Κυριακή 19 Ιουλίου 2026

Διαγράψτε το χρήμα και τότε θα βρισκόσασταν πίσω σε ένα κατώτερο στάδιο παραγωγής … ή θα προχωρούσατε σε ένα υψηλότερο στάδιο, στο οποίο η ανταλλακτική αξία δε θα ήταν πλέον η κύρια πτυχή του εμπορεύματος επειδή η κοινωνική εργασία, της οποίας είναι αντιπρόσωπος, δε θα εμφανίζεται πλέον ως ιδιωτική εργασία με κοινωνική διαμεσολάβηση.

Προφανώς, το χρήμα είναι απολύτως αναγκαίο για έναν κόσμο στον οποίο η αγοραία
ανταλλαγή είναι ευρέως διαδεδομένη. «Διαγράψτε το χρήμα και τότε θα βρισκόσασταν
πίσω σε ένα κατώτερο στάδιο παραγωγής … ή θα προχωρούσατε σε
ένα υψηλότερο στάδιο, στο οποίο η ανταλλακτική αξία δε θα ήταν πλέον η κύρια
πτυχή του εμπορεύματος επειδή η κοινωνική εργασία, της οποίας είναι αντιπρόσωπος,
δε θα εμφανίζεται πλέον ως ιδιωτική εργασία με κοινωνική διαμεσολάβηση» (214).
Ο Μαρξ συνδέει βασανιστικά το όραμα του σοσιαλισμού με την κατάργηση της
ανταλλακτικής αξίας. Θα έπρεπε να βρεθεί κάποιος τρόπος για να οργανωθεί η παραγωγή,
διανομή και κατανάλωση για να ξεφύγουμε από την εξουσία των κυρίαρχων
αφαιρέσεων. Αυτό είναι ένα υψηλό διάταγμα, και ο Μαρξ δεν παρέχει υποδείξεις ως προς το
πώς μπορεί να μοιάζει αυτό. Συνδέει επίσης το χρήμα με την αναπαράσταση
της κοινωνικής εργασίας (σε αντίθεση με την ανταλλακτική αξία άμεσα) και
προβλέπει μια ριζική αν και αόριστα καθορισμένη αναδιοργάνωση της
μήτρας παραγωγής και διανομής κατά μήκος εντελώς διαφορετικών, μη εμπορευματικών,
ίσως δημοκρατικών σοσιαλιστικών, γραμμών.

Plainly, money is absolutely necessary for a world in which market
exchange is widespread. “Strike out money, and one would thereby either
be thrown back to a lower stage of production … or one would proceed to
a higher stage, in which exchange value would no longer be the principal
aspect of the commodity because social labour, whose representative it
is, would no longer appear as socially mediated private labour” (214).
Marx tantalizing links the vision of socialism with the abolition of
exchange-value. Some way would have to be found to organize production,
distribution and consumption to escape the power of the ruling
abstractions. This is a tall order, and Marx provides no hints as to
what this might look like. He also links money with the representation
of social labor (as opposed to exchange-value directly) and is
envisaging a radical if vaguely specified reorganization of the
production and distribution matrix along wholly different, nonmarket,
perhaps democratic socialist, lines.

[David Harvey, A Companion to Marx’s Grundrisse, Verso 2023]

 


M
T
G
Η λειτουργία ομιλίας περιορίζεται σε 200 χαρακτήρες

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.