντιδιαστολή προς μια ασθενέστερη ιδέα. Βλ. Hume. — M.T.K.

[Impression: Act or process of affecting; effect or influence of such, especially psychological, immediate or momentary effect; stimulation of neural processes apart from its effect, immediate effect in consciousness of neural stimulation; immediate, uninterpreted datum of consciousness, especially of aesthetic objects; sensuous image; relatively vivid perceptual datum as against a fainter idea. See Hume. -- M.T.K. ](http://www.ditext.com/runes/i.html)

 

Σάββατο 6 Ιουνίου 2026

Πλάνη-Ψευδαίσθηση-Παραίσθηση (Delusion-Illusion-Hallucination ditext)

Delusion-Illusion-Hallucination

Πλάνη (Delusion): *(λατ. de + ludere, «παίζω»)* Εσφαλμένη ή μη αληθοφανής (*non-veridical*) γνώση. Ο όρος, κυρίως, περιορίζεται στην αντίληψη, τη μνήμη και άλλες μη συμπερασματικές μορφές γνώσης, αλλά μερικές φορές επεκτείνεται ώστε να περιλάβει και συμπερασματικές πεποιθήσεις και θεωρίες. Βλ. Αληθοφανής (Veridical).

Οι δύο κύριοι τύποι πλάνης είναι:

(α) η ψευδαίσθηση (illusion) ή μερικώς πλανημένη γνώση, π.χ. οι συνήθεις παραμορφώσεις των αισθήσεων και της μνήμης, οι οποίες εντούτοις έχουν κάποια πραγματική βάση· και

(β) η παραισθητική αντίληψη (hallucination) ή πλήρως πλανημένη γνώση, όπως τα όνειρα, οι ψευδο-αναμνήσεις κ.λπ., στα οποία δεν αντιστοιχεί τίποτε στην πραγματικότητα.

Βλ. Ψευδαίσθηση (Illusion)· Παραισθητική αντίληψη (Hallucination). — L.W.

Ψευδαίσθηση (Illusion): *(λατ. in + ludere, «παίζω»)* Μια αισθητηριακή ψευδαίσθηση είναι μια εσφαλμένη αντίληψη που προκύπτει από εσφαλμένη ερμηνεία των δεδομένων των αισθήσεων, επειδή αυτά παράγονται υπό ασυνήθιστες συνθήκες αντίληψης — φυσικές, φυσιολογικές ή ψυχολογικές. Η ψευδαίσθηση αντιδιαστέλλεται προς την παραισθητική αντίληψη (*hallucination*), στην οποία τα αισθητηριακά συστατικά στοιχεία απουσιάζουν εντελώς. Βλ. Πλάνη (Delusion)· Παραισθητική αντίληψη (Hallucination). — L.W.

Παραισθητική αντίληψη (Hallucination): *(λατ. hallucinatio, από το hallucinari, «περιπλανώμαι με τον νου»)* Μια μη αληθοφανής ή πλανημένη αντίληψη ενός αισθητηριακού αντικειμένου, η οποία λαμβάνει χώρα ενώ κανένα αντικείμενο δεν είναι πράγματι παρόν στα αισθητήρια όργανα. Βλ. Πλάνη (Delusion)· Ψευδαίσθηση (Illusion). — L.W.

Αρνητική παραισθητική αντίληψη (Negative Hallucination): Η αποτυχία αντίληψης ενός αντικειμένου το οποίο είναι πράγματι παρόν στα αισθητήρια όργανα. Βλ. Παραισθητική αντίληψη (Hallucination). — L.W.


[Delusion: (Lat. de + ludere, to play) Erroneous or non-veridical cognition. The term is properly restricted to perception, memory and other non-inferential forms of knowledge but is at times extended to include inferential beliefs and theories. See Veridical. The two principal types of delusion are (a) illusion or partially delusive cognition, e.g. the ordinary distortions of sense and memory which nevertheless have a basis in fact, and (b) hallucination or totally delusive cognition such as dreams, pseudo-memories, etc. to which nothing corresponds in fact. See Illusion; Hallucination. -- L.W. ](https://www.ditext.com/runes/d.html)

[Illusion: (Lat. in + ludere, to play) An illusion of sense is an erroneous perception arising from a misinterpretation of data of sense because they are produced under unusual conditions of perception, physical, physiological or psychological. Illusion contrasts with hallucination in which the sensuous ingredients are totally absent. See Delusion; Hallucination. -- L.W. ](http://www.ditext.com/runes/i.html)

[Hallucination: (Lat. hallucinatio, from hallucinari, to wander in mind) A non-veridical or delusive perception of a sense object occurring when no object is in fact present to the organs of sense. See Delusion, Illusion. -- L.W.

