φαινομενολογική αναγωγή / ειδητική αναγωγή (Andrew D. Spear)

Η φαινομενολογική αναγωγή περιλαμβάνει την επιτέλεση αυτού που ο Χούσσερλ ονομάζει εποχή (*epoché*), η οποία πραγματοποιείται μέσω της «παρένθεσης», της αναστολής ή της «ουδετεροποίησης» της υπαρξιακής θέσης της «φυσικής στάσης». Η ιδέα πίσω από αυτό είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι τις περισσότερες φορές δεν εστιάζουν την προσοχή τους στη δομή της ίδιας της εμπειρίας τους, αλλά αντιθέτως υπερβαίνουν αυτή την εμπειρία και κατευθύνουν την προσοχή και τα ενδιαφέροντά τους στα αντικείμενα και τα συμβάντα του κόσμου, τα οποία θεωρούν ως αδιαμφισβήτητα πραγματικά ή υπαρκτά.

Αυτή η παραδοχή περί της αδιαμφισβήτητης ύπαρξης των αντικειμένων της εμπειρίας είναι η «υπαρξιακή θέση» της φυσικής στάσης. Σκοπός της εποχής δεν είναι να αμφισβητήσει ή να απορρίψει αυτή τη θέση, αλλά απλώς να την παραμερίσει ή να την θέσει εκτός λειτουργίας, ώστε το υποκείμενο που εμπλέκεται στη φαινομενολογική έρευνα να μπορεί να επαναπροσανατολίσει την εστίαση της προσοχής του στις εμπειρίες του ως εμπειρίες και όπως ακριβώς βιώνονται.

Αυτό συνιστά έναν επαναπροσανατολισμό της αποβλεπτικής κατεύθυνσης του υποκειμένου από τη φυσική στη φαινομενολογική στάση. Ένα υποκείμενο που έχει επιτελέσει την εποχή και έχει υιοθετήσει τη φαινομενολογική στάση βρίσκεται σε θέση να περιγράψει αντικειμενικά τα χαρακτηριστικά της εμπειρίας του όπως αυτά βιώνονται, δηλαδή τα φαινόμενα. Ερωτήματα σχετικά με την πραγματική ύπαρξη επιμέρους αντικειμένων της εμπειρίας, αλλά ακόμη και του ίδιου του κόσμου ή του σύμπαντος, τίθενται έτσι σε αναστολή, προκειμένου να καταστεί δυνατή η συστηματική μελέτη της πρωτο-πρόσωπης συνείδησης (Ideas, §§ 27—32; Natanson 1973, chapters 2 & 3).

Διακριτή από τη φαινομενολογική αναγωγή, αλλά σημαντική για το συνολικό εγχείρημα της χουσσερλιανής Φαινομενολογίας, είναι αυτό που μερικές φορές αποκαλείται «ειδητική αναγωγή». Η ειδητική αναγωγή δε συνίσταται απλώς στην περιγραφή των ιδιοσυγκρασιακών χαρακτηριστικών του τρόπου με τον οποίο τα πράγματα εμφανίζονται σε κάποιον, όπως θα μπορούσε να συμβεί στην ενδοσκοπική ψυχολογία, αλλά στην εστίαση στα ουσιώδη χαρακτηριστικά των φαινομένων και στις δομικές τους σχέσεις και συσχετίσεις.

Ο Χούσσερλ ονομάζει τις εποπτείες των ουσιωδών χαρακτηριστικών των ειδών των πραγμάτων «ειδητικές εποπτείες» (*eidetic intuitions*). Τέτοιες εποπτείες της ουσίας είναι το αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που ο Χούσσερλ ονομάζει «ειδητική» ή «ελεύθερη παραλλαγή» στη φαντασία. Αυτή συνίσταται στην εστίαση σε ένα είδος αντικειμένου, όπως ένα τρίγωνο, και στη συστηματική παραλλαγή των χαρακτηριστικών αυτού του αντικειμένου, με αναστοχασμό σε κάθε βήμα για το αν το αντικείμενο, παρά την τροποποίηση των χαρακτηριστικών του, εξακολουθεί να αποτελεί περίπτωση του υπό εξέταση είδους.

Κάθε φορά που το αντικείμενο εξακολουθεί να ανήκει στο είδος παρά την τροποποίηση, το αντίστοιχο χαρακτηριστικό αποκαλύπτεται ως μη ουσιώδες. Αντίθετα, κάθε χαρακτηριστικό του οποίου η αφαίρεση οδηγεί στο να παύσει το αντικείμενο να αποτελεί περίπτωση του είδους (όπως η προσθήκη τέταρτης πλευράς σε ένα τρίγωνο) αποκαλύπτεται ως αναγκαίο χαρακτηριστικό του είδους.

