Στην εργατική τάξη τελικά ανήκει όποιος χρειάζεται να εργαστεί για να ζήσει.
Tony Benn
Πέμπτη 12 Μαρτίου 2026
Στην εργατική τάξη τελικά ανήκει όποιος χρειάζεται να εργαστεί για να ζήσει
Aziz Nesin - Σώπα, μη μιλάς
'Σώπα, μη μιλάς, είναι ντροπή
κοψ’ τη φωνή σου, σώπασε
κι επιτέλους
αν ο λόγος είναι άργυρος
η σιωπή είναι χρυσός.
Τα πρώτα λόγια, οι πρώτες λέξεις
που άκουσα από παιδί
έκλαιγα, γέλαγα, έπαιζα
μου έλεγαν: «Σώπα».
Στο σχολείο μου έκρυψαν την αλήθεια τη μισή
και μου έλεγαν: «Εσένα τι σε νοιάζει; Σώπα!»
Με φιλούσε το πρώτο αγόρι
που ερωτεύτηκα και μου έλεγε:
«Κοίτα, μην πεις τίποτα, και σώπα!».
Κοψ’ τη φωνή σου, μη μιλάς, σώπαινε.
Κι αυτό βάστηξε μέχρι τα είκοσί μου χρόνια.
Ο λόγος του μεγάλου, η σιωπή του μικρού.
Έβλεπα αίματα στα πεζοδρόμια
«Τι σε νοιάζει, μου έλεγαν,
θα βρεις το μπελά σου, τσιμουδιά, σώπα».
Αργότερα φώναζαν οι προϊστάμενοι:
«Μη χώνεις τη μύτη σου παντού,
κάνε πως δεν καταλαβαίνεις και σώπα».
Παντρεύτηκα κι έκανα παιδιά και τα έμαθα να σωπαίνουν.
Ο άντρας μου ήταν τίμιος κι εργατικός
κι ήξερε να σωπαίνει.
Είχε μάνα συνετή που του έλεγε «σώπα».
Στα χρόνια τα δίσεχτα οι γείτονες με συμβούλευαν:
«Μην ανακατεύεσαι, πες πως δεν είδες τίποτα και σώπα».
Μπορεί να μην είχαμε με δαύτους γνωριμία ζηλευτή
μας ένωνε όμως το «σώπα».
Σώπα ο ένας, σώπα ο άλλος, σώπα οι επάνω, σώπα οι κάτω,
σώπα όλη η πολυκατοικία και όλο το τετράγωνο.
Σώπα οι δρόμοι οι κάθετοι κι οι δρόμοι οι παράλληλοι.
Κατάπιαμε τη γλώσσα μας.
Στόμα έχουμε και μιλιά δεν έχουμε.
Φτιάξαμε το σύλλογο του «σώπα»,
και μαζευτήκαμε πολλοί,
μια πολιτεία ολόκληρη, μια δύναμη μεγάλη
αλλά μουγκή!
Πετύχαμε πολλά και φτάσαμε ψηλά, μας δώσανε και παράσημα
κι όλα πολύ εύκολα, μόνο με το «σώπα».
Μεγάλη τέχνη αυτό το «σώπα».
Μάθε το στα παιδιά σου, στη γυναίκα σου και στην πεθερά σου
κι αν νιώθεις την ανάγκη να μιλήσεις, ξερίζωσε τη γλώσσα σου
και καν’ την να σωπάσει.
Κοψ’ τη σύρριζα.
Πέταξε την στα σκυλιά.
Το μόνο άχρηστο όργανο απ’ τη στιγμή
που δεν το μεταχειρίζεσαι σωστά.
Δεν θα έχεις έτσι εφιάλτες, τύψεις κι αμφιβολίες.
Δεν θα ντρέπεσαι τα παιδιά σου
και θα γλιτώσεις απ’ το βραχνά
να μιλάς χωρίς να μιλάς
να λες «έχετε δίκιο, είμαι με ‘σας».
Αχ, πόσο θα ήθελα να μιλήσω ο κερατάς
και δεν θα μιλάς,
θα γίνεις φαφλατάς,
θα σαλιαρίζεις αντί να μιλάς.
Κόψε τη γλώσσα σου, κοψ’ την αμέσως.
Δεν έχεις περιθώρια. Γίνε μουγκός.
