Η κατανάλωση εμφανίζεται επομένως στον καπιταλιστή όχι ως ο μοναδικός σκοπός της παραγωγής, αλλά ως ένα εμπόδιο στην πραγματοποίηση του κεφαλαίου του.

Η δυναμική της καπιταλιστικής παραγωγής μπορεί να προσδιοριστεί με σαφήνεια. Ενάντια στον κατεξοχήν ορθολογικό ισχυρισμό του Σμιθ ότι «σκοπός κάθε παραγωγής είναι η κατανάλωση», το κεφάλαιο υπακούει σε μια διαφορετική επιταγή: «Συσσώρευε, συσσώρευε! Αυτός είναι ο Μωυσής και οι προφήτες!» Η ιστορική τάση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής, ο νόμος κίνησής του, καθορίζεται από την αχόρταγη δίψα του κεφαλαίου για υπεραξία και από την αδιάκοπη συσσώρευση κεφαλαίου.

Αυτή η τάση ωθεί τον καπιταλιστή να εντατικοποιεί την εργασία και να επαναστατικοποιεί διαρκώς τις μεθόδους παραγωγής. Αποτέλεσμα αυτής της τάσης είναι η συνεχής αύξηση της μάζας των παραγόμενων εμπορευμάτων. Ωστόσο, τα εμπορεύματα αυτά δεν έχουν παραχθεί ως αξίες χρήσης, σύμφωνα με τις καταναλωτικές ανάγκες της κοινωνίας. Έχουν παραχθεί ως αξίες, ως η ενσάρκωση ενός διευρυμένου κεφαλαίου. Ο καπιταλιστής τα ρίχνει στην κυκλοφορία όχι για να τα μετατρέψει σε άλλες αξίες χρήσης, αλλά για να τα μετατρέψει εκ νέου στη χρηματική μορφή του κεφαλαίου.

Παρ’ όλα αυτά, για να πραγματοποιηθεί αυτό το κεφάλαιο με τη μορφή του χρήματος, τα εμπορεύματα πρέπει να αποδείξουν ότι είναι αξίες χρήσης βρίσκοντας καταναλωτές. Η κατανάλωση εμφανίζεται επομένως στον καπιταλιστή όχι ως ο μοναδικός σκοπός της παραγωγής, αλλά ως ένα εμπόδιο στην πραγματοποίηση του κεφαλαίου του.

The dynamics of capitalist production can be clearly identified. Against
Smith’s eminently rational claim that ‘the purpose of all production is
consumption’, capital is subject to a different injunction: ‘Accumulate,
accumulate! That is Moses and the prophets!’^6 The historical tendency
of the capitalist mode of production, its law of motion, is determined
by the insatiable thirst of capital for surplus value, and the incessant
accumulation of capital. This tendency drives the capitalist to
intensify labour and constantly to revolutionise the methods of
production. The result of this tendency is a constant increase in the
mass of commodities produced. However these commodities have not been
produced as use values, in accordance with the consumption needs of
society. They have been produced as values, as the embodiment of an
expanded capital. The capitalist throws them into circulation not to
con-
vert them into other use values, but to convert them back into the money
form of capital. Nevertheless, if this capital is to be realised in the
form of money, the commodities have to prove themselves as use-values by
finding a consumer. Consumption appears to the capitalist, therefore,
not as the sole end of production, but as a barrier to the realisation
of his capital.

[Simon Clarke - 1988 - Keynesianism, Monetarism and the Crisis of the State, 101]