Βασική μέθοδος της Μαρξικής κοινωνικής θεωρίας

=== 2. Βασική μέθοδος ===

> Όποια κι αν είναι η κοινωνική μορφή της παραγωγής, οι εργάτες και τα μέσα παραγωγής παραμένουν πάντοτε στοιχεία της. Όμως, σε κατάσταση χωρισμού μεταξύ τους, καθένας από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να υπάρχει μόνο δυνητικά. Για να προχωρήσει η παραγωγή, πρέπει να ενωθούν. Ο συγκεκριμένος τρόπος με τον οποίο επιτυγχάνεται αυτή η ένωση διακρίνει μεταξύ τους τις διάφορες οικονομικές εποχές της δομής της κοινωνίας. (*Κεφάλαιο*, Τόμος II, Κεφ. I, Τμήμα I, σ. 34.)

> Η ειδική οικονομική μορφή, μέσα στην οποία αντλείται απλήρωτη υπερεργασία από τους άμεσους παραγωγούς, καθορίζει τη σχέση μεταξύ αρχόντων και αρχομένων, καθώς αυτή αναπτύσσεται από την ίδια την παραγωγή και, με τη σειρά της, επιδρά πάνω της ως καθοριστικό στοιχείο. Πάνω σε αυτήν, ωστόσο, θεμελιώνεται ολόκληρος ο σχηματισμός της οικονομικής κοινότητας που αναπτύσσεται από τις ίδιες τις σχέσεις παραγωγής και, μαζί με αυτόν, ταυτόχρονα και η ειδική πολιτική μορφή του. Είναι πάντοτε η άμεση σχέση των ιδιοκτητών των όρων παραγωγής προς τους άμεσους παραγωγούς... που αποκαλύπτει το ενδότατο μυστικό, την κρυμμένη βάση ολόκληρης της κοινωνικής δομής και μαζί της την πολιτική μορφή της σχέσης κυριαρχίας και εξάρτησης, με δυο λόγια, την αντίστοιχη ειδική μορφή του κράτους. (*Κεφάλαιο*, Τόμος III, Κεφ. XLVII, Τμήμα II, σ. 791.)

*Capital*, Volumes I—ΙΙΙ (New York: International Publishers), 1967.

Τα παραπάνω παραθέματα παρουσιάζουν ένα κρίσιμο στοιχείο της μαρξιστικής προσέγγισης της ιστορίας: συγκεκριμένα, ότι ο ειδικός τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η παραγωγή και αποσπάται υπερεργασία από τους άμεσους παραγωγούς αποτελεί την «κρυμμένη βάση ολόκληρης της κοινωνικής δομής». Για τον Marx, από αυτό προκύπτει ότι οι έννοιες που είναι κατάλληλες για την ανάλυση οποιασδήποτε συγκεκριμένης ιστορικής εποχής, συμπεριλαμβανομένης εκείνης του καπιταλισμού, πρέπει αναγκαστικά να βασίζονται σε αυτές τις πλευρές της κοινωνικής πρακτικής της. Ο αγώνας για την παραγωγή αποτελεί τη θεμελιώδη κοινωνική πρακτική σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία· ως εκ τούτου, η ανάλυση της παραγωγής αποτελεί το σημείο εκκίνησης της μαρξιστικής ανάλυσης. Η απόσπαση υπερεργασίας αποτελεί τη βάση όλων των ταξικών κοινωνιών· ως εκ τούτου, η μελέτη της αποτελεί την πηγή των εννοιών που είναι κατάλληλες για την ανάλυση όλων των ταξικών κοινωνιών. Το *Κεφάλαιο* αποτελεί την εφαρμογή από τον Marx αυτής της προσέγγισης στην ανάλυση του καπιταλισμού.

[Anwar Shaikh](https://drive.google.com/file/d/119Y_KkNGIj5zaN8SOCX7Tq6QmD4aw_Ek/view?usp=drive_link)