Η έννοια της ωφέλιμης εργασίας αποτελεί μια διαχρονική (υπεριστορική) κατηγορία

Η έννοια της ωφέλιμης εργασίας αποτελεί μια διαχρονική (υπεριστορική) κατηγορία:

«Στον βαθμό, λοιπόν, που η εργασία είναι δημιουργός αξίας χρήσης, δηλαδή ωφέλιμη εργασία, αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση, ανεξάρτητα από κάθε μορφή κοινωνίας, για την ύπαρξη του ανθρώπινου γένους· είναι μια αιώνια αναγκαιότητα που επιβάλλεται από τη φύση, χωρίς την οποία δεν θα μπορούσε να υπάρξει υλικός μεταβολισμός ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση, και επομένως ούτε η ίδια η ζωή.» (1867a, σσ. 42–43)

[...] 

«Κάθε παιδί γνωρίζει ότι ένα έθνος που θα σταματούσε να εργάζεται, όχι για έναν χρόνο, αλλά έστω και για λίγες εβδομάδες, θα αφανιζόταν. Κάθε παιδί γνωρίζει επίσης ότι ο όγκος των προϊόντων που αντιστοιχεί στις διαφορετικές ανάγκες απαιτεί διαφορετικές και ποσοτικά καθορισμένες ποσότητες της συνολικής εργασίας της κοινωνίας. Το ότι αυτή η *αναγκαιότητα* της *κατανομής* της κοινωνικής εργασίας σε καθορισμένες αναλογίες δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να καταργηθεί από μια *ιδιαίτερη μορφή* κοινωνικής παραγωγής, αλλά μπορεί μόνο να αλλάξει ο *τρόπος* με τον οποίο *εμφανίζεται*, είναι αυτονόητο. Οι φυσικοί νόμοι δεν μπορούν να καταργηθούν καθόλου. Εκείνο που μπορεί να μεταβληθεί υπό διαφορετικές ιστορικές συνθήκες είναι μόνο η *μορφή* με την οποία οι νόμοι αυτοί επιβάλλονται.» (1868 Letter to Kugelmann, 11 July. SC, all edns. Extract, MSW.)

[Derek Sayer, Marx's method, 1979]