Αφού δε θα μιλήσεις, καλύτερα να το τολμήσεις
κόψε τη γλώσσα σου.
Για να είμαι τουλάχιστον σωστός
στα σχέδια και τα όνειρά μου
ανάμεσα σε λυγμούς και παροξυσμούς
κρατώ τη γλώσσα μου
γιατί νομίζω πως θα έρθει η στιγμή
που δε θ’ αντέξω
και θα ξεσπάσω
και δε θα φοβηθώ
και θα ελπίζω
και κάθε στιγμή το λαρύγγι μου θα γεμίζω
μ’ έναν φθόγγο
μ’ ένα τραύλισμα
με μια κραυγή
που θα μου λέει:
ΜΙΛΑ!'
~ Aziz Nesin
παραισθήσεις vs. ψευδαισθήσεις vs. παραληρητικές ιδέες
Οι **παραισθήσεις** είναι αντιληπτικές εμπειρίες που συμβαίνουν απουσία (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/epileptic-absence) εξωτερικών αισθητηριακών ερεθισμάτων (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sensory-stimulation). Αν και οι παραισθήσεις είναι συχνότερα οπτικής ή ακουστικής φύσης, μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα, συμπεριλαμβανομένων της οσφρητικής, της γευστικής, της απτικής και της σπλαγχνικής.
Οι γνήσιες παραισθήσεις πρέπει να διακρίνονται από τις **«ψευδαισθήσεις» (illusions)**, οι οποίες αναφέρονται σε εσφαλμένες αντιλήψεις πραγματικών εξωτερικών ερεθισμάτων, και από τις **«παραληρητικές ιδέες» (delusions)**, οι οποίες αναφέρονται σε παγιωμένες ψευδείς πεποιθήσεις. Η διάκριση αυτή είναι σημαντική σε διαταραχές όπως η **σχιζοφρένεια** (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/dementia-praecox), στην οποία παραισθήσεις, ψευδαισθήσεις και παραληρητικές ιδέες μπορεί να εμφανίζονται όλες στο ίδιο άτομο. Οι παραισθήσεις και οι ψευδαισθήσεις αποτελούν αυστηρά ανωμαλίες της αισθητηριακής αντίληψης, ενώ οι παραληρητικές ιδέες αποτελούν ανωμαλίες του περιεχομένου της σκέψης.
View chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354> Explore book<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780123851581>
Read full chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354>
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123851574001354
Reference work
Encyclopedia of the Neurological Sciences (Second Edition)
2014, Encyclopedia of the Neurological Sciences (Second Edition)
<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780123851581>
J.A Fraser
https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/hallucination
παραίσθηση
Μια **παραισθήση** είναι μια υποκειμενική αισθητηριακή εμπειρία που συμβαίνει απουσία (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/epileptic-absence) αντίστοιχης εξωτερικής διέγερσης του σχετικού αισθητηριακού οργάνου (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/sensory-organ), και διαθέτει επαρκή αίσθηση πραγματικότητας ώστε να μοιάζει με πραγματική αντίληψη. Μπορεί να εμφανιστεί ως συνέπεια νευρολογικής ή ψυχιατρικής νόσου, ή από κατάποση (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/ingestion) ποικίλων ουσιών.
Έχουν προταθεί τέσσερις πιθανοί μηχανισμοί για την παραγωγή παραισθήσεων, συμπεριλαμβανομένης της φλοιϊκής αποστέρησης αισθητικών ερεθισμάτων (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/deafferentation), της άμεσης φλοιϊκής διέγερσης ή αναστολής, της υποφλοιϊκής αποδέσμευσης και της δυσλειτουργίας από πάνω προς τα κάτω (top–down). Το παρόν άρθρο εξετάζει τη νευρολογία (https://www.sciencedirect.com/topics/medicine-and-dentistry/neurology) των παραισθήσεων, συζητά τους μηχανισμούς με τους οποίους αυτές παράγονται και τις πιθανές θεραπείες.
View chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877> Explore book<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780080961804>
Read full chapter <https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877>
URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780123750006001877
Reference work
Encyclopedia of Human Behavior (Second Edition)
2012, Encyclopedia of Human Behavior (Second Edition)
<https://www.sciencedirect.com/referencework/9780080961804>
https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/hallucination
K.A. Bujarski, M.R. Sperling
Ψύχωση (impaired reality testing)
Ψύχωση
Ένα σύνολο συμπτωμάτων που χαρακτηρίζεται από διαταραγμένο έλεγχο της πραγματικότητας (impaired reality testing), όπως οι παραληρητικές ιδέες και/ή οι παραισθήσεις.
https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/reality-testing
Οι παραισθήσεις μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα
Hallucinations may be experienced in any sensory modality—visual,
olfactory, gustatory, tactile, and somatic <https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/somatics>, proprioceptive,
equilibroceptive, nociceptive, thermoceptive, and chronoceptive
(Table 29-12).
Οι **παραισθήσεις** μπορούν να βιωθούν σε οποιαδήποτε αισθητηριακή τροπικότητα—οπτική, οσφρητική, γευστική, απτική και σωματική (https://www.sciencedirect.com/topics/neuroscience/somatics), ιδιοδεκτική, ισορροποδεκτική, αλγοδεκτική, θερμοδεκτική και χρονοδεκτική (Πίνακας 29-12).
https://www.sciencedirect.com/topics/nursing-and-health-professions/reality-testing
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας ψευδαίσθησης και μιας παραίσθησης;
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μιας ψευδαίσθησης και μιας παραίσθησης;
Οι παραισθήσεις είναι αισθήσεις (οπτικές, ακουστικές, οσφρητικές, γευστικές ή απτικές) χωρίς ερέθισμα και αντιδιαστέλλονται προς τις ψευδαισθήσεις, οι οποίες είναι εσφαλμένες αντιλήψεις ενεργεία ερεθισμάτων (π.χ. η αντίληψη μιας σκιάς στον τοίχο ως φιδιού).
Οι ιδέες δεν είναι οι μόνοι τρόποι σκέψης
Οι ιδέες δεν είναι οι μόνοι τρόποι σκέψης. Για παράδειγμα, η αμφιβολία και η κρίση είναι τρόποι σκέψης. Ακόμα κι έτσι, σύμφωνα με τουλάχιστον μια ανάλυση που παρέχει ο Descartes, οι ιδέες νοούνται ως στοιχεία ή συστατικά αυτών των άλλων τρόπων σκέψης. Στις αρχές του Τρίτου Διαλογισμού, για παράδειγμα, ο Ντεκάρτ επεξεργάζεται μια βασική διαίρεση των τρόπων σκέψης. Τις ταξινομεί σε δύο βασικά είδη: τις ιδέες και τους άλλους τρόπους σκέψης, οι οποίοι είναι πιο σύνθετοι αφού περιλαμβάνουν μια ιδέα και κάποιο «πρόσθετο» νοητικό χαρακτηριστικό. Γράφει:
> Πρώτον, ωστόσο, η σκέψη της τάξης φαίνεται να υπαγορεύει τώρα να ταξινομήσω τις σκέψεις μου σε συγκεκριμένα είδη και να ρωτήσω ποια από αυτές μπορεί να ειπωθεί σωστά ότι είναι φορέας της αλήθειας και του ψεύδους. Μερικές από τις σκέψεις μου είναι, τρόπος του λέγειν, εικόνες των πραγμάτων, και μόνο σε αυτές τις περιπτώσεις ο όρος «ιδέα» είναι απολύτως κατάλληλος — για παράδειγμα, όταν σκέφτομαι έναν άνθρωπο, ή μια χίμαιρα, ή τον ουρανό ή ένα άγγελο ή το Θεό. Άλλες σκέψεις έχουν διάφορες πρόσθετες μορφές: έτσι όταν θέλω, ή φοβάμαι, ή βεβαιώνω ή αρνούμαι, υπάρχει πάντα ένα συγκεκριμένο πράγμα που θεωρώ ως αντικείμενο της σκέψης μου, αλλά η σκέψη μου περιλαμβάνει κάτι περισσότερο από την ομοιότητα αυτού του πράγματος. Ορισμένες σκέψεις αυτής της κατηγορίας ονομάζονται βουλήσεις ή συναισθήματα, ενώ άλλες ονομάζονται κρίσεις. (AT VII 36–7, CSM II 25–6)
