Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ελευθερία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ελευθερία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Στη χρηματική σχέση, στο ανεπτυγμένο σύστημα ανταλλαγής … οι δεσμοί της προσωπικής εξάρτησης, των διακρίσεων του αίματος, η εκπαίδευση κ.λπ. στην πραγματικότητα εκρήγνυνται, καταστρέφονται…

Όταν βλέπουμε τις κοινωνικές σχέσεις που δημιουργούν ένα μη ανεπτυγμένο σύστημα
της ανταλλαγής … τότε είναι ξεκάθαρο από την αρχή ότι τα άτομα
σε μια τέτοια κοινωνία, αν και οι σχέσεις τους φαίνεται να είναι περισσότερο
προσωπικές, συνάπτονται μεταξύ τους μόνο ως άτομα
φυλακισμένα σύμφωνα με έναν ορισμό ως φεουδάρχης και υποτελής,
ιδιοκτήτης και δουλοπάροικος κ.λπ., ή ως μέλη κάστας κλπ. ή ως μέλη
ενός κτήματος [estate] κλπ. Στη χρηματική σχέση, στο ανεπτυγμένο σύστημα
ανταλλαγής … οι δεσμοί της προσωπικής εξάρτησης, των διακρίσεων
του αίματος, η εκπαίδευση κ.λπ. στην πραγματικότητα εκρήγνυνται, καταστρέφονται… και
τα άτομα *φαίνονται* ανεξάρτητα (αυτή είναι μια ανεξαρτησία που είναι
στην ουσία απλώς μια ψευδαίσθηση, και πιο σωστά ονομάζεται
αδιαφορία), ελεύθερα να συγκρούονται μεταξύ τους και να εμπλέκονται
σε ανταλλαγή εντός αυτής της ελευθερίας· αλλά εμφανίζονται έτσι μόνο για κάποιον
που αφαιρεί από τις *συνθήκες*, τις *προϋποθέσεις ύπαρξης*
εντός των οποίων αυτά τα άτομα έρχονται σε επαφή (και αυτές
οι συνθήκες, με τη σειρά τους, είναι ανεξάρτητες από τα άτομα και
αν και δημιουργήθηκαν από την κοινωνία, εμφανίζονται σαν να ήταν *φυσικές*
*συνθήκες*, μη ελεγχόμενες από άτομα). (164)

When we look at social relations which create an undeveloped system
    of exchange … then it is clear from the outset that the individuals
    in such a society, although their relations appear to be more
    personal, enter into connection with one another only as individuals
    imprisoned within a certain definition as feudal lord and vassal,
    landlord and serf etc., or as members of a caste etc. or as members
    of an estate etc. In the money relation, in the developed system of
    exchange … the ties of personal dependence, of distinctions of
    blood, education, etc. are in fact exploded, ripped up … and
    individuals /seem/ independent (this is an independence which is at
    bottom merely an illusion, and it is more correctly called
    indifference), free to collide with one another and to engage in
    exchange within this freedom; but they appear thus only for someone
    who abstracts from the /conditions/, the /conditions of existence/
    within which these individuals enter into contact (and these
    conditions, in turn, are independent of the individuals and,
    although created by society, appear as if they were /natural
    conditions/, not controllable by individuals). (164)

[αναφέρεται στο David Harvey, A Companion to Marx’s Grundrisse, Verso 2023]

 

Κυριακή 7 Ιουνίου 2026

Ο Κόμπτον υποδέχθηκε θετικά την άνοδο της αναιτιοκρατίας στην επιστήμη του 20ού αιώνα, γράφοντας

Ο Κόμπτον υποδέχθηκε θετικά την άνοδο της αναιτιοκρατίας στην επιστήμη του 20ού αιώνα, γράφοντας:

> Στη δική μου σκέψη σχετικά με αυτό το ζωτικής σημασίας ζήτημα βρίσκομαι σε μια πολύ πιο ικανοποιητική πνευματική κατάσταση απ’ ό,τι θα μπορούσα να είχα βρεθεί σε οποιοδήποτε προγενέστερο στάδιο της επιστήμης. Αν οι διατυπώσεις των νόμων της φυσικής θεωρούνταν απολύτως ορθές, θα έπρεπε να υποθέσει κανείς (όπως έκαναν οι περισσότεροι φιλόσοφοι) ότι το αίσθημα της ελευθερίας είναι απατηλό· ή, αν η [ελεύθερη] επιλογή θεωρούνταν αποτελεσματική, τότε οι νόμοι της φυσικής θα έπρεπε να θεωρηθούν αναξιόπιστοι. Το δίλημμα αυτό υπήρξε ένα δυσάρεστο και ανησυχητικό αδιέξοδο.