Ο Χούσσερλ υποστήριζε ότι αυτή η διαδικασία μπορεί σταδιακά να αποκαλύψει τα στοιχεία της ουσίας ενός είδους πράγματος, με ιδεατή περίπτωση εκείνη στην οποία επιτυγχάνεται η εποπτική σύλληψη της πλήρους ουσίας του είδους. Η ειδητική αναγωγή συμπληρώνει τη φαινομενολογική αναγωγή, στο μέτρο που κατευθύνεται ειδικά προς την ανάλυση των ουσιωδών χαρακτηριστικών της συνείδησης και της αποβλεπτικότητας.

Οι θεωρήσεις που οδηγούν στην αρχική θέση της διάκρισης μεταξύ αποβλεπτικού ενεργήματος, αποβλεπτικού αντικειμένου και αποβλεπτικού περιεχομένου θα αποτελούσαν, κατά τον Χούσσερλ, παραδείγματα αυτής της μεθόδου εν δράσει και ορισμένα από τα αποτελέσματά της στο πεδίο του ψυχικού.

Ενώ σκοπός της φαινομενολογικής αναγωγής είναι η αποκάλυψη και θεματοποίηση της πρωτο-πρόσωπης συνείδησης ώστε να μπορεί να περιγραφεί και να αναλυθεί, σκοπός της ειδητικής αναγωγής είναι η εστίαση της φαινομενολογικής έρευνας με μεγαλύτερη ακρίβεια στα ουσιώδη ή αναλλοίωτα χαρακτηριστικά της συνειδησιακής αποβλεπτικής εμπειρίας (Ideas, §§ 34 & 69—71; Natanson 1973, chapter 4).

The phenomenological reduction involves performing what Husserl calls
the /epoché, /which is carried out by “bracketing”, setting in abeyance,
or “neutralizing” the existential thesis of the “natural attitude”. The
idea behind this is that most people most of the time do not focus their
attention on the structure of their experience itself but rather look
past this experience and focus their attention and interests on objects
and events in the world, which they take to be unproblematically real or
existent. <nb/>This assumption about the unproblematic existence of the
objects of experience is the “existential thesis” of the natural
attitude. The purpose of the epoché is not to doubt or reject this
thesis, but simply to set it aside or put it out of play so that the
subject engaging in phenomenological investigation can reorient the
focus of her attention to her experiences qua experiences and just as
they are experienced. This amounts to a reorienting of the subject’s
intentional focus from the natural to the phenomenological attitude. A
subject who has performed the epoché and adopted the phenomenological
attitude is in a position to objectively describe the features of her
experience as she experiences them, the phenomena. Questions of the real
existence of particular objects of experience and even of the world or
universe themselves are thus set aside in order to make way for the
systematic study of first person conscious experience (Ideas, §§ 27—32;
Natanson 1973, chapters 2 & 3).

Distinct from the phenomenological reduction, but important for the
project of Husserl’s Phenomenology as a whole, is what is sometimes
called the/“eidetic reduction”/. The eidetic reduction involves not just
describing the idiosyncratic features of how things appear to one, as
might occur in introspective psychology, but focusing on the essential
characteristics of the appearances and their structural relationships
and correlations with one another. Husserl calls insights into essential
features of kinds of things /“eidetic intuitions”. Such eidetic
intuitions, or intuitions into essence, /are the result of a process
Husserl calls ‘eidetic’ or ‘free’ variation in imagination. It involves
focusing on a kind of object, such as a triangle, and systematically
varying features of that object, reflecting at each step on whether the
object being reflected upon remains, in spite of its altered feature(s),
an instance of the kind under consideration. Each time the object /does/
survive imaginative feature alteration that feature is revealed as
inessential, while each feature the removal of which results in the
object intuitively ceasing to instantiate the kind (such as addition of
a fourth side to a triangle) is revealed as a necessary feature of that
kind. Husserl maintained that this procedure can incrementally reveal
elements of the essence of a kind of thing, the ideal case being one in
which intuition of the full essence of a kind occurs. The eidetic
reduction compliments the phenomenological reduction insofar as it is
directed specifically at the task of analyzing essential features of
conscious experience and intentionality. The considerations leading to
the initial positing of the distinction between intentional act,
intentional object and intentional content would, according to Husserl,
be examples of this method at work and of some of its results in the
domain of the mental. <nb/>Whereas the purpose of the phenomenological
reduction is to disclose and thematize first person consciousness so
that it can be described and analyzed, the purpose of the eidetic
reduction is to focus phenomenological investigations more precisely on
the essential or invariant features of conscious intentional experience.
(Ideas, §§ 34 & 69—71; Natanson 1973, chapter 4).

[Husserl, Edmund: Intentionality and Intentional Content | Internet Encyclopedia of Philosophy](https://iep.utm.edu/huss-int/)