Ideas are not the only modes of thought. For example, doubting and judging are modes of thought. Even so, according to at least one analysis Descartes provides, ideas are understood as being elements or constituents of these other modes of thought. Early in the Third Meditation, for instance, Descartes works out a basic division of the modes of thought. He sorts them into two basic kinds: ideas and the other modes of thought, which are more complex since they include an idea and some “additional” mental feature. He writes:
> First, however, considerations of order appear to dictate that I now classify my thoughts into definite kinds, and ask which of them can properly be said to be the bearers of truth and falsity. Some of my thoughts are as it were the images of things, and it is only in these cases that the term 'idea' is strictly appropriate — for example, when I think of a man, or a chimera, or the sky, or an angel, or God. Other thoughts have various additional forms: thus when I will, or am afraid, or affirm, or deny, there is always a particular thing which I take as the object of my thought, but my thought includes something more than the likeness of that thing. Some thoughts in this category are called volitions or emotions, while others are called judgements. (AT VII 36–7; CSM II 25–6)
[Descartes’ Theory of Ideas (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/descartes-ideas/)
...αλλιώς περιφέρονται σαν άγρια ζώα
«Εφόσον μπορούμε να υποθέσουμε ότι ο //νομαδικός τρόπος ζωής//, είναι η πρώτη μορφή
της ύπαρξης· ότι η φυλή δεν εγκαθίσταται σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία αλλά
ότι βόσκει ό,τι βρίσκει εκεί και προχωρά -- οι άνθρωποι δεν
εγκαθίστανται εκ φύσεως (εκτός αν ίσως σε μια τόσο εξαιρετικά γόνιμη
περιοχή που εγκαθίστανται σε ένα δέντρο όπως οι πίθηκοι· αλλιώς
περιφέρονται σαν άγρια ζώα).» (Marx, 1857-61, CW 28:400) 42
McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.
Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο.
Το στάτους ενός ατόμου καθορίζεται από τον ρόλο που παίζει
στη διαδικασία της κοινωνικής παραγωγής και αυτή με τη σειρά της εξαρτάται
άμεσα από τον χαρακτήρα των παραγωγικών δυνάμεων και τον βαθμό
ανάπτυξής τους σε κάθε δεδομένο στάδιο. 105
[Berlin, I. (1963) //Karl Marx: His Life and Environment//, Νέα Υόρκη: Time.]
McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.
[Ο Μαρξ] συμπέρανε ότι η ιστορία της κοινωνίας είναι η ιστορία του ανθρώπου που επιδιώκει να επιτύχει την κυριαρχία του εαυτού του και του εξωτερικού κόσμου μέσω της δημιουργικής του εργασίας.
[Ο Μαρξ] συμπέρανε ότι η ιστορία της κοινωνίας είναι η ιστορία του
ανθρώπου που επιδιώκει να επιτύχει την κυριαρχία του εαυτού του και του εξωτερικού
κόσμου μέσω της δημιουργικής του εργασίας. 6
[Berlin, I. (1963) //Karl Marx: His Life and Environment//, Νέα Υόρκη: Time.]
McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.
αγωνία μόχθου
> Η συσσώρευση πλούτου σε έναν πόλο είναι, επομένως, ταυτόχρονα
συσσώρευση δυστυχίας, αγωνίας μόχθου (agony of toil), σκλαβιάς, άγνοιας,
βαρβαρότητας, ψυχικής υποβάθμισης, στον αντίθετο πόλο, δηλ. στην
πλευρά της τάξης που //παράγει το δικό της προϊόν με τη μορφή//
//κεφαλαίου.// 289
[Engels, F. (1877) /Anti-Duhring: Selected Works/]
McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.
υλιστική αντίληψη της ιστορίας
> [...] από τη συγκεκριμένη μορφή υλικής παραγωγής προκύπτει αφενός
μια συγκεκριμένη δομή της κοινωνίας, αφετέρου μια
συγκεκριμένη σχέση των ανθρώπων με τη φύση. Το Κράτος τους και η πνευματική τους
νοοτροπία καθορίζεται και από τα δύο. Επομένως και το είδος
πνευματικής παραγωγής τους. 165
[Karl Marx, *Θεωρίες της Υπεραξίας*, 1862]
> Η υλιστική αντίληψη της ιστορίας ξεκινά από την αρχή ότι η παραγωγή, και με την παραγωγή η ανταλλαγή των προϊόντων της, είναι η βάση κάθε κοινωνικής τάξης (social order). 279
[Engels, F. (1877) *Anti-Duhring: Selected Works*]
McLellan, D. (1995) *The Thought of Karl Marx*, Λονδίνο: Papermac.