Compton welcomed the rise of indeterminism in 20th century science,
writing:

> In my own thinking on this vital subject I am in a much more
    satisfied state of mind than I could have been at any earlier stage
    of science. If the statements of the laws of physics were assumed
    correct, one would have had to suppose (as did most philosophers)
    that the feeling of freedom is illusory, or if [free] choice were
    considered effective, that the laws of physics ... [were]
    unreliable. The dilemma has been an uncomfortable one.^[17]
    <#cite_note-17>

^17 Commpton, A.H. The Human Meaning of Science p. ix

[Indeterminism - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Indeterminism)

M
T
G
Η λειτουργία ομιλίας περιορίζεται σε 200 χαρακτήρες

Όταν κάποια ασκεί ελευθερία, με την πράξη της επιλογής της προσθέτει η ίδια έναν παράγοντα που δεν παρέχεται από τις φυσικές συνθήκες και έτσι καθορίζει η ίδια τι θα συμβεί.

Απαντώντας στις επικρίσεις ότι οι ιδέες του καθιστούσαν την τύχη άμεση αιτία των πράξεών μας, ο Κόμπτον διευκρίνισε τη δι-σταδιακή φύση της θεωρίας του σε άρθρο του στο *Atlantic Monthly* το 1955. Πρώτα υπάρχει ένα φάσμα τυχαίων δυνατών συμβάντων και κατόπιν προστίθεται ένας καθοριστικός παράγοντας μέσω της πράξης της επιλογής.

> Ένα σύνολο γνωστών φυσικών συνθηκών δεν επαρκεί για να προσδιορίσει με ακρίβεια ποιο θα είναι ένα επερχόμενο συμβάν. Οι συνθήκες αυτές, στον βαθμό που μπορούν να γίνουν γνωστές, ορίζουν αντίθετα ένα εύρος δυνατών συμβάντων, μεταξύ των οποίων θα λάβει χώρα κάποιο συγκεκριμένο συμβάν. Όταν κάποια ασκεί ελευθερία, με την πράξη της επιλογής της προσθέτει η ίδια έναν παράγοντα που δεν παρέχεται από τις φυσικές συνθήκες και έτσι καθορίζει η ίδια τι θα συμβεί. Το ότι πράγματι το κάνει αυτό είναι γνωστό μόνο στο ίδιο το πρόσωπο. Από έξω μπορεί κανείς να διακρίνει στην πράξη του μόνο τη λειτουργία του φυσικού νόμου. Η εσωτερική γνώση ότι πράγματι κάνει αυτό που προτίθεται να κάνει είναι εκείνο που αποκαλύπτει στην ίδια τη δρώσα ότι είναι ελεύθερη.

Reacting to criticisms that his ideas made chance the direct cause of
our actions, Compton clarified the two-stage nature of his idea in an /
Atlantic Monthly/ article in 1955. First there is a range of random
possible events, then one adds a determining factor in the act of choice.

> A set of known physical conditions is not adequate to specify
    precisely what a forthcoming event will be. These conditions,
    insofar as they can be known, define instead a range of possible
    events from among which some particular event will occur. When one
    exercises freedom, by his act of choice he is himself adding a
    factor not supplied by the physical conditions and is thus himself
    determining what will occur. That he does so is known only to the
    person himself. From the outside one can see in his act only the
    working of physical law. It is the inner knowledge that he is in
    fact doing what he intends to do that tells the actor himself that
    he is free.^[16]

^16 "Science and Man’s Freedom", in The Cosmos of Arthur Holly Compton, 1967, Knopf, p. 115

[Indeterminism - Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Indeterminism)


Τετάρτη 6 Μαΐου 2026

“Κάνε τον πολίτη ενός κράτους με καλούς νόμους”

«Όταν ένας πατέρας ρώτησε ποια είναι η καλύτερη μέθοδος για να εκπαιδεύσει τον γιο του στην ηθική συμπεριφορά, ένας Πυθαγόρειος απάντησε: “Κάνε τον πολίτη ενός κράτους με καλούς νόμους.”»

“When a father inquired about the best method of educating his son in ethical conduct, a Pythagorean replied: "Make him a citizen of a state with good laws” 

«Ο νόμος αφορά την ελευθερία, το πιο άξιο και ιερό στοιχείο στον άνθρωπο — εκείνο το οποίο ο άνθρωπος πρέπει να γνωρίζει, αν πρόκειται να έχει δεσμευτική ισχύ γι’ αυτόν.»
[PR, § 215, Προσθήκη]

“Law is concerned with freedom, the worthiest and holiest thing
in man, the thing man must know if it is to have obligatory force for him.”
[PR, § 215, Addition]

— Georg Wilhelm Friedrich Hegel