το πρόβλημα της υπέρβασης (transcendence)

Μπορούμε να διακρίνουμε δύο γενικά ζητήματα. Πρώτον, υπάρχει το πρόβλημα της υπέρβασης (transcendence) — αναμφίβολα το βασικό πρόβλημα της αποβλεπτικότητας (intentionality) για τη φαινομενολογία μετά τον Χούσσερλ. Αυτό εμφανίζεται στον Χούσσερλ και στον Μερλώ-Ποντύ ως η πρόκληση να εξηγηθεί πώς η προοπτικά περιορισμένη εμπειρία ενός υποκειμένου, που βρίσκεται σχεδόν διαρκώς σε ροή, θα μπορούσε ταυτόχρονα κατά κάποιον τρόπο να συγκροτεί μια συνείδηση σταθερής αντικειμενικότητας. Ο Χούσσερλ και ο Μερλώ-Ποντύ πραγματεύονται αυτού του είδους το ζήτημα επιχειρώντας να δείξουν πώς, όταν περιγραφεί ορθά και εξεταστεί δυναμικά, ο προοπτικός χαρακτήρας της αισθητηριακής εμπειρίας τής προσδίδει στην πραγματικότητα μια αναφορά που υπερβαίνει την ίδια την εμπειρία. Αυτό φαίνεται επίσης να αποτελεί το επιχείρημά τους υπέρ του αποβλεπτισμού/ιντενσιοναλισμού (intentionalism). Αξιοσημείωτα, ο Χάιντεγκερ συλλαμβάνει την υπέρβαση με αρκετά διαφορετικό τρόπο· γι’ αυτόν το πρόβλημα είναι να εξηγηθεί πώς η αποβλεπτικότητα καθίσταται δυνατή από τη σχέση μας με τον χρόνο (Heidegger 1982 §§9, 20–21). Αντιμετωπίζει το δικό του πρόβλημα της υπέρβασης επεξεργαζόμενος μια έννοια της χρονικότητας (temporality) — επηρεασμένη από τον Χούσσερλ ως προς τη συνείδηση του χρόνου — η οποία αξιώνει να εξηγήσει πώς είναι δυνατές οι βασικές μορφές της στάσης και συμπεριφοράς μας απέναντι στα όντα.

We may distinguish two general issues. First, there is the problem of
transcendence—arguably the basic problem of intentionality for
phenomenology after Husserl. This appears in Husserl and Merleau-Ponty
as the challenge of explaining how a subject’s perspectivally limited
experience, nearly constantly in flux, could at the same time somehow
constitute a consciousness of stable objectivity. Husserl and Merleau-
Ponty address this sort of issue by trying to show how, properly
described, and dynamically considered, the perspectival character of
sensory experience actually gives it an experience-transcending
reference. This would seem to serve also as their argument for
intentionalism. Notably, Heidegger conceives of transcendence rather
differently; for him the problem is to say how intentionality is made
possible by our relationship with time (Heidegger 1982 §§9, 20–21). He
addresses /his/ problem of transcendence by working out a notion of
temporality (influenced by Husserl on time-consciousness) that purports
to explain how our basic forms of comportment towards entities are possible.

[Consciousness and Intentionality > Phenomenology and Intentionalism (Stanford Encyclopedia of Philosophy)](https://plato.stanford.edu/entries/consciousness-intentionality/phenomenology-intentionalism.html)