Μπορούμε επίσης να σημειώσουμε παραλληλισμούς μεταξύ απόψεων που συναντώνται στη φαινομενολογική παράδοση και πρόσφατων ενσώματων (embodied) ή ενσωματωμένων στο περιβάλλον (embedded) αντιλήψεων της νόησης.

Μπορούμε επίσης να σημειώσουμε παραλληλισμούς μεταξύ απόψεων που συναντώνται στη φαινομενολογική παράδοση και πρόσφατων ενσώματων (embodied) ή ενσωματωμένων στο περιβάλλον (embedded) αντιλήψεων της νόησης. Ο Μερλώ-Ποντύ, τουλάχιστον, μοιάζει από ορισμένες απόψεις με τους υποστηρικτές τους, στον βαθμό που θα τοποθετούσε την κατανόηση (και επομένως, αν θέλετε, με μια ευρεία έννοια τις «γνωστικές διεργασίες») στις αισθησιοκινητικές αλληλεπιδράσεις μας με το περιβάλλον, αντί να τις θεωρεί απλώς αποτελέσματα (ή αιτίες) αναπαραστασιακών-συμπερασματικών διεργασιών κρυμμένων στον εγκέφαλο ή στην ψυχή, όπου υποτίθεται ότι λαμβάνει χώρα η πραγματική νόηση (η κατανόηση).

Ο Χάιντεγκερ επίσης έχει οικειοποιηθεί ως πρόδρομος των σύγχρονων «καταστασιακών» (situated) προσεγγίσεων της νόησης (βλ. Wheeler 2005 και Kaüfer και Chemero 2015). Τόσο ο Χούσσερλ όσο και ο Μερλώ-Ποντύ εμπνέουν τη διατύπωση από τον Evan Thompson (2007) μιας ρητά φαινομενολογικής «ενακτιβιστικής» (enactivist) θεωρίας, η οποία τοποθετεί τον νου (και τη συνείδηση) στη σχέση του ατόμου με το περιβάλλον.

Και ορισμένοι από εκείνους που πρόσφατα υποστήριξαν ότι οι γνωστικές διεργασίες εντοπίζονται εν μέρει έξω από το κεφάλι μας, όπως ο Andy Clark και ο Alva Noë, αναγνωρίζουν συγγένειες με τον Μερλώ-Ποντύ (έστω κι αν, σε αντίθεση με τον Thompson, δεν ασχολούνται με την ερμηνεία των ιδεών του ούτε αυτοπροσδιορίζονται ως μέλη του φαινομενολογικού κινήματος).

Ωστόσο, ο Clark και ο Noë διαφέρουν σημαντικά ως προς το πώς τοποθετούν τη συνείδηση μέσα σε μια τέτοια θεωρία. Για τον Clark (1997), ενώ τόσο οι καταστάσεις πεποίθησης όσο και οι γνωστικές διεργασίες (και επομένως, πιθανώς, υπό κάποια έννοια και η αποβλεπτικότητα) εκτείνονται πέρα από το κεφάλι προς τις σωματικές αλληλεπιδράσεις με το περιβάλλον και προς τις καταστάσεις του περιβάλλοντος του ατόμου, η *συνείδηση* παραμένει σταθερά «περιορισμένη εντός του κρανίου» (*skull-bound*). Για τον Noë (2004, 2009), αντίθετα — και κάπως παρόμοια με τον Μερλώ-Ποντύ — τόσο στη συνείδηση όσο και στην κατανόηση απλωνόμαστε προς τον κόσμο, ορισμένες φορές κυριολεκτικά.

We also may note parallels between views found in the phenomenological
tradition and recent embodied or embedded conceptions of cognition.
Merleau-Ponty, at least, resembles their proponents in some respects—
insofar as he would locate understanding (and thus if you like, in a
broad sense “cognitive processes”) in our sensorimotor interactions with
the environment, rather than see them as mere effects (or causes) of
representational-inferential processes hidden in the brain or soul,
where the real cognition (understanding) allegedly happens. Heidegger
too has been appropriated as a precursor of contemporary “situated”
approaches to cognition (see Wheeler 2005 and Kaüfer and Chemero 2015).
Husserl and Merleau-Ponty both inspire Evan Thompson’s (2007)
articulation of an explicitly phenomenological “enactivist” account that
locates mind (and consciousness) in one’s relationship with the
environment. And some of those who recently have argued in favor of
locating cognitive processes partly outside of our heads, such as Andy
Clark and Alva Noë, acknowledge affinities with Merleau-Ponty (even if,
unlike Thompson, they don’t engage in the interpretation of his ideas or
identify with the phenomenological movement). Clark and Noë
significantly differ, however, on how to place consciousness in such an
account. For Clark (1997), while both belief-states and cognitive
processes (and so presumably in some sense, intentionality) extend
outside of the head into bodily interactions with and states of one’s
environment, /consciousness/ remains firmly “skull-bound”. For Noë
(2004, 2009), on the other hand (somewhat like Merleau-Ponty), in both
consciousness and understanding we reach—sometimes literally—out to the
world.

[Consciousness and Intentionality > Phenomenology and Intentionalism (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/consciousness-intentionality/phenomenology-intentionalism.html)