διαλεκτική και άρνηση
Η διαλεκτική «περιλαμβάνει στην κατανόησή της και στην καταφατική
αναγνώριση τής υπάρχουσας κατάστασης των πραγμάτων ταυτόχρονα επίσης
την αναγνώριση της άρνησης αυτής της κατάστασης, της αναπόφευκτης
διάλυσής της· θεωρεί κάθε ιστορικά αναπτυγμένη κοινωνική μορφή ως
σε ρευστή κίνηση, και επομένως λαμβάνει υπόψη την παροδική της
φύση όχι λιγότερο από ό,τι τη στιγμιαία ύπαρξή της· γιατί δεν αφήνει τίποτα να
της επιβάλλεται και είναι στην ουσία της κριτική και επαναστατική.
[McLellan (1995): Έγραψε το 1872, 140]
κάθε μεταρρύθμιση που βασίζεται είτε στην ηθική ρητορική είτε απλά στο νόμο, ή μόνο στη διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων...
[...] κάθε μεταρρύθμιση που βασίζεται είτε στην ηθική ρητορική είτε απλά στο
νόμο, ή μόνο στη διεύρυνση των πολιτικών δικαιωμάτων είναι απίθανο να πάει
στη βάση του προβλήματος: την έλλειψη οικονομικής ισχύος
ενός μεγάλου ποσοστού ατόμων στην κοινωνία και την εξατομίκευση και
ανομία που παράγει και αναπαράγει ο καπιταλισμός. [McLellan (1995): 254]
Έτσι ο Μαρξ έβλεπε το κράτος, όπως και τη θρησκεία...
> Έτσι ο Μαρξ έβλεπε το κράτος, όπως και τη θρησκεία, ως μια δήλωση των ιδεατών στόχων του ανθρώπου, και επίσης ως μια αντιστάθμιση για την έλλειψη πραγματοποίησής τους. [McLellan (1995): 208]
Υπάρχουν δομές βίας που λένε στους ανθρώπους να σωπάσουν (David Graeber)
Υπάρχουν δομές βίας που λένε στους ανθρώπους να σωπάσουν.
There are structures of violence telling people to shut up.
— David Graeber
Έτσι: Η #αστυνομία είναι #γραφειοκράτες με #όπλα. Αν το καλοσκεφτείτε, αυτό είναι ένα πραγματικά έξυπνο κόλπο. Γιατί όταν οι περισσότεροι σκέφτονται την αστυνομία, δεν τη θεωρούμε ως #επιβολή των κανόνων. Τους θεωρούμε σαν να #καταπολεμούν το έγκλημα και όταν σκεφτόμαστε το «έγκλημα», το είδος του εγκλήματος που έχουμε στο μυαλό μας είναι το βίαιο έγκλημα. Παρόλο που, στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει κυρίως η αστυνομία είναι ακριβώς το αντίθετο: ασκεί την απειλή της βίας σε καταστάσεις που διαφορετικά δεν θα είχαν καμία σχέση με αυτήν.
“So: #Police are #bureaucrats with #weapons. If you think about it, this is a really ingenious trick. Because when most of think about police, we do not think of them as #enforcing regulation. We think of them as #fighting crime, and when we think of "crime," the kind of crime we have in our minds in violent crime. Even though, in fact, what police mostly do is exactly the opposite: they bring the threat of force to bear on situations that would otherwise have nothing to do with it.”
― David #Graeber
Bumpei Usui - 1925 - The Furniture Factory
Metropolitan Museum of Art
Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026
γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;
Το hard problem of consciousness αναρωτιέται:
> γιατί αυτή η συγκεκριμένη διαδικασία βιολογικών κυττάρων συνοδεύεται από υποκειμενική εμπειρία;
Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026
Σε ένα σύμπαν στο οποίο ο χώρος διαστέλλεται, τα πάντα απομακρύνονται από τα πάντα.
Σε ένα σύμπαν στο οποίο ο χώρος διαστέλλεται, τα πάντα απομακρύνονται από τα πάντα.
