Ακριβώς όπως ο Δαρβίνος ανακάλυψε το νόμο της ανάπτυξης της οργανικής φύσης, έτσι ο Μαρξ ανακάλυψε το νόμο της ανάπτυξης της ανθρώπινης ιστορίας...

Ακριβώς όπως ο Δαρβίνος ανακάλυψε το νόμο της ανάπτυξης της οργανικής φύσης,
έτσι ο Μαρξ ανακάλυψε το νόμο της ανάπτυξης της ανθρώπινης ιστορίας: το
απλό γεγονός, μέχρι τώρα κρυμμένο από μια υπερανάπτυξη της ιδεολογίας, ότι
η ανθρωπότητα πρέπει πρώτα από όλα να φάει, να πιει, να έχει στέγη και ρούχα,
προτού να μπορέσει να επιδιώξει πολιτική, επιστήμη, τέχνη, θρησκεία κ.λπ., ότι
επομένως η παραγωγή των άμεσων υλικών μέσων, και
κατά συνέπεια ο βαθμός οικονομικής ανάπτυξης που επιτυγχάνεται από ένα δεδομένο
λαό ή κατά τη διάρκεια μιας δεδομένης εποχής, αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο
οι κρατικοί θεσμοί, οι νομικές αντιλήψεις, η τέχνη, ακόμη και οι ιδέες
σχετικά με τη θρησκεία, των ενδιαφερομένων ανθρώπων έχουν εξελιχθεί, και στο
το φως των οποίων πρέπει, επομένως, να εξηγηθούν, αντί για το
αντίστροφο, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.

Ένγκελς, Ομιλία στον τάφο του Καρλ Μαρξ (https://www.marxists.org/archive/marx/works/1883/death/burial.htm) (1883)

Ήταν ο Μαρξ που είχε ανακαλύψει πρώτος τον μεγάλο νόμο της κίνησης της
ιστορίας, το νόμο σύμφωνα με τον οποίο όλοι οι ιστορικοί αγώνες,
είτε προχωρούν στο πολιτικό, θρησκευτικό, φιλοσοφικό είτε
σε κάποιο άλλο ιδεολογικό πεδίο, είναι στην πραγματικότητα μόνο, περισσότερο ή λιγότερο,
σαφής έκφραση των αγώνων των κοινωνικών τάξεων, και ότι η
ύπαρξη και ως εκ τούτου οι συγκρούσεις, επίσης, μεταξύ αυτών των τάξεων
εξαρτώνται με τη σειρά της από τον βαθμό ανάπτυξης της οικονομικής τους
θέσης, από τον τρόπο παραγωγής και της ανταλλαγής
που καθορίζονται από αυτόν. Αυτό το νόμο, που έχει την ίδια σημασία για
την ιστορία όπως έχει ο νόμος του μετασχηματισμού της ενέργειας για τη φυσική
επιστήμη.

Ένγκελς, Πρόλογος στην Δεκάτη ογδόη Μπρυμέρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη
(https://www.marxists.org/archive/marx/works/1885/prefaces/18th-brumaire.htm) (1885)