Hallucination, Negative: The failure to perceive an object which is in fact present to the organs of sense. See Hallucination. -- L.W. ](https://www.ditext.com/runes/h.html)

Τετάρτη 22 Απριλίου 2026

Η θεωρία του Αριστοτέλη για την ψυχή

**Η θεωρία του Αριστοτέλη για την ψυχή:**

Για τον Αριστοτέλη, η ψυχή είναι η μορφή ενός έμβιου όντος. Είναι η διάταξη της ύλης του σώματός του κατά τρόπο που να του επιτρέπει να επιτελεί όλες τις ιδιαίτερες λειτουργίες των ζώντων οργανισμών. Αναγνωρίζει πέντε τέτοιες διακριτές δυνάμεις της ψυχής, οι οποίες δεν απαντώνται όλες σε όλους τους οργανισμούς:

(1) το θρεπτικό: αυτή είναι η δύναμη που έχουν τα έμβια όντα να αναπτύσσονται και να προσλαμβάνουν τροφή·
(2) το ορεκτικό: αυτή είναι η δύναμη της επιθυμίας·
(3) το αισθητηριακό: αυτή είναι η δύναμη της αντίληψης μέσω των αισθήσεων·
(4) το κινητικό: αυτή είναι η ικανότητα της κίνησης·
(5) το λογιστικό: αυτή είναι η δύναμη του λόγου (σκέψης).

Αυτές είναι οι διαφορετικές λειτουργίες που επιτελούν οι ψυχές των διαφορετικών οργανισμών. Δεν είναι μέρη της ψυχής, αλλά διαφορετικές δυνάμεις που μπορούν να ασκούν οι οργανισμοί, όταν είναι οργανωμένοι από μια ψυχή ή μορφή του κατάλληλου τύπου.

[http://www.anselm.edu/homepage/dbanach/arist.htm]

«ψυχή» στον Αριστοτέλη

Η «ψυχή» στον Αριστοτέλη δεν είναι ένα θρησκευτικό πράγμα, ούτε καν ένα αυστηρά ηθικό: είναι εκείνο που σε κάνει εσένα ή εμένα διαφορετικό από ένα πτώμα· ό,τι είναι αυτό που μας καθιστά λειτουργούντα οργανισμό· εκείνο που απουσιάζει από το νεκρό σώμα ενός πρώην οργανισμού.

* Η ψυχή, λοιπόν, είναι το αίτιο ενός οργανισμού:
    * Το μορφικό αίτιο
        * Είναι ακριβώς η δομή του σώματος (το σώμα είναι η ύλη): το πώς όλα συνδέονται και λειτουργούν
    * Το ποιητικό αίτιο
        * Από την ψυχή προέρχονται οι κινήσεις που κινούν το σώμα
    * Το τελικό αίτιο
        * ??? 

[StanfEncPhilAristotle11-13](https://www.uvm.edu/~jbailly/courses/Aristotle/notes/StanfEncPhilAristotle11-13.html) 

Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

δραστηριότητες χαρακτηριστικές των έμβιων όντων

Η ψυχή ενός έμβιου όντος είναι η ικανότητά του να επιδίδεται στις δραστηριότητες που είναι χαρακτηριστικές των έμβιων όντων του φυσικού του είδους. Ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες; Κάποιες απαριθμούνται στο έργο Aristotle De Anima II.1· άλλες στο II.2:

    αυτοθρέψη

    ανάπτυξη

    φθορά

    κίνηση και στάση (ως προς τον τόπο)

    αίσθηση

    νόηση

Άρα, οτιδήποτε τρέφεται μόνο του, αναπτύσσεται, φθείρεται, κινείται (από μόνο του και όχι απλώς επειδή κινείται από κάτι άλλο), αντιλαμβάνεται ή σκέπτεται είναι έμβιο. Και οι δυνάμεις/ικανότητες ενός πράγματος, δυνάμει των οποίων κάνει αυτά τα πράγματα, συνιστούν την ψυχή του. Η ψυχή είναι εκείνη που είναι αιτιακά υπεύθυνη για την έμψυχη συμπεριφορά (τις ζωτικές δραστηριότητες) ενός ζωντανού όντος.

http://faculty.washington.edu/smcohen/320/psyche.htm  

Όταν πεθαίνουμε, παύει πράγματι να υπάρχει κάτι;

Όταν πεθαίνουμε, παύει πράγματι να υπάρχει κάτι; Αν είμαστε απλώς τα υλικά μας συστατικά, τότε η απάντηση είναι όχι, διότι αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν. Έτσι, όποιος θεωρεί ότι είμαστε απλώς τα υλικά μας συστατικά, πρέπει να αποκαλεί τον θάνατο μια μεταβολή και όχι ένα παύειν-του-είναι, και μάλιστα μια συμπτωματική μεταβολή. Εκείνοι, ωστόσο, που θεωρούν ότι είμαστε κάτι επιπλέον από τα υλικά μας συστατικά, μπορεί να πιστεύουν ή να μην πιστεύουν ότι υπάρχει ένα παύειν-του-είναι. Μπορεί να θεωρούν ότι η ψυχή συνεχίζει να υπάρχει όπως και η ύλη. Σε αυτή την περίπτωση, ο θάνατος είναι απλώς μια αλλαγή συνθηκών για την ψυχή και όχι ένα πραγματικό τέλος.

[Aristotle on Change](https://www.uvm.edu/~jbailly/courses/Aristotle/notes/Aristotle%20on%20Change.html)