[Why might the Big Bang theory be in crisis very soon? | Aeon Essays](https://aeon.co/essays/why-might-the-big-bang-theory-be-in-crisis-very-soon)
Το Σύμπαν είχε αρχή; Θα φτάσει τελικά σε ένα τέλος;
Το Σύμπαν είχε αρχή; Θα φτάσει τελικά σε ένα τέλος;
Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα
Με όποιον τρόπο κι αν κοιτάξουμε το σύμπαν, είναι γεμάτο με ύλη και ενέργεια παντού και πάντα.
[Did the Big Bang begin from a singularity? Not anymore. - Big Think](https://bigthink.com/starts-with-a-bang/big-bang-beginning-universe/)
Κυριακή 8 Μαρτίου 2026
ταυτότητα που συγκροτείται μέσα στην πολλαπλότητα των εμφανίσεων
Με φαινομενολογικούς όρους θα λέγαμε:
το είναι ενός πράγματος είναι
* η ταυτότητα που συγκροτείται μέσα στην πολλαπλότητα των εμφανίσεων.
Δηλαδή:
το αντικείμενο είναι
* η ενότητα όλων των δυνατών εμφανίσεών του.
Η εμπειρία δεν είναι στατική.
Είναι:
* ροή
* χρονική σύνθεση
* συνεχής μεταβολή εμφανίσεων.
Ένα αντικείμενο είναι
* κόμβος χωρικών σχέσεων
* κόμβος χρονικών σχέσεων
* κόμβος πρακτικών σχέσεων
* κόμβος διυποκειμενικών σχέσεων.
Η ταυτότητά του προκύπτει από αυτό το πλέγμα.
Σάββατο 7 Μαρτίου 2026
βασικές αρχές βιολογίας
1. όλα τα έμβια όντα αποτελούνται από κύτταρα
2. το κύτταρο είναι βασική μονάδα ζωής
3. κάθε κύτταρο προέρχεται από άλλο κύτταρο
Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026
Οι Κυνικοί τόνισαν τη σημασία της αυτάρκειας και της απομάκρυνσης από τις κοινωνικές προσδοκίες για την επίτευξη μιας κατάστασης ψυχικής ηρεμίας και ελευθερίας (ευδαιμονία).
Η σχολή των Κυνικών, με κύριους εκπροσώπους τους Αντισθένη και Διογένη,
προσέγγισε τη φιλοσοφία των συναισθημάτων από μια ριζικά διαφορετική
οπτική γωνία σε σύγκριση με άλλες ελληνιστικές σχολές. Οι κυνικοί
φιλόσοφοι πίστευαν ότι οι συμβατικές αξίες και οι κοινωνικοί κανόνες
ήταν συχνά η αιτία συναισθηματικής αγωνίας. Υποστήριξαν μια απλή, λιτή
ζωή σύμφωνα με τη φύση, απορρίπτοντας τον υλικό πλούτο, την κοινωνική
θέση και τη συμβατική ηθική ως πηγές συναισθηματικής αναταραχής. Οι
Κυνικοί τόνισαν τη σημασία της αυτάρκειας και της απομάκρυνσης από τις
κοινωνικές προσδοκίες για την επίτευξη μιας κατάστασης ψυχικής ηρεμίας
και ελευθερίας (ευδαιμονία). Υποστήριξαν ότι ζώντας μια ζωή απογυμνωμένη
από τεχνητές επιθυμίες και κοινωνικούς περιορισμούς, τα άτομα μπορούσαν
να επιτύχουν γνήσια ευτυχία και συναισθηματική ευεξία, πέρα από τα άγχη
και τις ανησυχίες που μαστίζουν τη συμβατική ύπαρξη (Ιεροδιακόνου,
2011). Η εστίαση της Κυνικής σχολής στον ριζοσπαστικό ατομικισμό και την
επιδίωξη της ευτυχίας έξω από τα όρια των κοινωνικών κανόνων μπορεί να
θεωρηθεί ως πρόδρομος μεταγενέστερων φιλοσοφικών κινημάτων, όπως ο
υπαρξισμός και ορισμένα είδη του σύγχρονου αναρχισμού.
