Η αξία του χρήματος ή των εμπορευμάτων ως κεφάλαιο δεν καθορίζεται από την αξία τους ως χρήμα ή ως εμπορεύματα αλλά μάλλον από την ποσότητα υπεραξίας που «παράγουν» για τον κάτοχό τους.

Το ίδιο το κεφάλαιο εμφανίζεται εδώ ως εμπόρευμα στο βαθμό που προσφέρεται
στην αγορά και η /αξία χρήσης του χρήματος ως κεφάλαιο/ πράγματι αλλοτριώνεται.
Ωστόσο, η αξία χρήσης του είναι η ίδια να παράγει κέρδος.

Η αξία του χρήματος ή των εμπορευμάτων ως /κεφάλαιο/ δεν καθορίζεται από
την αξία τους ως χρήμα ή ως εμπορεύματα αλλά μάλλον από την ποσότητα
υπεραξίας που «παράγουν» για τον κάτοχό τους. Το προϊόν του
το κεφαλαίου είναι το κέρδος. Στη βάση της καπιταλιστικής παραγωγής, η διαφορά
μεταξύ χρήματος που δαπανάται ως χρήμα και προκαταβληθέντος χρήματος ως
κεφάλαιο είναι απλώς μια διαφορά στην /εφαρμογή/. Το χρήμα (ή ένα εμπόρευμα)
είναι κεφάλαιο /καθεαυτό/ (όπως η εργασιακή ικανότητα είναι η εργασία /καθεαυτή/).
Γιατί [460] (1) το χρήμα μπορεί να μετατραπεί στις συνθήκες παραγωγής, και είναι
ήδη, όπως ακριβώς είναι, απλώς μια αφηρημένη έκφραση των συνθηκών
της παραγωγής, της ύπαρξής τους ως /αξίας/, και (2) τα αντικειμενικά
στοιχεία του πλούτου κατέχουν από μόνα τους την ιδιότητά τους να είναι
/κεφάλαιο/ γιατί η αντίθεσή τους – μισθωτή εργασία – που τα κάνει
κεφάλαιο είναι παρούσα ως βάση της κοινωνικής παραγωγής. Ο αντιθετικός
κοινωνικός προσδιορισμός του /αντικειμενικού πλούτου /έναντι της εργασίας εκφράζεται
στην /ιδιοκτησία κεφαλαίου καθαυτή/, εντελώς ανεξάρτητα από την ίδια τη διαδικασία.
Αυτή η στιγμή, λοιπόν, που χωρίστηκε από την ίδια την καπιταλιστική παραγωγική διαδικασία, της οποίας το σταθερό αποτέλεσμα είναι, και ως το σταθερό αποτέλεσμα της οποίας είναι
επίσης η σταθερή προϋπόθεση της, εκφράζεται με αυτόν τον τρόπο, ότι το χρήμα,
και ομοίως τα εμπορεύματα, είναι από μόνα τους /λανθάνον/ κεφάλαιο, που
μπορούν να πωληθούν ως /κεφάλαιο/, και ότι με αυτή τη μορφή δίνουν τον έλεγχο της
εργασίας των άλλων, και ως εκ τούτου είναι αυτοαξιοποιούμενη αξία. (Δίνουν μια
αξίωση στην οικειοποίηση της εργασίας των άλλων.) Εδώ επίσης
προκύπτει ξεκάθαρα ότι /αυτή η σχέση /είναι ο τίτλος και το μέσο για
την οικειοποίηση της εργασίας των άλλων και όχι για κάθε είδους εργασία
που υποτίθεται ότι προσφέρει ο καπιταλιστής ως ισοδύναμο.

[Karl Marx, ECONOMIC MANUSCRIPTS OF 1864-65, pp. 459-60]