Επομένως, ο πραγματικός πλούτος της κοινωνίας και η δυνατότητα διαρκούς επέκτασης της διαδικασίας αναπαραγωγής της δεν εξαρτώνται από τη διάρκεια της υπερεργασίας, αλλά από την παραγωγικότητά της και τις λίγο πολύ άφθονες συνθήκες παραγωγής υπό τις οποίες εκτελείται. Στην πραγματικότητα, το βασίλειο της ελευθερίας αρχίζει στην πραγματικότητα μόνο εκεί που παύει η εργασία που καθορίζεται από την ανάγκη και τις εγκόσμιες σκέψεις· έτσι στην ίδια τη φύση των πραγμάτων βρίσκεται πέρα από τη σφαίρα της πραγματικής υλικής παραγωγής. Όπως ο άγριος πρέπει να παλέψει με τη Φύση για να ικανοποιήσει τις επιθυμίες του, για να διατηρήσει και να αναπαράγει τη ζωή, έτσι πρέπει και ο πολιτισμένος άνθρωπος, και πρέπει να το κάνει σε όλους τους κοινωνικούς σχηματισμούς και κάτω από όλους τους δυνατούς τρόπους παραγωγής. Με την ανάπτυξή του αυτό το βασίλειο της φυσικής αναγκαιότητας διευρύνεται ως αποτέλεσμα των επιθυμιών του· αλλά, ταυτόχρονα, αυξάνονται και οι δυνάμεις παραγωγής που ικανοποιούν αυτές τις επιθυμίες. Η ελευθερία σε αυτό το πεδίο μπορεί να συνίσταται μόνο στο ότι ο κοινωνικοποιημένος άνθρωπος, οι συνεταιρισμένοι παραγωγοί, ρυθμίζουν ορθολογικά την ανταλλαγή τους με τη Φύση, τη θέτουν υπό τον κοινό τους έλεγχο, αντί να κυβερνώνται από αυτήν όπως οι τυφλές δυνάμεις της Φύσης· και να το επιτύχουν αυτό με την ελάχιστη δαπάνη ενέργειας και υπό συνθήκες πιο ευνοϊκές και αντάξιες για την ανθρώπινη φύση τους. Ωστόσο, εξακολουθεί να παραμένει μια σφαίρα αναγκαιότητας. Πέρα από αυτή ξεκινά εκείνη η ανάπτυξη της ανθρώπινης ενέργειας που είναι αυτοσκοπός, το αληθινό βασίλειο της ελευθερίας, το οποίο, ωστόσο, μπορεί να ανθίσει μόνο με βάση αυτό το βασίλειο της ανάγκης. Η συντόμευση της εργάσιμης ημέρας είναι η βασική του προϋπόθεση.
The actual wealth of society, and the possibility of constantly expanding its reproduction process, therefore, do not depend upon the duration of surplus labour, but upon its productivity and the more or less copious conditions of production under which it is performed. In fact, the realm of freedom actually begins only where labour which is determined by necessity and mundane considerations ceases; thus in the very nature of things it lies beyond the sphere of actual material production. Just as the savage must wrestle with Nature to satisfy his wants, to maintain and reproduce life, so must civilised man, and he must do so in all social formations and under all possible modes of production. With his development this realm of physical necessity expands as a result of his wants; but, at the same time, the forces of production which satisfy these wants also increase. Freedom in this field can only consist in socialised man, the associated producers, rationally regulating their interchange with Nature, bringing it under their common control, instead of being ruled by it as by the blind forces of Nature; and achieving this with the least expenditure of energy and under conditions most favourable to, and worthy of, their human nature. But it nonetheless still remains a realm of necessity. Beyond it begins that development of human energy which is an end in itself, the true realm of freedom, which, however, can blossom forth only with this realm of necessity as its basis. The shortening of the working day is its basic prerequisite. [Karl Marx, Capital III, MECW 37, p. 807]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.