Κιοστεράκης Γεώργιος, Ψυχοπαθολογία και Φιλοσοφία των Συναισθημάτων. Μια επιστημικά προσανατολισμένη προσέγγιση της σχέσης τους
Κυριακή 1 Μαρτίου 2026
Μια σύγχρονη, λειτουργική προσέγγιση στη μελέτη της χρήσης της γλώσσας...
«Μια σύγχρονη, λειτουργική προσέγγιση στη μελέτη της χρήσης της γλώσσας... μετατοπίζεται από τη μελέτη μεμονωμένων προτάσεων στη μελέτη του κειμένου (μεγαλύτερων σημασιολογικών μονάδων), και από εκεί στη μελέτη του διαπροσωπικού και κοινωνικού πλαισίου» (Dawson et al. 1980).
Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026
Παρατήρηση του νου (Galton)
«Όταν προσπαθούμε να εντοπίσουμε τα πρώτα βήματα σε κάθε πράξη του νου μας, συνήθως διστάζουμε από τη δυσκολία της παρακολούθησης, χωρίς να εμποδίζουμε την ελευθερία της δράσης του. Η δυσκολία είναι [...] ιδιαίτερα λόγω του γεγονότος ότι οι στοιχειώδεις πράξεις του νου είναι εξαιρετικά αμυδρές και εφήμερες, και ότι απαιτείται η μεγαλύτερη προσοχή για να τις παρακολουθήσουμε σωστά. Φαίνεται αδύνατο να δώσουμε την απαιτούμενη προσοχή στις διαδικασίες της σκέψης, και όμως να σκεφτούμε τόσο ελεύθερα όσο αν ο νους δεν είχε ασχοληθεί καθόλου. Η ιδιαιτερότητα του πειράματος που πρόκειται να περιγράψω είναι ότι κατάφερα να αποφύγω αυτή τη δυσκολία. Η μέθοδός μου συνίσταται στο να αφήνω το νου να λειτουργεί ελεύθερα για μια πολύ σύντομη περίοδο, μέχρι να περάσουν από αυτό μια ή δύο ιδέες, και στη συνέχεια, ενώ τα ίχνη ή η ηχώ αυτών των ιδεών εξακολουθούν να επιμένουν στον εγκέφαλο, να στρέψω την προσοχή πάνω τους με μια ξαφνική και πλήρη αφύπνιση· να τα σταματήσω, να τα εξετάσω και να καταγράψω την ακριβή εμφάνισή τους" (Galton F: Inquiries into Human Faculty and Its Development. London, MacMillan 1883, σ. 185).
Τρίτη 24 Φεβρουαρίου 2026
The human body is organized at several levels of scale that can each be examined
* The human body has many levels of structural organization: atoms,
cells, tissues, organs, and organ system.
* The simplest level is the chemical level, which includes tiny
building blocks such as atoms.
* Cells are the smallest functional units of life.
* Tissues are groups of similar cells that have a common function.
* An organ is a structure that is composed of at least two or more
tissue types and performs a specific set of functions for the body.
* Many organs working together to accomplish a common purpose is
called an organ system.
[Introduction to Tissues | Boundless Anatomy and Physiology | Study Guides](https://www.nursinghero.com/study-guides/boundless-ap/introduction-to-tissues)
Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026
The Liar Paradox
Usually a paradox comes up when the system deductively lets certain cases derive contradictory propositions. One famous paradox (although not a set theory paradox) is called "The Liar Paradox": when a liar says "I’m always lying", is he lying or not? If he is lying then that means that he tells the truth (not always lying), but if he is telling the truth, then he is lying. It is a paradox so common since antiquity, that this appears in the Bible (Titus 1:12).
<a href="http://pmrb.net/blog/2011/04/20/a-journey-to-platonism-with-edmund-husserl-8/">A Journey to Platonism with Edmund Husserl — 8</a>
Husserl’s doctrine of sense (meaning) and referent (objectuality)
So, if we were to summarize Husserl’s doctrine of sense (meaning) and referent (objectuality), we would do it this way.
[https://web.archive.org/web/20160923002434/http://pmrb.net/blog/wp-content/uploads/2011/04/husserl_sense_ref.png]
Table of Husserl's Sense and Referent Doctrine
Finally, notice that Husserl doesn’t bow down to phenomenalism (the doctrine that we are actually given are sense-data: gradations of colors, sounds, tastes, etc.) For him, we are given objects in a specific formal arrangement (states-of-affairs), and all knowledge stems from them. For him, sense-data (he calls them hyletic data) are the result of processes of sensible abstraction. They are never primordially or evidently given first hand.
<a href="http://pmrb.net/blog/2011/04/19/a-journey-to-platonism-with-edmund-husserl-7/">A Journey to Platonism with Edmund Husserl — 7</a>
Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026
Τα Βασικά Ζητήματα και Πεδία της Φιλοσοφίας
9. The Basic Issues and Areas of Philosophy
* Metaphysics (the study of the nature of reality): What is the difference between appearance and reality? What is a person? Are human beings really free? Is there a God? Does life have a meaning or purpose?
* Epistemology (the study of knowledge): What does it mean to know something? How is knowledge different from belief or opinion?
* Axiology (the study of values):
* Ethics: Is There a Real Difference between Moral Right and Wrong?
* Social & Political Philosophy: Why Do We Have Social and Political Obligations?
* Aesthetics: What Is Art? What is Beauty?
* Logic (the study of reasoning): How Can One Tell Whether An Argument Is Justified, Believable, or Convincing?
9. Τα Βασικά Ζητήματα και Πεδία της Φιλοσοφίας
* Μεταφυσική (η μελέτη της φύσης της πραγματικότητας): Ποια είναι η διαφορά μεταξύ φαινομένου και πραγματικότητας; Τι είναι το πρόσωπο; Είναι πράγματι οι άνθρωποι ελεύθεροι; Υπάρχει Θεός; Έχει η ζωή νόημα ή σκοπό;
* Γνωσιολογία (η μελέτη της γνώσης): Τι σημαίνει να γνωρίζει κανείς κάτι; Πώς διαφέρει η γνώση από την πίστη ή τη γνώμη;
* Αξιολογία (η μελέτη των αξιών):
* Ηθική: Υπάρχει πραγματική διαφορά μεταξύ του ηθικώς ορθού και του ηθικώς εσφαλμένου;
* Κοινωνική & Πολιτική Φιλοσοφία: Γιατί έχουμε κοινωνικές και πολιτικές υποχρεώσεις;
* Αισθητική: Τι είναι η τέχνη; Τι είναι το ωραίο;
* Λογική (η μελέτη του ορθού συλλογισμού): Πώς μπορεί κανείς να διακρίνει αν ένα επιχείρημα είναι δικαιολογημένο, αξιόπιστο ή πειστικό;
Παρασκευή 13 Φεβρουαρίου 2026
συλλαμβάνει τις σχέσεις ιδιοκτησίας ως ατομική «εξουσία επί των πραγμάτων» παρά ως συλλογικό τρόπο ικανοποίησης αναγκών
Από τη σκοπιά του Μαρξ, η ιδεαλιστική φιλοσοφία του δικαίου παραποιεί το
στόχο των καπιταλιστικών ιδιοκτησιακών σχέσεων. Λαμβάνοντας την ιδιωτική ιδιοκτησία ως
μοντέλο, συλλαμβάνει τις σχέσεις ιδιοκτησίας ως ατομική «εξουσία επί των πραγμάτων»
παρά ως συλλογικό τρόπο ικανοποίησης αναγκών.
From Marx's standpoint, idealist philosophy of law misrepresents the
goal of capitalist property relations. Taking private property as a
model, it conceives property relations as individual "power over things"
rather than as a collective way of satisfying needs.
[Martha Campbell - Marx's Concept of Economic Relations and the Method of Capital in Marx's Method in /Capital/ - A /Reexamination/, Edited by Fred Moseley, p. 146]
Τετάρτη 4 Φεβρουαρίου 2026
κομμουνισμός: πέραν της ανταλλακτικής αξίας
#κομμουνισμός: πέραν της ανταλλακτικής αξίας:
«Η ανταλλαγή που θα γινόταν αρχικά μέσα στην παραγωγή - που δε θάταν ανταλλαγή ανταλλακτικών αξιών, αλλά δραστηριοτήτων που θα καθορίζονταν από συλλογικές ανάγκες, από συλλογικούς σκοπούς - θα περιείχε εξαρχής τη συμμετοχή του ατόμου στο συλλογικό κόσμο των προϊόντων.» [Karl Marx (Διονύσης Διβάρης), Grundrisse, 120]
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)